II SA/Kr 267/07

WyrokWSA w Krakowie2007-12-05

Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Pasternak, Sędzia WSA Krystyna Daniel, Sędzia WSA Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana bez zapewnienia dostępu do drogi publicznej, a w szczególności, czy kwestia wygaśnięcia służebności drogowej stanowi zagadnienie prejudycjalne dla postępowania w sprawie warunków zabudowy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego. Po pierwsze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wydało postanowienia w sprawie wnioskowanego przez stronę skarżącą zawieszenia postępowania administracyjnego, mimo że kwestia wygaśnięcia służebności drogowej mogła mieć charakter prejudycjalny. Po drugie, organ I instancji naruszył art. 109 k.p.a., nie doręczając wszystkim stronom decyzji wraz z załącznikami, które stanowiły jej integralną część.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Usług Hotelarskich i Turystycznych w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Strona skarżąca, właściciel sąsiedniej działki z pensjonatem, podnosiła, że planowana inwestycja zagraża jej działalności gospodarczej ze względu na sposób korzystania ze służebności przejazdu. Skarżący wnosił również o zawieszenie postępowania, wskazując na toczący się przed sądem cywilnym spór o wygaśnięcie służebności drogowej, co uznał za zagadnienie prejudycjalne.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Z. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. na rzecz strony skarżącej kwotę 772 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SA/Kr 267/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usług Hotelarskich i Turystycznych w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [....] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. na rzecz strony skarżącej Przedsiębiorstwa Usług Hotelarskich i Turystycznych w K. kwotę 772 zł ( słownie: siedemset siedemdziesiąt dwa złote ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz Miasta Z. decyzją z .........2006 r. ..........na podstawie art. 104 i 107 kpa oraz art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1, 2 i 4 ustawy z 27.03. 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) ustalił warunki zabudowy, na wniosek inwestora ,,[....]" Sp. z o.o. w K. , dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z komunikacją wewnętrzną i miejscami postojowymi, do realizacji w granicach działki budowlanej, w zabudowie mieszkaniowej wielorodzinnej na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr ........ ob. ....... wraz z budową zjazdu i dojazdu z drogi publicznej gminnej - ..........do realizacji w pasie drogowym nr ew. działki .......oraz na działce nr ew. ...........w Z. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Przedsiębiorstwo Usług Hotelarskich i Turystycznych w K. Skarżący podał, że jest właścicielem działki nr ......, sąsiadującej z działką nr ........ (wnioskodawcy) i oddzielającą ją od........... Na działce skarżącego znajduje się obiekt pensjonatowy,,[.....]"", a działka obciążona jest służebnością przejazdu pasem drożnym szerokości 3,0 m wzdłuż granicy z działką nr............., stanowiącym dostęp terenu inwestycji do drogi publicznej (..............). Służebność zapisana jest w księgach wieczystych obydwu nieruchomości. Skarżący podał, że budynek pensjonatu "[......]"" został usytuowany w odległości tylko 6,0 m od granicy działki i użytkowanie służebności drogowej (między pensjonatem a granicą działki) jest zagrożeniem dla prowadzonej działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z............ 2006 r. ................na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w związku z art. 2 pkt. 14, art. 54 pkt. 2 (w zw. z art. 64 ust. 1) i art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27.03. 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium podało, że zarzuty podniesione w odwołaniu są całkowicie nieuzasadnione bowiem organ I instancji nie naruszyły przepisów materialnych ani przepisów postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy zaznaczył, że w toku postępowania odwoławczego wpłynęły do organów obu instancji wnioski odwołującego się z ............2006 r. i........... 2006 r. o zawieszenie postępowania administracyjnego zawisłego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w N. - w związku z wniesieniem przez Przedsiębiorstwo Usług Hotelarskich i Turystycznych w K. pozwu do Sądu Rejonowego w Z. o wygaśnięcie służebności przejazdu przez działkę nr ........., ustanowioną na rzecz przedmiotowej działki nr ........ Uzasadnieniem pozwu jest "niewykonywanie prawa służebności" tj. nie korzystanie z dojazdu po dz. nr ......, co najmniej od 1997 r. Odwołujący uznał, że postępowanie w sprawie wygaśnięcia służebności ma charakter prejudycjalny wobec rozstrzygnięcia wniosku o warunki zabudowy. Kolegium podało, że uzasadnienie wniosku o zawieszenie postępowania nie wyczerpuje przesłanek wymienionych w art. 97 §1 pkt 1-4 k.p.a., bowiem istotą w rozpatrywanej sprawie jest fakt istnienia służebności drogowej, nie zaś jej brak. Tylko bowiem przy braku dostępu do nieruchomości istotnie zagadnieniem prejudycjalnym, warunkującym wydanie decyzji o warunkach zabudowy, mogłoby być uprzednie rozstrzygnięcie o ustanowieniu dostępu ( służebności). Niewątpliwie powstać może nowa sytuacja prawna dla działki nr ....... w obr. ......, gdyby Sąd orzekł o wygaśnięciu spornej służebności, jednakże skutkowałoby to wówczas wznowieniem postępowania. Jest przy tym mało prawdopodobne całkowite pozbawienie dojazdu do działki nr ....... zapisanego w księgach wieczystych obu nieruchomości (t.j. działek nr..............). Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu ................2007 r. wniosło Przedsiębiorstwo Usług Hotelarskich i Turystycznych w K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca zarzuciła organom administracji naruszenie art. 2 pkt 14 i art. 61 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 27.03. 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) przez przyjęcie, że ustanowiona 80 lat temu służebność spełnia wymóg dostępu nieruchomości do drogi publicznej. Zdaniem strony skarżącej doszło również do naruszenia art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., przez przyjęcie, że zagadnienie dostępu do drogi publicznej nie jest zagadnieniem prejudycjalnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z ............ 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z póz. zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek również ze względu na zarzuty, które nie zostały w niej podniesione. Organy administracji publicznej zgodnie z art. 123 § 1 k.p.a. w toku postępowania wydają postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, ale nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba, ze przepisy k.p.a. stanowią inaczej (art. 123 § 2). W drodze postanowienia organy orzekają w sprawie zawieszenia postępowania. (art. 101 § 1 ), przy czym wskazać należy, że w zależności od sytuacji organ może wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 k.p.a. ( z urzędu) względnie podstawie art. 98 § 1 k.p.a. tj. na wniosek strony). Może również wydać postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania na podstawie art. 98 §1 k.p.a. ). Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie (art. 101 § 3 k.p.a.) W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną było ustalenie czy teren planowanej inwestycji kubaturowej na dz. Nr ....... posiada zapewniony dostęp do drogi publicznej tj. drogi gminnej -........., poprzez służebność drogową o szerokości 3 m na terenie działki nr ....... – znajdującej się w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa Usług Hotelarskich i Turystycznych w K. Kwestia ta ma kluczowe znaczenie ze względu na treść dyspozycji art. 61 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 27.03. 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który uzależnia wydanie decyzji o warunkach zabudowy m. in. od posiadania przez wnioskowany do zabudowy teren dostępu do drogi publicznej. Zgodnie z art. 2 pkt. 14 cyt. ustawy przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do drogi publicznej albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Jak ustalono w postępowaniu przedmiotowa dz. Nr ...... nie posiada bezpośredniego dostępu do ul........., nie posiada także dostępu poprzez drogę wewnętrzną Skarżący już po złożeniu odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji na dz. ......- przy założeniu, że działka ta dostęp do drogi publicznej przy ..........pasem drożnym po działce nr ......, stanowiącym służebność przejazdu, przechodu i przepędu (ujawnioną w księdze wieczystej kw. Nr ........ obejmującej działkę nr ........ w Z.) wniósł do organów obu instancji wnioski z........ 2006 r. i ......2006 r. o zawieszenie postępowania administracyjnego przed organem odwoławczym w związku z ze złożeniem przez niego w dniu ......2006 r. pozwu do Sądy rejonowego w Z. o wygaśnięcie przedmiotowej służebności drogowej obciążającej działkę nr .....na rzecz działki nr...... Skarżący wskazał, że jego zdaniem orzeczenie w sprawie wygaśnięcia przedmiotowej służebności ma charakter prejudycjalny dla przedmiotowej sprawy ustalenia warunków zabudowy na dz....... Jak wynika z przedłożonych akt sprawy, a także decyzji organu odwoławczego, organ ten nie rozpoznał w/w wniosku i nie wydał postanowienia w sprawie wnioskowanego zawieszenia, naruszając w tym zakresie przepis postępowania administracyjnego (art. 101 § 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt. 1 k.p.a. ). Co prawda organ odwoławczy odniósł się do wniosku o zawieszenie postępowania drugoisntancyjnego w uzasadnieniu wskazując, iż jest on niezasadny, tym niemniej nie wydając odrębnego postanowienia w sprawie - na podstawie art. 101 § w zw. z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a.- uchybił przepisom i pozbawił wnioskodawcę możliwości złożenia zażalenia w kwestii wnioskowanego zawieszenia. Nadto należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organ I instancji uchybił przepisowi art. 109 k.p.a., który stanowi, że decyzje doręcza się stronom na piśmie. Przepis ten oznacza, że warunkiem bytu prawnego decyzji jest uzewnętrznienie woli organu administracji publicznej poprzez doręczenie względnie ogłoszenie wydanej decyzji (por. B. Adamiak, Zagadnienie decyzji nie istniejących w postępowaniu administracyjnym, AUW Nr 1022, Prawo CLXVIII. Wrocław 1990. s. 13). Nie ulega wątpliwości, że każda ze stron powinna otrzymać decyzje administracyjną zawierającą wszystkie elementy przewidziane w k.p.a. oraz w przepisach szczegółowych. Trzeba podkreślić, że doręczenia - wszystkim stronom – wymaga decyzja wraz ze wszystkim załącznikami, które niekiedy stanowią jej integralną część i są niezbędne dla jej wykonania. W takim wypadku, doręczenie stronie (wszystkim lub którejkolwiek) tylko samej decyzji stanowi rażące naruszenie interesu strony. (por. wyrok NSA z 14. 04. 1999 r. IV SA 175/97. LEX 47177). W niniejszej sprawie, jak wynika z treści decyzji pierwszoinstancyjnej, organ I instancji wskazując, że: integralną częścią decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanego inwestycji: budowa budynku wielorodzinnego wraz z komunikacją i miejscami postojowymi na dz. nr .......w Z. wraz z budową zjazdu i wjazdu w pasie drogowym dz. nr ........i na dz. nr .......w Z. są 3 załączniki tj.: mapa z liniami rozgraniczającymi teren inwestycji (załącznik nr 1), koncepcja architektoniczna (załącznik nr 2) i wyniki analizy (załącznik nr 3) postanowił, że decyzje z załącznikami otrzymuje wnioskodawca, a pozostałe strony otrzymują decyzję natomiast załączniki pozostają do wzglądu w Urzędzie Miasta Z. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c’ p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło