II SA/Kr 2677/03

WyrokWSA w Krakowie2004-01-27

Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Elżbieta Kremer, Alina Paluch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały rady powiatu w sprawie zasad przyznawania stypendiów dla uczniów i studentów, oparte na sprzeczności z art. 91 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, jest zasadne w świetle późniejszej nowelizacji ustawy o samorządzie powiatowym, która przyznała radzie powiatu kompetencję do ustalania zasad udzielania stypendiów?
Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały rady powiatu w sprawie zasad przyznawania stypendiów jest niezasadne. Późniejsza nowelizacja ustawy o samorządzie powiatowym (art. 12 pkt 10a) przyznała radzie powiatu kompetencję do ustalania zasad udzielania stypendiów, co ma pierwszeństwo przed ogólnym przepisem ustawy o systemie oświaty (art. 91 ust. 1 i 2) zgodnie z zasadami lex posterior derogat legi priori oraz lex specialis derogat legi generali. Dodatkowo, należy kierować się zasadą interpretowania wątpliwości na rzecz samodzielności samorządu terytorialnego, zgodnie z Europejską Kartą Samorządu Terytorialnego.
Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Powiatu w sprawie zatwierdzenia "Regulaminu przyznawania Stypendium Starosty", uznając ją za sprzeczną z art. 91 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, który deleguje kompetencję do określenia warunków przyznawania pomocy materialnej na Radę Ministrów. Rada Powiatu argumentowała, że uzyskała kompetencję do ustalania stypendiów na mocy nowelizacji ustawy o samorządzie powiatowym.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Wiesław Kisiel (sprawozdawca) Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędzia NSA (del.) Alina Paluch Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2004 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Powiatu w [...] z dnia [...] 2003 r., nr [...] w sprawie zatwierdzenia "Regulaminu przyznawania Stypendium Starosty [...]" UCHYLA ZASKARŻONE ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE Uchwała Rady Powiatu w [...] z dnia [...] 2003 r., nr [...] w sprawie zatwierdzenia "Regulaminu przyznawania Stypendium Starosty [...]" podjęta została na podstawie art.4 ust.1 pkt 1 i art.12 pkt 10a ustawy o samorządzie powiatowym oraz na podstawie art.91 ust.1 ustawy o systemie oświaty. Zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewoda [...] stwierdził nieważność powyższej uchwały jako sprzecznej (jego zdaniem) z art.91 ust.2 ustawy o systemie oświaty [Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, warunki, formy, tryb przyznawania i wypłacania oraz wysokość pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa lub budżecie jednostki samorządu terytorialnego]. Delegacja zawarta w powołanym przepisie ustawy została wykonana przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 1993 r. w sprawie warunków, form, trybu przyznawania i wypłacania oraz wysokości pomocy materialnej dla uczniów (Dz.U.nr 74, poz.350 ze zm.). Skoro kompetencja w tej sprawie należy do Rady Ministrów, to regulowanie tego przedmiotu przez Radę Powiatu jest niedopuszczalne. W skardze do Sądu Powiat [...] powołuje się na fakt, że Rada Powiatu uzyskała kompetencje do ustalania stypendiów w drodze nowelizacji ustawy o samorządzie powiatowym [Do wyłącznej właściwości rady powiatu należy podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów. art.12 pkt 10 a ustawy o samorządzie powiatowym]. Dlatego nie można przyjmować że nowelizacja ta nie jest źródłem pozytywnej kompetencji rady powiatu. Natomiast powołanie art.91 ustawy o systemie oświaty w podstawie uchwały jest nieistotnym uchybieniem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swe stanowisko, akcentując fakt powołania w podstawie uchwały art.91 ustawy o systemie oświaty. Natomiast Wojewoda [...] nie zajął stanowiska w sprawie podniesionej w skardze, tj. zapisania w art.12 pkt. 10a ustawy o samorządzie powiatowym kompetencji Radzie Powiatu do ustalania stypendiów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Skarga Powiatu [...] zasługuje na uwzględnienie. Podstawa prawna kwestionowanej uchwały Rady Powiatu jest późniejsza. Art. 91 ust.1 i 2 ustawy o systemie oświaty ostatni raz był nowelizowany w roku 1998, tj. przez art.1 pkt. 55 ustawy z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz.U.nr 117, poz.759). Natomiast art.12 pkt 10a ustawy o samorządzie powiatowym został dodany przez art.2 pkt 9 lit.d ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustaw o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym, o samorządzie województwa, o administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.nr 45, poz.497). Należy więc zastosować regułę lex posterior derogat legi priori, przemawiającą na rzecz przepisu późniejszego (art.12 pkt 10a ustawy o samorządzie powiatowym), ustanawiającego kompetencję Rady Powiatu. Zakres podmiotowy obu porównywanych przepisów nie jest identyczny. Art.91 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty mówi o określaniu przez Radę Ministrów pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie każdej jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiatu i województwa). Natomiast art.12 pkt 10 a ustawy o samorządzie powiatowym z natury rzeczy ma znacznie węższy zakres podmiotowy. Nie mówi się o wszelkich jednostkach samorządu terytorialnego, ale wyłącznie o powiatach, tj. wymieniono tylko radę powiatu jako organ określający zasady udzielania stypendiów dla uczniów i studentów ze środków budżetu tegoż samorządu powiatowego. Przepis art.12 pkt 10 a ustawy o samorządzie powiatowym jest bardziej szczegółowy, mający pierwszeństwo przed art.91 ust.1 i 2 ustawy o systemie oświaty, stosownie do reguły lex specialis derogat legi generali. Zakres przedmiotowy obu porównywanych przepisów tez nie jest identyczny. Jeżeli Rada Ministrów ma kompetencję dotyczącą wszelkiego rodzaju pomocy materialnej dla uczniów w całym systemie oświatowym państwowym i samorządowym, to do rady powiatu należy podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów. Zakres desygnatów terminu pomoc materialna jest znacznie szerszy od kręgu desygnatów terminu stypendia. Ponownie reguła lex specialis derogat legi generali każe dać pierwszeństwo art.12 pkt 10 a ustawy o samorządzie powiatowym. Na koniec zasadne jest twierdzenie skarżącego powiatu, że w niniejszej sprawie należy odwołać się do art.9 ust.1 Europejskiej Karty Samorządu terytorialnego [Społeczności lokalne mają prawo, w ramach narodowej polityki gospodarczej, do posiadania własnych wystarczających zasobów finansowych, którymi mogą swobodnie dysponować w ramach wykonywania swych uprawnień.], który nakazuje wszelkie wątpliwości interpretacyjne rozstrzygać na rzecz samodzielności samorządu terytorialnego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270). Do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu (art.152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wyrok niniejszy nie jest prawomocny. Każdej ze stron przysługuje prawo wniesienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi kasacyjnej za pośrednictwem niniejszego Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu niniejszego wyroku wraz z uzasadnieniem. (art. 177. § 1. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło