II SA/Kr 2695/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie NSA Piotr Lechowski AWSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2004 r sprawy ze skargi Gminy na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 6 sierpnia 2001 r Nr [...] w przedmiocie projektu zagospodarowania części cmentarza I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza na rzecz skarżącego od [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] zwrot kosztów postępowania w wysokości [...] ,- zł ([...] złotych). Uzasadnienie. W dniu [...] czerwca 2001 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] postanowieniem nr [...] negatywnie zaopiniował projekt zagospodarowania części cmentarza komunalnego w [...] - budowa grobowców pojedynczych w kwaterze B. W uzasadnieniu wskazano, że opracowana dla rejonu budowy pojedynczych grobowców w kwaterze "B" cmentarza komunalnego opinia hydrologiczna z maja 2001 r. wykazuje, że zwierciadło wody gruntowej stabilizuje się na głębokości 0,70-0,80 poniżej powierzchni terenu, zgodnie zaś z obowiązującymi przepisami zwierciadło wód gruntowych w rejonie cmentarzy powinno znajdować się 2,5m poniżej poziomu terenu. Mając to na uwadze PIS w [...] nie widzi możliwości realizacji miejsc pochówku w rozpatrywanej części cmentarza. Jako podstawę prawną wskazano Rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25.08.1959r. w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. nr 52, poz. 315). Na postanowienie to zażalenie wniósł działający imieniem Gminy [...] Burmistrz Miasta i Gminy. Podniósł, że opisane w opinii hydrologicznej warunki gruntowo-wodne nie powinny być przeszkodą dla planowanego przedsięwzięcia, istnieje bowiem wiele sposobów zabezpieczenia betonu przed korozyjną właściwością wód. Wystarczającym zatem zabezpieczeniem będzie zlecenie projektantowi doboru odpowiednich parametrów betonów i ich zabezpieczenie. W wyniku rozpatrzenia tego zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2001 r. utrzymał postanowienie organu l instancji w mocy. W uzasadnieniu stwierdzono, że po przeanalizowaniu akt sprawy i argumentacji strony skarżącej, nie znaleziono podstaw do zmiany stanowiska Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Postanowienie to Gmina zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Krakowie, wnosząc o jego uchylenie. Zarzucono, że postanowienie to wskazuje jako podstawę prawną ogólnie Rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25.08.1959r. w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. nr 52, poz. 315), nie wskazując konkretnego jego przepisu, co narusza art. 107 §1 i 3 kpa. Zastosowanie tego Rozporządzenia w niniejszej sprawie jest zdaniem skarżącego błędne, albowiem w §7 tego Rozporządzenia wskazano, że jego przepisów nie stosuje się do cmentarzy już istniejących, jeżeli ich zastosowanie uniemożliwiłoby korzystanie z cmentarza, a właściwy powiatowy inspektor sanitarny nie sprzeciwia się dalszemu korzystaniu z tego cmentarza. Ponieważ zaś budowa grobowców i ich wykorzystanie dla pochówku stanowi formę podstawową korzystania z cmentarza, planowana inwestycja nie wykracza poza granice już istniejącego cmentarza, a Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie sprzeciwił się dalszemu korzystaniu z cmentarza przy ul. [...] w [...], zgodnie z treścią cytowanego §7 przepisy tego Rozporządzenia nie mogą mieć w niniejszej sprawie zastosowania. W skardze zarzucono również uchybienia formalne w zakresie postępowania administracyjnego w jego stadium dowodowym polegające na pominięciu argumentów skarżącego co do zastosowania konkretnych rozwiązań technologicznych., przez co naruszono art. 106 §4 i art. 10 kpa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że brak zgody na zlokalizowanie grobów w dotychczas niezagospodarowanej części cmentarza nie uniemożliwia korzystania z dotychczasowej jego części. §7 cyt. Rozporządzenia upoważnia inspektora sanitarnego do sprzeciwu w przypadkach, gdy poziom wód gruntowych jest inny niż wymagany rozporządzeniem. Przepis ten nie określa przypadków, w jakich można zastosować odstępstwa od poziomu wód gruntowych przy zastosowaniu technologii i materiałów do budowy grobowców. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2001 r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa są w ocenie sądu uzasadnione. Stanowiące podstawę zaskarżonego postanowienia Rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25.08.1959r. w sprawie określenia jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. nr 52, poz. 315) ustala warunki, jakie są wymagane dla zlokalizowania na danym terenie cmentarza. Przewiduje jednak równocześnie wyjątek określony w §7 stanowiąc, iż przepisów tego Rozporządzenia "nie stosuje się do cmentarzy już istniejących, jeżeli ich zastosowanie uniemożliwiałoby korzystanie z cmentarza, a właściwy powiatowy inspektor sanitarny nie sprzeciwia się dalszemu korzystaniu z tego cmentarza". Przedmiotowa inwestycja dotyczy budowy grobowców pojedynczych w kwaterze B już istniejącego cmentarza. Sąd podziela argumentację skarżącego, że budowa grobowców i ich wykorzystanie dla pochówku stanowią formę podstawową korzystania z cmentarza. Ponieważ więc Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie sprzeciwił się dalszemu korzystaniu z cmentarza przy ul. [...] w [...] , zastosowanie zaś przepisów Rozporządzenia niewątpliwie to korzystanie uniemożliwiłoby, zgodnie z cytowaną powyżej treścią §7, przepisy tego Rozporządzenia nie mogą mieć w niniejszej sprawie zastosowania. Nieprawidłowo zatem orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne oparły na tym Rozporządzeniu treść swojego rozstrzygnięcia, argumentując negatywną opinię naruszeniem przewidzianych w nim wymogów dotyczących minimalnego poziomu wód. Postanowienia organów obu instancji wydane zatem zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 litera a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiąc przesłankę ich uchylenia Zasadne są także podniesione w skardze zarzuty uchybień formalnych w zakresie postępowania administracyjnego w jego stadium dowodowym, polegające na pominięciu argumentów skarżącego co do zastosowania konkretnych rozwiązań technologicznych. Rzeczywiście organy administracyjne w ogóle nie ustosunkowały się do sugestii opinii hydrologicznej w tym zakresie, ani też argumentów podniesionych w zażaleniu. W postępowaniu tym bowiem w zasadzie pominięto w ocenie materiału dowodowego przedmiotową opinię hydrologiczną. Ograniczono się jedynie do wskazania ustaleń tej opinii co do stanu wód, pomijając ocenę zawartych w niej wniosków, w szczególności zawartych w punktach 3 i 4, gdzie jest mowa o zastosowaniu do budowy grobów odpowiednich materiałów. Pomimo zatem, że organy administracyjne w sposób dorozumiany zakwestionowały treść przedmiotowej opinii, albowiem przyjęły pogląd odmienny od zawartych w niej konkluzji opiniując projektowaną inwestycję negatywnie, to jednak nie przeprowadziły one żadnego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Nie ulega zatem wątpliwości, że orzekające w sprawie organy administracyjne naruszyły w ten sposób art. 7 kpa oraz art. 77 kpa w związku z art. 106 §4 kpa. Niedopuszczalnym jest bowiem dokonanie przez organ odmiennej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko niż zawarta w opinii biegłego, bez szczegółowego odniesienia się do wniosków tej opinii i zakwestionowania jej treści. Takie działanie orzekającego w sprawie organu administracyjnego nosi cechy dowolności i jest niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów prawa. Należy także uznać zasadność podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 107 §3 kpa. O tym, czy postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, przekonywać ma uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia. Winno ono bowiem zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Precyzyjnie winno też wyjaśniać podstawę prawną rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie organy tych obowiązków nie dopełniły. Nie można bowiem uznać, że uzasadnienia postanowień obu instancji spełniają wymagania ustawowe. Wady tej nie może sanować rozszerzona nieco argumentacja zawarta w odpowiedzi na skargę, dopiero bowiem w odpowiedzi na skargę organ administracyjny odnosi się do treści §7 Rozporządzenia. Zasadnym jest także zarzut skargi naruszenia art. 10 ust. 1 kpa, w przedmiotowej sprawie nie zawiadomiono bowiem strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do niego przed wydaniem postanowienia. Przeprowadzone zatem w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne było wadliwe, co stanowi naruszenie przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiąc przesłankę uchylenia postanowień organów obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne winny w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia, uwzględniając w tym zakresie zawarte powyżej wskazówki Sądu. Dopiero wydane w oparciu o takie postępowanie rozstrzygnięcie, szczegółowo uzasadnione, nie będzie obarczone wadami prawnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271). Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.