II SA/Kr 2690/00

WyrokWSA w Krakowie2004-05-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski, Sędzia NSA Stanisław Biernat, Sędzia NSA Izabela Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która pełniła służbę wojskową w okresie po 30 czerwca 1947 r., opierając się na niejednoznacznych dokumentach dotyczących jej udziału w walkach z UPA lub innymi formacjami zbrojnymi?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że organ naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa. Organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, opierając się na sprzecznych dokumentach dotyczących udziału skarżącego w walkach z UPA. Sąd wskazał na konieczność zbadania akt personalnych skarżącego oraz wyjaśnienia rozbieżności w dokumentach pochodzących od tego samego organu (CAW).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu E.N. uprawnień kombatanckich. Organ uznał, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 "w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a jego służba wojskowa po 30 czerwca 1947 r. w 12 Pułku KBW nie dawała podstaw do zachowania tych uprawnień, ponieważ nie brał on udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem. Skarżący kwestionował te ustalenia, wskazując na akta osobowe i wykazy MON świadczące o jego udziale w walkach z UPA, a także na sprzeczność decyzji z prawem materialnym i Konstytucją RP.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA : Stanisław Biernat Izabela Dobosz ( spr.) Protokolant: Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2004r. sprawy ze skargi E.N. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 02 października 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2000r., II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na rzecz skarżącego E.N. kwotę 10 zł ( dziesięć zł ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...].04.2000r. Nr [...] , wydaną podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 Ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm. ) pozbawiono E.N. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWID w K. decyzją z [...]1985r. z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej w okresach od [...] czerwca 1948r. do [...] sierpnia 1948r. ( łącznie 2 miesiące, zaświadczenie ZBOWiD nr [...] ). E.N. w okresie zaliczonym przez b. ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i jak wynika z akt sprawy nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Toteż Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął, iż uzyskał on uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 " w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy pozbawił go uprawnień kombatanckich. Powołano się również na orzecznictwo Sądu Najwyższego, iż organ nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E.N. podnosi, iż pełnił służbę wojskową z poboru w 12 Pułku KB W m. p. S. od [...] czerwca 1948r. do [...] października 1950r. Wadliwe jest ustalenie organu, iż podczas służby wojskowej nie walczył z UPA ani Wehrwolfem ( powołuje się na wykaz MON poz. 162 ). Twierdzi, że powoływanie się na bliżej nieokreślone orzecznictwo Sądu Najwyższego narusza art. 7-9, 11, 75, 77, 80 i 107§3 kpa gdyż orzeczenia SN nie są źródłem prawa, a Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien wyjaśnić czy w jego przypadku istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie mu uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 cytowanej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Dodaje, że pozbawiono go słusznie nabytych praw, co jest sprzeczne z art. 19 Konstytucji RP a nadto pozostawiono bez środków na leki i leczenie. Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 10.2000r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138§1 pkt l, art. 127§3 i art. 129 kpa oraz art. 25 ust. 2pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r. Nr 142 poz. 950 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z [...]04.2000r. Powołano się na pismo CAW z [...].08.2000r. informujące, że żołnierze 12 Pułku KB W ( gdzie pełnił służbę zainteresowany w okresie od czerwca 1948r. do października 1950r. zwalczali NSZ, poakowskie zbrojne podziemie i bandy rabunkowe. Ponieważ E.N. pełnił służbę wojskową po 30 czerwca 1947r. nie ma podstaw do zachowania uprawnień kombatanckich. Brak zatem powodów do zmiany bądź uchylenia decyzji własnej z [...].04.2000r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.N. zarzuca naruszenie przez organ art. 7-9, 11-12 kpa oraz art. 75, 77, 80 i 107§3 kpa, gdyż nie przeprowadzono wnikliwego postępowania dowodowego a decyzja nie zawiera zgodnego z przepisami uzasadnienia. Naruszono jego zdaniem również prawo materialne, gdyż bezpodstawnie przyjęto, iż jest "utrwalaczem władzy ludowej" podczas gdy służył on jako żołnierz z poboru w 12 Pułku KB W m. p. S. , który w okresie od [...].06.1948r. do [...] 10.1950r. walczył z UPA i innymi bandami zbrojnego podziemia na terenach B. , b. i P. Świadczą o tym jego akta osobowe ( archiwum CAW Rembertowie ) oraz wykaz MON ( [...] ). Nie jest prawdziwe ustalenie, że wspomniany pułk zwalczał tylko NSZ, AK i bandy rabunkowe. Uważa zatem, że ma prawo do statusu kombatanta w oparciu o art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3§1 ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p. o. p. p. s. a. ) sądy administracyjne sprawuj ą kontrole działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97§1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ). Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając między innymi na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Organ powołał się w toku postępowania na pismo CAW z [...].08.2000r. (nr [...]) informujące, że żołnierze 12 Pułku KBW w okresie czerwiec 1948 - październik 1950 zwalczali NSZ, poakowskie zbrojne podziemie oraz bandy rabunkowe. Pełnili również służbę konwojową. W aktach jednostki za w/w okres nie odnaleziono danych o udziale w walkach z UPA lub Wehrwolfem - k. [...] akt administracyjnych. Należy jednak z urzędu stwierdzić, że w innych sprawach kombatanckich Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powoływał się na wykaz jednostek przy piśmie CAW z [...] .08.1995r. nr [...] z którego wynika między innymi, iż 12 Pułk KB W S. w lutym 1949r. ( a zatem w okresie, w którym służył w nim E.N. ) walczył między innymi z UPA. Wyjaśnienia zatem wymaga tak różna treść dokumentów pochodzących od tego samego organu (CAW ) a nadto Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien zbadać akta personalne skarżącego, celem ustalenia całego przebiegu jego służby wojskowej pod kątem widzenia ugrupowań, z którymi w trakcie tej służby walczył. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż w dokumentach ZBOWiD jest mowa o walkach E.N. z UPA ( deklaracja do ZBOWiDu -k. [...] akt administracyjnych , życiorys - k. [...] akt administracyjnych ). W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002r. p. o. p. p. s. a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97§1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę p. o. u. s. a. oraz ustawę p. o. p. p. s. a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w związku z art. 97§2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło