II SA/Kr 27/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr) Sędziowie : WSA Barbara Pasternak AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. . sprawy ze skarg M.P. i K.B. na decyzję Wojewody z dnia 29 listopada 2001r ., Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście w teren sąsiedniej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji, II. określa , że decyzja nie może być wykonywana , III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących M.P. i K.B. kwotę po 10 zł (dziesięć ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 27/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].09.2001 r. , wydaną na podstawie art.47 ust.2 i 3 prawa budowlanego z 1994r , Wójt Gminy J. zezwolił K.B. na wejście w teren sąsiedniej nieruchomości oznaczonej nr 1 w P. , stanowiącej własność M.P. , w celu wykonania izolacji fundamentów ściany budynku mieszkalnego na działce nr 2 w P. , usytuowanego w granicy działki. Jednocześnie określono granice niezbędnej potrzeby zajętości terenu działki oznaczonej nr 1 w P. - na długości ściany budynku K.B. , wynoszącej 11 m i szerokości l m, - określa się termin wykorzystania terenu na okres 7 dni, począwszy od dnia rozpoczęcia robót, Inwestor , po zakończeniu w/w robót budowlanych obowiązany jest do przywrócenia terenu działki nr 1 w P. do stanu pierwotnego , a w przypadku powstania szkód - naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z powyższej nieruchomości na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono , K.B. wniosła o wydanie decyzji na wejście w teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania izolacji zewnętrznej fundamentu ściany budynku mieszkalnego istniejącego na działce nr 2 w P. , posadowionej w granicy działki nr 1 , stanowiącej własność M.P. . , że podczas wizji przeprowadzonej w dniu 6.07.2001 r. M.P. oświadczył , że nie zgadza się na korzystanie przez K.B. z terenu swojej nieruchomości. W myśl przepisu art.47 ust. l i 2 prawa budowlanego , jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście w teren oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. W razie nie uzgodnienia w/w warunków, właściwy organ - na wniosek inwestora rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Skoro K.B. nie uzyskała zgody na korzystanie z terenu sąsiedniej działki w celu wykonania izolacji fundamentu ściany budynku , należało orzec jak w sentencji. W odwołaniu od tej decyzji M.P. zarzucił, że inwestor nie zwracał się do niego o wyrażenie zgody na wejście w teren jego nieruchomości i , że nie poinformowano go na czym będzie polegać wykonanie izolacji fundamentów. Podniósł , że zaskarżona decyzja nie zawiera określenia terminu wykonania prac. Zdaniem odwołującego się wykonanie wykopu spowoduje zniszczenie jego działki. Podał , że na jego działce , w pobliżu budynku inwestora znajduje się drzewo owocowe i ułożony jest chodnik. Decyzją z dnia [...] listopada 2001r znak : [...] Wojewoda , na podstawie art. 138 § l pkt l kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał , że zaskarżona decyzja wydana została poprawnie. W sposób prawidłowy określono w decyzji warunki korzystania z nieruchomości sąsiedniej. Inwestor nie uzyskał zgody M.P. na wejście w teren, zasadnie orzeczono więc o niezbędności wejścia w teren sąsiedniej nieruchomości. Inwestor obowiązany jest naprawić wszystkie szkody powstałe w wyniku korzystania z tej nieruchomości. Wszelkie zaś spory wynikłe z tego tytułu mogą być rozstrzygane przez sądy cywilne na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. Określenie terminu wykonania robót jest wystarczające. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję M.P, wniósł ojej uchylenie , powtarzając zarzuty odwołania. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej przez K.B., skarżąca wniosła o określenie przez Wojewodę terminu wejścia w teren sąsiedniej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosła , że decyzja Wojewody jest ostateczna i podlega wykonaniu. Skarżąca może przystąpić do realizacji robót w terminie przez siebie wybranym. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. Stosownie do przepisu art.47 prawa budowlanego , jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania ż tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. W razie nie uzgodnienia tych warunków, właściwy organ - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Jak wynika z cytowanego przepisu , ustawodawca nie przewidział automatycznego wydania decyzji o wejściu i korzystaniu z sąsiedniej nieruchomości w razie nie uzyskania porozumienia między inwestorem a właścicielem tej nieruchomości. Organ musi dokonać oceny zasadności wniosku. Jeżeli ocena ta wskaże na konieczność korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu, wówczas organ ten w decyzji administracyjnej określi zakres i sposób (granice niezbędnej potrzeby) korzystania z nich. Zauważyć od razu należy , że w aktach administracyjnych , mimo przeprowadzenia przez oględzin , brak jest szkicu. Organ odwoławczy nie mógł zatem i nie odniósł się do zarzutów skarżącego odnośnie usytuowania drzewa owocowego i chodnika na jego działce. Organ powinien mieć na uwadze , by ewentualna decyzja zezwalająca inwestorowi na wejście na sąsiednią nieruchomość zgodna była z dyrektywą wynikającą z przepisu art.5 ust. l pkt 6 i ust.2 pkt l prawa budowlanego. Skoro ewentualne porozumienie inwestora i właściciela sąsiedniej działki ma dotyczyć również terminu korzystania z nieruchomości , to w przypadku wydawania przez organ decyzji w takiej sprawie , w decyzji musi zostać określony termin korzystania przez inwestora z sąsiedniej nieruchomości. Dlatego też orzeczenie w decyzji organu I instancji : "określa się termin wykorzystania terenu na okres 7 dni , począwszy od dnia rozpoczęcia robót" nie jest wystarczające. Organy orzekające w sprawie nie ustaliły również , czy zakres robót zamierzonych przez K.B. wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub też dokonania zgłoszenia. Ustalenie tej okoliczności ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Zasadą jest więc konieczność uzyskania pozwolenia na budowę na wykonanie zamierzonych robót budowlanych . Wyjątkowo ustawa dopuszczała zamiast uzyskania pozwolenia na budowę, obowiązek dokonania zgłoszenia. Zwrócić nadto należy uwagę , że przepisy art.28 , 29 i 30 prawa budowlanego zawarte są w rozdziale 4 zatytułowanym "Postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych" , a przepis art.47 w rozdziale 5 - "Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych,.. Mając na względzie tę systematykę , nie sposób nie uznać , że : po pierwsze -kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane badana jest uprzednio , w postępowaniu mającym źródło w przepisach rozdziału czwartego a nie piątego , a po drugie - decyzja mająca swą podstawę w przepisie art.47 prawa budowlanego może być wydana tylko wtedy , gdy wykonanie planowanych robót budowlanych , podlega reglamentacji prawa budowlanego. Dlatego też w postępowaniu toczącym się na podstawie art.47 prawa budowlanego inwestor winien wykazać się tytułem uprawniającym do wykonania robót budowlanych : pozwoleniem na budowę lub dokonaniem zgłoszenia. Wobec powyższego organ wydający decyzję na podstawie tego przepisu przede wszystkim winien rozważyć czy projektowane roboty budowlane są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia. Gdyby doszedł do wniosku , że są one zwolnione spod regulacji prawa budowlanego , rozstrzyganie na podstawie art.47 prawa budowlanego jest wyłączone , a spory między właścicielami sąsiadujących nieruchomości winny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Stosownie do treści art.145 § l pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wcześniej wskazano , zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku . Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku oparto na przepisie art. 152 ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.