II SA/Kr 2672/00
WyrokWSA w Krakowie2004-05-12
Skład orzekający: Andrzej Irla, Stanisław Biernat, Izabela Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, która uzyskała je z tytułu działalności w ORMO w okresie utrwalania władzy ludowej, jest zgodne z prawem, jeśli ustawa o kombatantach wyklucza takie tytuły?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby działającej w ORMO w okresie utrwalania władzy ludowej jest zgodne z prawem. Działalność w ORMO nie stanowiła podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich zgodnie z obowiązującymi przepisami, a termin na składanie nowych wniosków minął. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Stan faktyczny
Skarżący S.K. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uzyskał je z tytułu działalności w ORMO w okresie utrwalania władzy ludowej. Skarżący odwoływał się do swojej działalności obronnej przed Ukraińcami i rzekomych szykan ze strony władz. Organ utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak podstaw prawnych do posiadania uprawnień w oparciu o działalność w ORMO oraz upływ terminu do składania nowych wniosków. Skarga do sądu została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie NSA : Stanisław Biernat Izabela Dobosz (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2004r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] września 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala -
Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].06.2000r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawiono S.K. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...].12.1979r. z tytułu "utrwalenia władzy ludowej" w okresie od [...].09.1946r. do [...].12.1947r. (łącznie l rok i l miesiąc). S.K. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD działał w ORMO. Organ powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego, iż nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich określone w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach ...
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.K. czuje się obrażony, że dołączono go do zdrajców, morderców, UBKów i komunistów. Sam był bity, chciano go wrzucić do rzeki jak Ks. Popiełuszkę. Był kierowcą w [...]. Woził Ks. P. i jako kierowca miał szpiegować dla [...]. Ale nie chciał tego robić, więc go zaczęto w [...] szykanować. Do ORMO wstąpił, aby bronić Polaków przed Ukraińcami - walczył w miejscowości B. i W.. Był też na akcjach koło L.
Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów z [...].09.2000r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 oraz art. 129 kpa w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.199Ir. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].06.2000r. Organ stwierdził, że działalność wykonywana w ORMO nie jest działalnością kombatancką, a termin do składania nowych wniosków dotyczących uprawnień z art. l-4 ustawy minął 31.12.1998r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.K. twierdzi, że wstąpił do ORMO tylko po to, by bronić Polaków przed Ukraińcami w miejscowości B. i W. woj. [...]. Nigdy nie występował przeciwko robotnikom, jak inni ORMO-wcy. Nie wysługiwał się [...], przeciwnie za obronę Ks. P. o mało go nie utopiono w rzecze.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa.
Jak wynika z akt b. ZBOWiDu S.K. uzyskał uprawnienia kombatanckie w oparciu o zaświadczenie w KWMO K. z [...].03.1979r. (k. 4 akt administracyjnych), iż był członkiem ORMO od [...].09.1946r. do [...].12.1947r. i w tym też okresie brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem o utrwalenie władzy ludowej. Prawidłowo zatem Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął, iż S.K. jest osobą, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 1997r., Nr 142 poz. 950 ze zm.) tj. na mocy dotychczasowych przepisów uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i wykonując dyspozycję tego przepisu pozbawił S.K. uprawnień kombatanckich. Skarżący nie może zachować uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine, gdyż nie spełnia przesłanek, o których mowa w tym przepisie. Nie był bowiem uczestnikiem Wojny Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939, nie uzyskał uprawnień z tytułów określonych w ustawie oraz nie był żołnierzem z poboru pełniącym służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10.05.1945r. do 30.06.1947r. Praca w charakterze kierowcy w [...] nie daje podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich, a wręcz przeciwnie - mogłaby skutkować ich pozbawieniem. Zwalczanie w ORMO UPA również nie stanowi tytułu do przyznania uprawnień, gdyż ORMO nie było "zmilitaryzowaną służbą państwową", o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z 24.01.1991 r.
W tym stanie rzeczy skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło