II SA/Kr 2671/00

WyrokWSA w Krakowie2004-05-12

Skład orzekający: Andrzej Irla, Stanisław Biernat, Izabela Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samo zatrudnienie w strukturach Służby Bezpieczeństwa w latach 1945-1951, bez względu na zajmowane stanowisko i wykonywane zadania, jest wystarczającą przesłanką do pozbawienia uprawnień kombatanckich?
Ratio decidendi
Samo zatrudnienie w strukturach aparatu bezpieczeństwa publicznego w latach 1944-1956, w tym w Urzędach Bezpieczeństwa Publicznego i Służbie Bezpieczeństwa, jest wystarczającą przesłanką do pozbawienia uprawnień kombatanckich, niezależnie od zajmowanych stanowisk i wykonywanych zadań. Przepisy ustawy o kombatantach, które to regulują, zostały uznane za zgodne z Konstytucją RP.
Stan faktyczny
Skarżący S.W. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z uwagi na zatrudnienie w strukturach Służby Bezpieczeństwa w latach 1945-1951. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że był jedynie zwykłym wartownikiem i nie wydawał żadnych rozkazów ani nie prześladował. Organ administracji utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że samo zatrudnienie w aparacie bezpieczeństwa jest wystarczającą przesłanką.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie Sędziowie NSA : Stanisław Biernat ( spr.) Izabela Dobosz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2004r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] 08.2000 r., nr [...] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a/ w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. DzU., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich S.W. , ur. [...] przyznanych 'mu przez ZW ZBoWiD w K. z tytułów działalności w ruchu oporu w okresie od [...].03.1942 r. do stycznia 1945 r. oraz z tytułu udziału w walce zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej za okres od [...].10.1945 r. do [...].12.1947 r. W uzasadnieniu organ podał, że w toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, iż S.W. w latach 1945-1947 pełnił służbę i był zatrudniony w strukturach Służby Bezpieczeństwa. Wynika to pism KW MO w K. z [...].1969 r. i [...].1977 r. W świetle natomiast art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... uprawnienia kombatanckie nie przysługują z żadnych tytułów osobom, które pełniły służbę w strukturach Służby Bezpieczeństwa, a wmyśl art. 25 ust. 2 pkt l lit. a/, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.W. uznał tę decyzję za krzywdzącą. Podał, że był w organach bezpieczeństwa zwykłym wartownikiem i nie wydawał żadnych nakazów ani poleceń. Zdaniem strony jedynie osoby, które wydawały rozkazy w strukturach bezpieczeństwa powinny być pozbawione uprawnień kombatanckich. W dniu [...].09.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję Nr [...] , w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 i art. 129 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt l lit. a/ w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... . W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji i dodał, że samo zatrudnienie w strukturach UB i SB jest wystarczającą przesłanką do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Strona nie przedłożyła natomiast żadnych dowodów na potwierdzenie tego, że wobec niej mógłby znaleźć zastosowanie art. 21 ust. 3 pkt l ustawy o kombatantach... . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.W. zarzucił organowi nierzetelność. Podał, że wykonywał on tylko polecenia kierownictwa, nikogo nie przesłuchiwał ani nie prześladował. Uznał za krzywdzące pozbawienie go uprawnień kombatanckich tylko za to, że pracował w UB. W odpowiedzi na skargę Kierownik. Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie powtarzając motywy swoich decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270). Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Według art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a/ ustawy o kombatantach... uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie art. 25 ust. 2 pkt l lit. a/ osoba taka jest pozbawiona uprawnień kombatanckich, które mogłyby jej przysługiwać z jakiegokolwiek tytułu. Powołane przepisy znajdują zastosowanie w obecnym stanie prawnym do wszystkich osób zatrudnionych w Urzędach Bezpieczeństwa Publicznego, niezależnie od zajmowanych stanowisk i wykonywanych zadań. Takie stanowisko zostało zaaprobowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwałę 7 Sędziów z 21.10.2002 r., OPS 2/02, Prokuratura i Prawo, 2002, nr 12). Już wcześniej, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15.09.1999 r. , sygn. K. 11/99 (OTK ZU 1999, nr 6, poz. 116), orzekł, że przepisy ustawy o kombatantach... są zgodne z Konstytucją RP. W niniejszej sprawie jest niesporne, że skarżący był zatrudniony w aparacie bezpieczeństwa publicznego, w okresie od 1945 do 1951 roku. Ponadto, w świetle oświadczeń i zaświadczeń zamieszczonych w aktach ZBoWiD, S.W. w czasie swojej służby w UB walczył z bandami reakcyjnego podziemia (k. [...] ), przy czym świadek powołany przez skarżącego podaje szczegóły tej działalności skarżącego. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło