II SA/Kr 269/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Barbara Pasternak (spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...]. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił M. M. uprawnień przyznanych przez b. [...] z tytułu " walki o utrwalanie władzy ludowej" w okresie od [...].10.1948r. do [...].12.1948r. podczas służby w [...]. Po rozpatrzeniu wniosku M. M. z dnia [...] listopada 2002r. o przywrócenie uprawnień kombatanckich Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r., na podstawie art. 154 § 1 kpa odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...]r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2003r. Powyższą decyzję M. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 22 listopada 2006r. sygn. akt II SA/Kr 1710/03 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2003r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że Kierownik Urzędu rozpatrując pismo skarżącego z dnia 22 listopada 2002r. o przywrócenie uprawnień kombatanckich, nie wzywając wnioskodawcy do sprecyzowania wniosku, autorytatywnie uznał pismo z dnia 26 listopada 2002 r. za podstawę do wszczęcia postępowania w trybie art. 154 § 1 kpa. Tymczasem skoro skarżący nie wskazywał we wniosku na zaistnienie jakiejkolwiek okoliczności, stanowiącej podstawę do orzekania według art. 154 § 1 kpa, można było jego pismo potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] października 1999r. Odpowiadając na wezwanie o sprecyzowanie swojego żądania M. M. dnia 12 czerwca 2007r. skierował do Kierownika Urzędu pismo, w którym wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego na podst. art. 145 § 1 pkt 5 kpa wskazując, że nowym dowodem w sprawie jest oświadczenie J. B. na okoliczność jego działalności w [...]. Oświadczenie powyższe strona nadesłała wraz z pismem z dnia 7 września 2007r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] listopada 2007r. nr [...], wydaną na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 § 1 kpa, odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kierownika Urzędu z dnia [...] października 1999r. Nr [...]. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Oświadczenie J. B. w sprawie działalności M. M. w [...] złożone zostało dnia 28 lipca 2003r. Zatem wniosek M. M. z dnia 12 czerwca 2007r. o wznowienie postępowania złożony został po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania i dlatego Kierownik Urzędu odmówił wznowienia postępowania. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. M. zarzucił, że bezzasadnie przyjęto, iż przekroczony został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podkreślił, że oświadczenie J. B. stanowiące podstawę do wznowienia postępowania dostarczył z zachowaniem terminu jednego miesiąca od dnia wezwania go przez organ do uzupełnienia swojego wniosku. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] lutego 2008r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 oraz art. 149 § 3 w związku z art. 148 kpa, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2007 r., objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podano, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. W przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa. Zdaniem organu wniosek strony o wznowienie postępowania został wniesiony z uchybieniem terminu zakreślonego w art. 148 §1 kpa. Zgodnie z treścią art. 148 § 1 podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Oświadczenie J. B., mieszkającej w tej samej miejscowości co zainteresowany, nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania, gdyż nic nie stało na przeszkodzie przedstawieniu jej oświadczenia przez stronę w trakcie toczącego się postępowania zwyczajnego lub też prowadzonego w trybie art. 154 kpa. Dlatego organ uznał, że okoliczność mająca stanowić podstawę wznowienia była znana stronie przed upływem jednego miesiąca poprzedzającego wniosek o wznowienie postępowania. W konsekwencji wniosek o wznowienie postępowania w niniejszej spawie został złożony z naruszeniem terminu i zasadna była odmowa wznowienia postępowania w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Skargę na powyższą decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. M., wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Skarżący podkreślił, że w 1999 roku nie był w posiadaniu oświadczenia J. B. i dlatego bezzasadne jest twierdzenie organu o wniesieniu wniosku o wznowienie postępowania z naruszeniem terminu określonego w art. 149 kpa. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach tej kontroli sąd uprawniony jest do badania, czy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa określone są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Niewątpliwie w sprawie niniejszej takie wskazania zostały przez sąd wyrażone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 22 listopada 2006r., sygn. akt II SA/Kr 1710/03, kwestionując stanowisko organu polegające na uznaniu pisma skarżącego z dnia 22 listopada 2002 r. jako wniosku o wszczęcie postępowania w trybie art. 154 § 1 kpa wskazał, że należało wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania tego wniosku, a nadto, że można było potraktować powyższe pismo jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] października 1999 r. Sąd stwierdza, że wezwania organu orzekającego w sprawie z dnia 24 maja 2007 r., skierowanego do skarżącego w toku ponownego rozpatrywania sprawy po uchyleniu poprzednich decyzji powyższym wyrokiem WSA w Krakowie nie można uznać za zrealizowanie wskazań zawartych w tym wyroku. Pismo to zawiera co prawda zapytanie skierowane do skarżącego o wskazanie trybu postępowania administracyjnego, w którym żąda się rozpoznania "pism" skarżącego. Jednakże w dalszej części pismo organu wskazuje na trzy możliwości (tryby) wzruszenia decyzji ostatecznej, ze wskazaniem, że w sprawie skarżącego decyzja taka zapadła. Takie sformułowanie pisma z pewnością spowodowało po stronie skarżącego przekonanie, że winien on dokonać wyboru spośród wskazanych przez organ trybów wzruszenia decyzji ostatecznej i wyboru takiego skarżący dokonał. Wbrew jednak wyrażonemu wskazaniu sądu, organ w dalszym ciągu nie wezwał skarżącego do określenia, czy jego pismo z dnia 22 listopada 2002 r. należy traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] października 1999 r. Tym samym organ ograniczył skarżącemu możliwość pełnego wypowiedzenia się w kwestii sprecyzowania swojego stanowiska wyrażonego w tym piśmie. Skoro bowiem skarżący dysponował jedynie wiedzą o możliwościach dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznej wskazanych przez organ, to jest oczywiste, że spośród nich musiał dokonać wyboru Tym samym nie miał żadnej możliwości wypowiedzenia się w kwestii ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu. Tym samym z przyczyn leżących po stronie organu, polegających na niewykonaniu wskazań, o których mowa w art. 153 p.p.s.a. doszło do naruszenie nie tylko tego przepisu, ale i przepisów art. 8 i art. 9 kpa . Zaskarżona decyzja została wydana nadto z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W jej uzasadnieniu organ nie wskazał nawet, jaką datę uznaje za datę wniesienia przez skarżącego podania o wznowienie postępowania. Skoro jednak zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję własną z [...] listopada 2007 r., zaś w jej uzasadnieniu wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania nosi datę 12 czerwca 2007 r., to przyjąć należy, że tę datę organ uznał ostatecznie za datę wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez skarżącego. Ustalenie takie, dokonane w obydwu decyzjach, stoi w rażącej sprzeczności z materiałem dowodowym sprawy, oraz z ustaleniami i wskazaniami dokonanymi w sprawie uprzednio przez sąd, ponieważ zasadniczy problem w sprawie dotyczy interpretacji pisma skarżącego z dnia 22 listopada 2002 r. i jego prawidłowego zakwalifikowania. Powyższe stanowisko organu narusza również przepis art. 7 kpa, statuujący zasadę prawdy obiektywnej i nakazujący organom administracji działanie w sposób zasadę tę realizujący. Rozpatrując zatem ponownie sprawę uprawnień kombatanckich skarżącego organ winien zastosować się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2006 r., sygn.. akt II SA/Kr 1710/03 i ustalić, wzywając skarżącego do przedstawienia swojego stanowiska, czy złożenie powyższego pisma podyktowane było wolą złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 1999 r., czy też wzruszenia decyzji ostatecznej w jeden ze sposobów przewidzianych przez przepisy kpa. Skoro zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, należało w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. orzec jak w sentencji.