II SA/Kr 27/14

WyrokWSA w Krakowie2014-04-11

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Agnieszka Nawara-Dubiel, Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samowolna przebudowa obiektu budowlanego, która nastąpiła po uchyleniu pozwolenia na budowę, powinna być rozpatrywana w trybie art. 48 Prawa budowlanego (samowola budowlana) czy w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego (samowolne roboty budowlane)?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając je za przedwczesne. Stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego, w szczególności nie rozstrzygnęły, czy wykonane prace stanowiły przebudowę obiektu, czy też budowę nowego obiektu bez pozwolenia. Brak tych ustaleń uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego i wymaga rozważenia zastosowania trybu z art. 48 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu wykonania czynności mających na celu doprowadzenie rozbudowy i przebudowy budynku do stanu zgodnego z prawem, wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organy administracji uznały, że roboty budowlane zostały wykonane samowolnie i powinny być rozpatrywane w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucili błędne zastosowanie przepisów, brak przeprowadzenia dowodów oraz niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, domagając się rozbiórki dobudowanej części obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji z powodu przedwczesności i braku wyczerpujących ustaleń faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących kwotę 757 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie WSA Agnieszka Nawara- Dubiel Paweł Darmoń / spr./ Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M.O. i L.O. na decyzję nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 października 2013 r., znak: [....] w przedmiocie nakazu wykonania czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących M.O. i L.O. kwotę 757 /siedemset pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia 26 lutego 2013 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj: Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy rozbudowy i przebudowy budynku [.....] zlokalizowanego na dz. nr [.....] w L. nakazał inwestorowi A.K. wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem: 1. wypełnić materiałem posiadającym odporność ogniową El - 30 dwa otwory okienne o wymiarach 0,85x1,10 m i 0,85x1,00 m oraz dwie wnęki zamurowane luksferami o wymiarach 0,80x 1,10 m i 0,85x1,00 m w ścianie zachodniej budynku usytuowanej w granicy z działką nr [.....] oraz zlikwidować wystającą poza lico muru obróbkę blacharską w dwóch w/w wnękach zamurowanych luksferami; 2. istniejącą deskę wiatrową oraz wykonaną obróbkę blacharską ponad szczytem ściany zachodniej rozebrać, a następnie ścianę tę podmurować na wysokość 30 cm ponad połać dachową, ścianę ogniową przykryć dachówką ceramiczną w taki sposób, aby nie wystawała ona poza lico muru na działkę nr [.....], 3. rozebrać drewniane schody wejściowe przy ścianie północnej; 4. zdemontować sześć szt. okien otwieranych w połaci dachowej południowej od strony dz. nr [.....] i zastąpić je przegrodą zapewniającą oświetlenie poddasza przeznaczonego do celów użytkowych oraz spełniającą wymogi odporności ogniowej El - 30 - w terminie do dnia 20 września 2013r. W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie zostało wszczęte w związku z pismem I.O. z dnia 31 października 2002 r. Poprzednia decyzja organu I instancji i decyzja II instancji nakazujące wykonanie określonych czynności zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 października 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 59/10. Organ I instancji w wyniku przeprowadzonego postepowania wyjaśniającego ustalił, że na działce nr [.....] w L. wybudowany jest budynek tzw. "[.....] ". Działka nr [.....] stanowi własność A.K. i E.K . Budynek ten jest wpisany do rejestru zabytków decyzją z dnia 13 marca 1978 r. Decyzją z dnia 15 lutego 1989r. Urząd Gminy w L. uzyskał pozwolenie znak: [.....] na remont i rozbudowę [.....] . Załącznikiem do tej decyzji był plan realizacyjny oraz projekt. Decyzją z dnia 20 sierpnia 1989r. Urząd Gminy w L. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego i wydania pozwolenia na rozbudowę [.....] z dnia 15 lutego 1989r. Decyzją z dnia 10 października 1989r. Urząd Wojewódzki w T. uchylił decyzję Urzędu Gminy w L. z dnia 20 sierpnia 1989r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia 5 stycznia 1990r. znak: [.....] Urząd Gminy w L. wydał kolejną decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny oraz udzielającą pozwolenia na remont i rozbudowę [.....] . Decyzją z dnia 15 marca 1990r. znak: [.....] Urząd Gminy w L. wstrzymał roboty budowlane oraz nakazał zabezpieczenie murów przed wpływem warunków atmosferycznych. Decyzją znak: [.....] z dnia 26 marca 1990r. Urząd Wojewódzki w T. uchylił w całości decyzję Urzędu Gminy w L. z dnia 15 lutego 1989r. znak: [.....] oraz decyzję z dnia 5 stycznia 1990r. Prace budowlane przy rozbudowie "[.....] " trwały od marca - kwietnia 1989r. - do jesieni 1989r. a potem zostały wstrzymane. Do momentu wstrzymania robót budowlanych tj. 15 marca 1990r. wzniesiono obiekt do wysokości przykrycia płytą żelbetową, poziomu parteru, wykonano z wypalanej cegły oraz pustaków cementowo — wapiennych ściany zewnętrzne. Wykonane wewnątrz ściany działowe zbudowano z pustaków żużlowo - cementowych. Całość została posadowiona na betonowych ławach fundamentowych. Piwnice wykonano z lanego betonu. Wewnątrz wykonano schody żelbetowe prowadzące z piwnic poprzez parter do płyty żelbetowej przykrywającej kondygnację parterową. Dnia 10 października 1996r. Sąd Rejonowy w B. - Wydział I Cywilny nakazał Gminie L. przywrócenie stanu poprzedniego działki ewidencyjnej nr [.....] położonej w L. poprzez rozebranie budynku mieszkalnego wybudowanego na tej działce przez Gminę do linii oznaczonej na mapie biegłego sądowego z dnia 1 sierpnia 1993r. kolorem zielonym i literami E-F. Decyzją z dnia 25 września 1998r. znak: [.....] Kierownik Urzędu Rejonowego w B. nakazał B.K. : rozebranie dostawionego wtórnie fragmentu ściany, zgodnie z wyrokiem sądowym; wykonanie zabezpieczenia fundamentów metodą dogęszczających iniekcji zbrojonej lub metodą podbijania; wykonanie iniekcji scalającej spękane mury i sklepienia przy pomocy zaczynów mineralnych; wzmocnienie więźby dachowej i naprawa pokrycia lub wykonanie docelowego pokrycia akceptowanego przez nadzór konserwatorski; wykonanie docelowego kotwienia ścian budynku przy pomocy taśm z włókna węglowego w terminie do 31 grudnia 1998r. Prace wykonywane na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 25 września 1998r. znak: [.....] były dokumentowane w dzienniku budowy. Dnia 19 maja 1999r. protokolarnie stwierdzono, że powyższa decyzja została wykonana w części dotyczącej rozebrania ściany. Pozostałe do wykonania prace były realizowane sukcesywnie do 2002r. Dotyczyło to takich robót jak: zabezpieczenia fundamentów metodą podbijania, zabezpieczenia spękanych murów i sklepień, wzmocnienia płyty żelbetowej w części dobudowanej, zbrojenie stropu nad pomieszczeniami w części starej, wzmocnienia sklepienia krzyżowego nad pomieszczeniem parteru, zakończenia zbrojenia stropu nad dalszymi pomieszczeniami, zakończenia zbrojenia stropu piętra nad holem wejściowym, zakończenia zbrojenia stropu piętra nad pomieszczeniem kuchni, wykonania przemurowania pęknięć filara i ściany szczytowej, zabezpieczenia sklepienia kolebkowego. Wykonane wówczas zbrojenie stropu nad pomieszczeniami w części starej oraz piętra nad holem wejściowym nad kuchnią nie były objęte nakazem Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 25 września 1998 r. Następnie wykonano zabezpieczenie więźby dachowej, w zakresie docelowego kotwienia ścian budynku Inwestor wykonał klamrowanie ścian przy pomocy kształtowników stalowych. Równocześnie z uwagi na stan zagrożenia życia i mienia decyzją z dnia 10 października 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał A.K. wyburzenie i przemurowanie wychylonej ściany od strony południowej, wykonanie fundamentów na głębokość 0,8m - 1,2m poniżej projektowanego poziomu piwnic, wykonanie poszerzonej stopy fundamentowej 0,8m, wykonanie zbrojenia - wszystko według punktu 4.1 aktualizacji rozwiązań konstrukcyjnych sporządzonej przez dr inż. S.K . Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z powstaniem zagrożenia zawalenia się wychylonej ściany obiektu od strony południowej. Decyzja ta została wykonana, a protokół z jej wykonania spisano w dniu 19 stycznia 2001r. W okresie letnim w 2002r. rozpoczęto przebudowę obiektu - w ścianie szczytowej przedmiotowego budynku od strony zachodniej w granicy z działką nr [.....] , zostały wykonane dwa otwory okienne o wymiarach: 0,85x 1,10 m i 0,80x 1,0m oraz dwie wnęki o wymiarach 0,80x1,0 m zamurowane pustakami szklanymi. Wnęki te posiadają obróbki blacharskie. Wykonano również przebudowę dachu. Konstrukcja więźby dachowej sporządzona jest z nowych elementów poza słupkami drewnianymi. Pozostałe elementy tj. płatwie, krokwie i kleszcze są elementami nowymi. Przebudowa dachu wiązała się z koniecznością zabezpieczenia budynku po wyburzeniu i przemurowaniu wychylonej ściany od strony południowej. W kondygnacji poddasza wykonano dwie ściany murowane z pustaków ceramicznych grubości 18cm. W połaci dachu od strony dz. nr [.....] zrobiono sześć sztuk okien połaciowych w odległości 1,16m od granicy. Od strony północnej wykonane są cztery lukarny z dachem naczółkowym a od strony południowej jedna. Podczas oględzin w dniu 6 czerwca 2007r. stwierdzono, że obłożono styropianem grubości 8cm ścianę wschodnią szczytową budynku od poziomu górnego stropu nad parterem po dach, ułożono również matę na jaskółce w połaci południowej oraz ułożono na jaskółkach w połaci północnej gąsiory kalenicowe. Podczas kontroli w dniu 21 października 2009 r. stwierdzono, że zamurowano otwór okienny w jaskółce od strony działki P. C. Od strony południowej w połaci dachowej istnieją okna połaciowe w ilości 6 szt. natomiast w połaci północnej istnieją jaskółki w ilości 4 szt. z dachami naczółkowymi. Ponadto podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 3 lutego 2012r. stwierdzono, że inwestor A.K. w 2011 r. wykonał schody żelbetowe na poddasze. Inwestor nie uzyskał na powyższe roboty budowlane pozwolenia na budowę. Ściana szczytowa granicząca z działką [.....] , w której wybito przedmiotowe otwory nie spełnia warunków ściany oddzielenia pożarowego określonych w § 235 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ kończy się równo z połaciami dachowymi, a deska wiatrowa z obróbką blacharką wystaje przed jej lico. Wykonanie otworów i podokienników w ścianie szczytowej jest niezgodne z w/w przepisem. Nad połacią dachową wykonano jedną lukarnę, która aby była zgodna z § 12 w/w rozporządzenia ściana frontowa lukarny powinna być zaślepiona tzn. nie powinno w niej być okna lecz ściana pełna. Aby doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem należy wykonać nakazane w decyzji czynności. Dnia 30 czerwca 2005r. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w K. , z Delegaturą w T. wydał pozwolenie konserwatorskie nr [.....] na prace przy zabytkach nieruchomych, w którym zezwolił na prowadzenie prac przy obiekcie w oparciu o inwentaryzację architektoniczno-budowlaną i ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych w domu [.....] w L. oraz projekt zamienny sporządzony przez mgr inż. E.M. Ponadto decyzją z dnia 13 lipca 2007r. [.....] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. nakazał E.K. i A.K. przywrócenie do stanu poprzedniego elewacji budynku, tzw. "[.....] " położonego na działce nr [.....] w L. tj. usuniecie z elewacji od strony [.....] ocieplenia, wykonanego ze styropianu w terminie do 30 września 2007r. Organ wskazał, że przedmiotem postępowania są roboty budowlane wykonane w budynku zlokalizowanym na dz. nr [.....] w L. polegające na rozbudowie obiektu od strony zachodniej oraz przebudowie obejmującej wybicie dwóch otworów okiennych w ścianie zachodniej budynku, wykonanie przebudowy dachu i stropów nad parterem i piętrem, a także wykonanie schodów żelbetowych na poddasze. Wyrokiem z dnia 11 października 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie zobowiązał organ do zbadania poprzedzającej prowadzenie robót budowlanych przez A.K. rozbudowy obiektu przez Gminę L. W związku z tym organ wskazał, że pierwotna część obiektu powstała na przełomie XVIII i XIX wieku, jako tzw. [.....] . Pod koniec lat 80-tych Gmina rozpoczęła roboty budowlane związane z rozbudową obiektu i jego adaptacją na zajazd turystyczny i lokalną bibliotekę. Decyzję o pozwoleniu na remont i rozbudowę wydano dnia 15 lutego 1989r. (organ nie podzielił zastrzeżeń stron co do sfałszowania daty wydania decyzji). Roboty budowlane przy rozbudowie [.....] prowadzone były w okresie od wiosny (marzec - kwiecień) do jesieni 1989r. Organ wskazał, że Gmina L. , która prowadziła rozbudowę nie jest obecnie właścicielem obiektu. Po wydaniu decyzji o pozwoleniu na remont i rozbudowę prowadzono roboty budowlane aż do jesieni 1989r. Do tego momentu powstał obiekt do wysokości poziomu parteru. Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 26 marca 1990r. oznaczało, że dalsze prace przy obiekcie nie mogły być prowadzone. Gmina w 1998r. sprzedała działkę nr [.....] wraz z rozbudowaną częścią obiektu w stanie surowym. Jednocześnie w 1996r. Sąd Rejonowy w B. nakazał Gminie rozebranie ściany zachodniej do granicy oznaczonej przez geodetę Z.G. Nowy właściciel A.K. wykonał rozbiórkę tej ściany, a następnie podjął szereg prac mających na celu poprawę stanu technicznego obiektu. Rozpoczął również przebudowę obiektu, w tym w ścianie zachodniej obiektu wybił dwa otwory okienne, przebudował dach i strop nad parterem i piętrem, wykonał schody żelbetowe na poddasze. W związku z tym organ przyjął, że roboty budowlane do etapu wykonania ław fundamentowych, płyty żelbetowej parteru, schodów żelbetowych z poziomu piwnicy na parter, prowadzone były na podstawie pozwolenia na budowę, uchylonego dopiero dnia 26 marca 1990r. Natomiast A.K. prowadził przebudowę [.....] już bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. Poprzednie wydane w sprawie decyzje dotyczyły poprawy stanu technicznego przedmiotowego budynku, ale nie zezwalały na dowolną przebudowę obiektu. Oznacza to, że zastosowanie w sprawie znajduje art. 51 ust. 1 pkt 2. Zakres robót koniecznych do wykonania został określony w oparciu o ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych w [.....] w L. wykonaną przez E.M. . Nakazano również demontaż sześciu okien połaciowych z uwagi na fakt, że zlokalizowane są one w odległości 1,16m od granicy z działką sąsiednią. Lokalizowanie otworów okiennych w połaci dachowej jest dopuszczalne pod warunkiem, że odległość od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w dachu do granicy działki sąsiedniej wynosi co najmniej 4m (§12. ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).Ponieważ poddasze budynku jest użytkowe, istniała konieczność zapewnienia światła naturalnego i dlatego nakazano wykonane przegród nieotwieranych ale przepuszczających światło. Odnośnie wykonanego zbrojenia stropów nad parterem i piętrem stwierdzono, że jego stan techniczny nie budzi wątpliwości organu, roboty te były wykonywane pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane, również w ekspertyzie mgr inż. E.M. nie kwestionowano prawidłowości wykonanych prac. Organ wyjaśnił również, że ponieważ wszystkie roboty, jakie stanowią przedmiot postępowania zostały już zakończone decyzję wydano w oparciu o art 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Na koniec wskazał, że kwestia wykonania warstwy docieplającej została rozstrzygnięta decyzją [.....] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 13 lipca 2007r. znak: [.....] nakazującą przywrócenie do stanu poprzedniego elewacji budynku tj. usuniecie z elewacji od strony [.....] ocieplenia, wykonanego ze styropianu. Odwołanie od decyzji w ustawowym terminie złożyli M.O. , oraz L.O. M.O. zarzucił: błędne zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez nakazanie właścicielowi nieruchomości A.K. wykonania określonych czynności podczas, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniał zastosowanie procedury w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego oraz naruszenie przepisu art. 7 w zw. z art. 77§ 1 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania stron niniejszego postępowania a także świadków w postaci sąsiadów działki [.....] pomimo, iż zarówno strony a w szczególności M.O. oraz L.O. posiadają wiele istotnych informacji dotyczących stanu faktycznego oraz terminów wznoszenia poszczególnych części spornego budynku. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i wszczęcia postępowania we właściwym trybie. L.O. zakwestionowała prawidłowość nakazu sformułowanego w punkcie 1 wskazując, że nie można mówić o ścianie budynku zlokalizowanej w granicy w sytuacji, gdy ściana znajduje się w innym położeniu geodezyjno-kartograficznym. Podkreśliła, że nie wyrażała zgodny na usytuowanie ściany zachodniej z naruszeniem odległości 4 m od granicy, stąd nie dopuszczalne jest nakazanie w punkcie 2 podniesienie ściany szczytowej o kolejne 30 cm. Wreszcie odwołująca się podniosła, że data na decyzji o pozwoleniu na rozbudowę dworku została sfałszowana (datę marzec poprawiono na luty). Wniosła o nakazanie Inwestorowi rozbiórki dobudowanej części obiektu do [.....] , jako niezgodnie z prawem wybudowanego obiektu, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia oraz realizacji tej budowy w sposób łamiący wszelkie obowiązujące przepisy prawa. [.....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 30 października 2013 r., znak: [.....] , uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku do dnia 31 maja 2014 r., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławcze przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz wiążące zalecenia WSA w Krakowie wyrażone w wyroku z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt II SA/59/10. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji. W szczególności wskazał, że od 2002 r. do 2007 r. na przedmiotowym obiekcie były prowadzone roboty budowlane, które polegały na przebudowie obiektu i obejmowały: wykonanie w ścianie szczytowej budynku od strony zachodniej dwóch otworów okiennych oraz dwóch wnęk wypełnionych pustakiem szklanym, przebudowie konstrukcji dachu wraz z wprowadzeniem czterech lukarn oraz sześciu okien połaciowych, wykonaniu dwóch ścian murowanych z pustaków ceramicznych w kondygnacji poddasza, obłożeniu styropianem ściany szczytowej budynku od strony wschodniej od poziomu górnego stropu nad parterem po dach, zamurowaniu otworu okiennego w "jaskółce od strony działki Pani C. " oraz wykonaniu schodów żelbetowych na poddasze. Roboty zrealizowane zostały w sposób samowolny przez E.K. i A.K. należy je zakwalifikować, jako przebudowę, na podstawie definicji zawartej w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane. Przeprowadzone roboty budowlany wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W stosunku do robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę, realizowanych bez uzyskania takiego pozwolenia, zastosowanie winny znaleźć tryb postępowania i przepisy prawa materialnego, zawarte w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji prawidłowo uznał, że zaistniały przesłanki z art. 50 ustawy Prawo budowlane i wstrzymał prowadzone roboty budowlane i nakazał przedstawienie inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, ocen technicznych, ekspertyz, w celu potwierdzenia (lub też nie) ziszczenia się przesłanek i doprowadzenia do wydania decyzji, co do dalszej kontynuacji robót budowlanych w celu doprowadzenia niniejszego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Następnie wydał decyzję nakazującą wykonanie czynności mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu odwoławczego należy uznać zaskarżoną decyzję za prawidłową. Przytaczając ustalenia dokonane przez organ I instancji organ odwoławczy podkreślił, że w sytuacji, gdy wykonane przez Inwestora roboty budowlane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która została następnie uchylona (wyeliminowana z obrotu prawnego), nie może być on traktowany, jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej, na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlanej. Wobec czego niezbędne staje się wdrożenie procedury przewidzianej w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Z kolei, z treści art. 66 wynika, że wykonane na jego podstawie prace budowlane mają charakter naprawczy, zaś rodzaj nałożonych obowiązków będzie każdorazowo zależał od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości. Określa on środki działania organu nadzoru budowlanego, które należy podjąć z uwagi na zagrożenia, które stwarza obiekt budowlany z uwagi na jego stan techniczny, zatem, w odniesieniu do wydanych decyzji opartych na treści art. 66 u.p.b., należy wskazać, iż roboty budowlane objęte nakazem wydanym na tej podstawie nie wymagają wydania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Wobec powyższego, że nie znajdują uzasadnienia uwagi podnoszone przez M.O. dotyczące zastosowania przepisów art. 48 ustawy Prawo budowlane, ze względu na fakt, iż część robót budowlanych polegających na wykonaniu fundamentów, kondygnacji piwnic i parteru prowadzona była przez Gminę L. w oparciu o prawomocną decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, zaś roboty budowlane związane z realizacją przekrycia w/w budynku wykonał A.K. w oparciu o wydaną przez organ nadzoru budowlanego decyzję związaną z zabezpieczeniem budynku w oparciu o art. 66 u.p.b. Wobec tego organ II instancji wskazał, że sporny obiekt powstał legalnie, jak założył to organ I instancji. Nadto zaznaczył, iż PINB w B. podjął postępowanie wyjaśniające zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie do sygn. akt II SA/Kr 59/10 i zgromadził obszerny materiał dowodowy. Do akt sprawy pozyskane zostały kserokopie dokumentów formalno-prawnych zgromadzonych na przestrzeni lat w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi przy budynku [.....] w L. , jak i archiwalna dokumentacja projektowa sporządzona przez A.K. I H.K. , na podstawie których możliwe było dokonanie przez organ I instancji oceny prowadzonych prac. Ponadto analiza dokumentów: kserokopii dokumentacji projektowej opracowanej w 1988 r. przez projektantów A.K. i H.K. , która to została przedłożona do właściwego organu administracji budowlanej wraz z wnioskiem o zatwierdzenie planu realizacyjnego i wydanie pozwolenia na budowę w/w budynku oraz sporządzonej przez E.M. w 2004 r. inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wraz z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych w budynku [.....] w L. pozwalają na ustalenie, jakie roboty budowlane wykonał Inwestor na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 15 lutego 1989 r. znak: [.....] , która została wyeliminowana z obiegu prawnego oraz decyzji wydanych w trybie art. 66 u.p.b. Jednocześnie w przedłożonej przez inwestora do akt postępowania inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wraz z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych na w/w budynku wskazano, iż "roboty nakazane przez stosowne władze nadzoru budowlanego i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zostały wykonane zgodnie z zaleceniami autora ekspertyzy, sztuką budowlaną i przepisami techniczno-budowlanymi. Zostało to również potwierdzone protokołem kontroli robót budowlanych nr [.....] z dnia 28.01.2003 roku przeprowadzonej przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru budowlanego." Ponadto wymieniono roboty budowlane konieczne do wykonania ze względu na doprowadzenie w/w budynku do stanu zgodnego z prawem w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami, m.in. dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej budynków oraz zgodności z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy konkludował, że zgromadzone dokumenty potwierdzają, że wykonany remont i przebudowa spornego budynku została wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, ale w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem niezbędne jest dokonanie konkretnych prac, szczegółowo określonych w decyzji I instancji i wynikających ze złożonej ekspertyzy. Wobec powyższego organ I instancji właściwie zastosował przypadku art. 51 ust. 1 pkt 2, uwzględniając tym samym wszystkie wykonane roboty budowlane, w tym również i te, które były wynikiem innych działań, aniżeli określone w uchylonym pozwoleniu na budowę oraz decyzjach opartych na podstawie ary. 66 u.p.b. Wreszcie organ II instancji nie podzielił zarzutów dotyczących sfałszowania daty decyzji udzielającej pozwolenie na remont i rozbudowę budynku, wskazując, że badanie czy w niniejszym przypadku została poprawiona data jej wydania i tym samym czy zostało popełnione przestępstwo przez organ wydający w/w decyzję, nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Nadmienił jedynie, że data 15 lutego 1989 r. pojawia się również w dalszych decyzjach. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję [.....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wnieśli M.O. i L.O. , domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: - błędne zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez nakazanie właścicielowi nieruchomości A.K. wykonania określonych czynności podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniał zastosowanie procedury w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego zmierzających do rozbiórki całej części dobudowywanego budynku; - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania niniejszego postępowania a także świadków w postaci sąsiadów działki [.....] pomimo, iż zarówno strony a w szczególności M.O. oraz L.O. posiadają wiele istotnych informacji dotyczących stanu faktycznego oraz terminów wznoszenia poszczególnych części spornego budynku; - art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrażające się brakiem realizacji wskazań nałożonych na organy administracyjne przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11.października2010 r. W uzasadnieniu skarżący w szczególności podnieśli, że organy nadzoru budowlanego w dalszym ciągu nie przeprowadziły ustaleń, jaki zakres prac został wykonany w latach 1989-2002, a w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję PINB w B. , MWINB w K. wskazał na "przebudowę obiektu" położonego na działce [.....] w L. w latach 2002-2007, podczas, gdy prowadzone w tym czasie prace budowlane nie były przebudową obiektu, a budową całkowicie nowego budynku (prowadzoną całkowicie niezależnie od starej części obiektu). Przebudowa budynku dotyczyć może tylko i wyłącznie prac budowlanych prowadzonych w obrębie starego budynku. Budowany od fundamentów całkowicie nowy obiekt dobudowany do [.....] był wznoszony na odrębnym gruncie i zajmował pierwotnie ok. 7,60 m wydłużając stary obiekt [.....] o 7,60 metra wzdłuż drogi w stronę działki [.....] . Po usunięciu zabudowy z zajmowanej części działki [.....] , zrealizowanej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 10 października 1996 r. (syg. IC 205/95), dobudowa zajmuje obecnie dodatkowe 6,10 m wzdłuż drogi w stronę działki [.....] względem starego budynku. Znaczne powiększenie obszaru zabudowy budynkiem mieszkalnym nie można uznać za zwykłą przebudowę obiektu, podczas gdy dobudowa do [.....] wznoszona była, jako odrębny obiekt. Ponadto zarówno Urząd Gminy w L. jak i obecny inwestor nie uzyskali zgody na wznoszenie budynku z naruszeniem granicy, w granicy, lub bez zachowania wymaganych w przepisach prawa odległości od granicy. W odpowiedzi na skargę [.....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Skarga jest zasadna a decyzja kwalifikująca zastosowany tryb postępowania, jako zgodny z art. 51 ust 1 pkt 2 oraz art. 51 ust 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r ( Dz. U. Nr 89 , poz. 414 ze zm. ) w stosunku do całej dokonanej na przestrzeni lat przez inwestorów zmiany jest przedwczesna wobec braku należytych i wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego, wbrew zaleceniom wynikającym z wcześniejszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 października 2010 r. W zaskarżonej decyzji organ szczegółowo i przekonująco nie wyjaśnił czy prace budowlane wykonywane przez inwestorów Państwa K. ( po nabyciu przez nich własności) można zaliczyć do przebudowy obiektu w rozumieniu przepisów prawa budowlanego czy raczej była to dobudowa ( bez pozwolenia na budowę) a także jak trafnie zarzuca skarga, jakie faktyczne prace wykonano w okresie od 1989 do 2002 r. Organ I i II instancji powołuje się na pojęcie " przebudowy " do opisu i zakwalifikowania zaistniałej na nieruchomości na przestrzeni wielu lat zmiany, jednak nie przystaje to do dokonanego ustalenia na podstawie opinii z dnia 18 listopada 1994 r sporządzonej przez Z.G. , że do momentu wstrzymania robót budowlanych to jest 15 marca 1990 r " wzniesiono obiekt do wysokości przykrycia płytą żelbetową, poziomu parteru " W tym celu należy ustalić szczegółowo gdzie ( na jakiej działce) i dokładnie kiedy poszczególne prace wykonano, w szczególności czy wyłącznie w obrębie starego budynku "[.....] "czy też również poza nim. Istotne jest przy tym czy w wyniku wykonanych prac zmienił się gabaryt dotychczasowego budynku ( kubatura i powierzchnia zabudowy), jaką część i której działki zajął, również w stosunku do działek sąsiednich. Następnie, kiedy wybudowano poszczególne ściany budynku w tym ścianę zachodnią i do jakiej wysokości. Wreszcie czy prace prowadzono wyłącznie w obrębie starego budynku, czy budowę prowadzono niezależnie od starej części obiektu. Po dokonaniu tych ustaleń- dopiero należy ocenić, w jakim stosunku te prace pozostają do pierwotnego a uchylonego pozwolenia na remont i rozbudowę z 15 lutego 1989 r , zatwierdzonego projektu oraz wykonanych do chwili jego uchylenia prac, a następnie rozważyć czy brak pozwolenia na ich wykonanie i ich realizacja nie uzasadnia zastosowania trybu z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm. ). Należy mieć na względzie przepis art. 3 ust 7 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r ustawy prawo budowlane, który definiuje " przebudowę, " jako zmianę parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego bez charakterystycznych parametrów takich jak : kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość czy liczba kondygnacji oraz że tryb z art. 48 ust 1 ustawy prawo budowlane może dotyczyć części obiektu budowlanego, realizowanego w warunkach samowoli budowlanej po uchyleniu decyzji z dnia 15 lutego 1989 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, mając na uwadze rozpiętość w czasie poszczególnych prowadzonych prac, należy wziąć pod uwagę wszystkie możliwe środki dowodowe, w tym zeznania zawnioskowanych świadków i stron (art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa ). Wobec braków postępowania dowodowego i pełnych ustaleń stanu faktycznego stanowcza argumentacja organu II instancji jakoby w niniejszej sprawie miały wyłącznie zastosowanie przepisy art. 50 i 51 prawa budowlanego nie może się ostać, co uzasadnia konieczność uchylenia tej decyzji. Wydana decyzja organu I instancji, jako przedwczesna podlega również uchyleniu, bowiem konieczne jest szczegółowe uzupełnienie ustaleń stanu faktycznego. Te wszystkie okoliczności i wskazania a także te wynikające z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia z dnia 11 października 2010 r. weźmie pod rozwagę organ rozpoznając sprawę ponownie. Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.ai c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z dnia 26 stycznia 2012 poz. 270 ze zm. ), zgodnie, z którym Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Uchylenie obydwu decyzji nastąpiło w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl, którego Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W pkt II wyroku zasądzono koszty postępowania od organu na rzecz strony skarżącej na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., tekst jednolity z dnia 26 stycznia 2012 r , poz. 270 ze zm.), na które składa się poniesiony wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w wysokości ustawowej i opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło