II SA/Kr 269/09
WyrokWSA w Krakowie2009-04-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski, WSA Renata Czeluśniak, WSA Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uchylić decyzję organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy zarzuty skargi inwestora dotyczące statusu strony postępowania pokrywają się z przyczynami uchylenia decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że przyczyna uchylenia decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy (nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania) pokrywa się z zarzutem skargi inwestora. Ustalenie stanu faktycznego i tym samym statusu strony postępowania należy do organu administracji, a nie strony skarżącej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych (fundamentów) prowadzonych przez inwestora G.C. na działce w Z. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe w związku ze zgłoszeniem budowy budynków gospodarczych, które nie wymagało pozwolenia na budowę i miało charakter tymczasowej zmiany zagospodarowania terenu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na błędy organu pierwszej instancji, w tym nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania i brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Inwestor G.C. złożył skargę do WSA, kwestionując status Dyrektora Parku Narodowego jako strony postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Barbara Pasternak Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi G.C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; skargę oddala.
Decyzją Nr [...] z dnia 12.10.2007r. (znak:.....) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. , działając na podstawie art. 104 i 105 kpa po rozpatrzeniu sprawy robót budowlanych fundamentów na działce nr ewid [...] obr. [...] w Z. wykonywanych przez inwestora G.C. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie, podnosząc w uzasadnieniu co następuje.
1/ W dniu [...] czerwca 2005 r., do Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Z. wpłynęło pismo Dyrektora [...] Parku-Narodowego w Z. z informacją iż na działce nr [...] obr. [...] położonej w Z. poniżej [...] w okolicach "[...] " prowadzone są roboty budowlane, dla których inwestor "nie posiada wszystkich wymaganych przepisami zezwoleń, w szczególności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu".
2/ W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...].05.2007r. stwierdzono, iż na przedmiotowej, niezabudowanej działce nr ewid. [...] obr [...] w Z. znajdują się ławy fundamentowe dla dwóch obiektów. Ławy betonowe wykonano o szerokości ok 0,5 m, bez deskowania, do trawiastej powierzchni terenu o nieznanej głębokości. Wymiary 3,42 x 6,12 oraz 3,61 x 6,49 z centralnym występem od strony południowej o wymiarach 1,0 x 2,40. Na działce znajduje się również szafka przyłącza energetycznego.
3/ W toku zbierania materiałów w sprawie, pismem z dnia [...].07.2007r. wpłynęły kserokopie zgłoszenia inwestora, G.C. na "budowę dwóch budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy 25 m2 - każdy" oraz między innymi pismo Naczelnika Wydziału BiA Starostwa Powiatowego w Z. potwierdzającego przyjęcie zgłoszenia.
4/ Wobec powyższego, dalsze postępowanie w powyższej sprawie stało się bezprzedmiotowe. 5/ podstawą przyjęcia zgłoszenia wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego był art. 59 ust.2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.Nr 80 , póz. 717) umożliwiający jednokrotną, na okres roku zmianę zagospodarowania terenu, polegającą również na realizacji zamierzenia budowlanego które zgodnie z Prawem budowlanym nie wymaga pozwolenia na budowę. Oznacza to, że z upływem tego rocznego okresu wykonane obiekty budowlane, wykonane roboty budowlane, jak i zmiana sposobu użytkowania a także spowodowane nimi skutki, winne zostać usunięte a teren przywrócony do stanu poprzedniego. "Taką informację uzyskał PINB w prawnym serwisie budowlanym PROINFO".
61 ponadto, zgodnie z treścią ust.3 cytowanego wyżej art. 59, " wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości:
1. wstrzymania użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo
2. przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.
Na skutek odwołania Dyrektora [...] Parku Narodowego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , decyzją z dnia 5 grudnia 2008r. (znak:.....) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że :
- z dokumentacji postępowania administracyjnego wszczętego zgłoszeniem robót budowlanych, przedstawionej przez Starostwo Powiatowego w Z. wynika, że G.C. , wobec braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie posiada ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy przedmiotowej działki. Jednakże w opinii Starostwa Powiatowego w Z. nie może to stanowić podstawy do wniesienia sprzeciwu, albowiem zgodnie z przepisem art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych nie wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy w przypadku tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku.
- w
bdwołaniu [...] Park Narodowy_zarzucił naruszenie przepisu art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa przez nie wyjaśnienie w sposób wszechstronny stanu faktycznego sprawy oraz materiału w niej zgromadzonego. W uzasadnieniu podniósł w szczególności, że organ l instancji przed wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania nie sprawdził czy zamierzenie inwestycyjne spełnia znamiona art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odwołujący podniósł, że inwestor nie określił czy przedmiotowe budynki będą pełnić funkcję budynków gospodarczych. Dlatego też nie sposób jednoznacznie stwierdzić czy inwestycja nie wymagała wydania pozwolenia na budowę. W opinii odwołującego organ l instancji winien przeprowadzić rozprawę administracyjną w celu ustalenia charakteru i celu inwestycji. W uzupełnieniu odwołania, [...] Park Narodowy w piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r. zawiadomił, że na przedmiotowej działce zostały wznowione roboty budowlane. W załączeniu swego pisma odwołujący przedstawił protokół spotkania, które odbyło się w siedzibie [...] Parku Narodowego w dniu [...] sierpnia 2008 r., w którym uczestniczyła G.C. . Podczas tegoż spotkania stwierdziła, co zostało utrwalone w podpisanym przez nią protokole, że przedmiotowe budynki budowane są na stałe i nie mają charakteru budynków tymczasowych. Są to budynki gospodarcze i na działce powstają już trzy budynki na ławie fundamentowej.
- organ l instancji nie dokonał żadnych ustaleń w zakresie prawidłowego określenia kręgu stron postępowania, nie zebrał w tym zakresie żadnego materiału dowodowego i w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do tej kwestii. Z tego względu nie można zweryfikować prawidłowości ustaleń w tym zakresie, a w szczególności zagwarantowania czynnego udziału w postępowaniu osobom, na sferę uprawnień których przedmiotowa inwestycja może oddziaływać.
- organ l instancji przed wydaniem decyzji nie umożliwił stronom zapoznania się materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w tym zakresie, co narusza art. 10 Kpa,
- organ l instancji przeprowadził kontrolę w dniu [...] maja 2007 r., nieprawidłowo, z naruszeniem przepisu art. 81 a ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Przywołany przepis jednoznacznie stwierdza, że czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku.
- nie wiadomo na jakiej podstawie organ l instancji ustalił, że inwestor dokona przedmiotowych rozbiórki budynków gospodarczych przed upływem roku od przystąpienia do ich użytkowania. Z pewnością nie wynika to z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wręcz przeciwnie z protokołu spotkania, które odbyło się w siedzibie odwołującego w dniu [...] sierpnia 2008 r. wynika, że budynki gospodarcze zostały wzniesione na stałe. W tym zakresie organ l instancji winien przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające i zebrać niezbędny materiał dowodowy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła G.C. i zarzucając naruszenie przepisu postępowania, a to art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że [...] Park Narodowy jest stroną toczącego się postępowania administracyjnego, choć nie dotyczy ono interesu prawnego w/w podmiotu. W oparciu o te zarzuty wniosła o:
1. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji,
2. uchylenie decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 05 12 2008 r. w całości. W uzasadnieniu podniosła, że prawa uznania [...] Park za stronę postępowania można by się doszukiwać w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. 2002 r., nr 75, póz. 609 ze zm.), ale zgodnie z tym przepisem budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż:
1. 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,
2. 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Tymczasem budynki mają być zlokalizowane w odległości około 75 m od granicy TPN, zatem brak jest podstawy prawnej do uzgadniania przedmiotowej lokalizacji z TPN, gdyż nie posiada on interesu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione z w uzasadnieniu decyzji, podnosząc, że decyzja uchylona została m.in. dlatego, ze organ l Instancji nie określił prawidłowo kręgu stron postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja uchylająca i przekazująca do ponownego rozpatrzenia decyzję, którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., umorzył postępowanie w sprawie prowadzenia przez skarżącą robót budowlanych na nieruchomości położonej w Z. a oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid [...] obr. [...]. Przyczyną uchylenia było m.in. nie dokonanie przez organ l instancji ustaleń w zakresie prawidłowego określenia kręgu stron
postępowania. Zarzut skargi sprowadza się do kwestionowana atrybutu [...] Parku Narodowego jako strony postępowania. Można więc stwierdzić, że przyczyna uchylenia decyzji organu l instancji pokrywa się z zarzutem skargi. Ustalenie stanu faktycznego należy do organu, atrybut strony zależy od tych ustaleń i wynika z przepisów prawa materialnego ( art. 28 kpa). Ustaleń tych nie może zastąpić strona w swoim wywodzie. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego pozwoli na weryfikacje zarzutów skarżącej.
W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja organu l instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 p.o.ps.a należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło