II SA/Kr 27/26
WyrokWSA w Krakowie2026-03-05
Skład orzekający: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk, Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel, Sędzia WSA Małgorzata Łoboz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może zostać uznana za nieważną w części dotyczącej trasy komunikacyjnej i linii zabudowy, jeśli koncepcja tej drogi jest nieaktualna i nieuzasadniona interesem publicznym, a jej wprowadzenie narusza prawo własności właścicieli działek?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej trasy komunikacyjnej 101KDD i powiązanej z nią linii zabudowy, ponieważ koncepcja tej drogi była nieaktualna i nieuzasadniona interesem publicznym, co stanowiło naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego. Wprowadzenie takich ograniczeń w prawie własności było nieproporcjonalne do celów, dla których zostały ustanowione. Sąd oparł się na wcześniejszym prawomocnym wyroku w podobnej sprawie, który wiązał go na mocy art. 170 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący, właściciele działek o numerach 389/464, 389/465, 389/473 i 389/474, zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w Wieliczce z 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucili naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP poprzez utrzymanie w planie nieaktualnej koncepcji przebiegu drogi 101KDD i powiązanej z nią linii zabudowy na ich działkach. Argumentowali, że koncepcja ta została zarzucona, a nowy plan przewiduje inną drogę wylotową, co czyni utrzymanie starej trasy nieracjonalnym i naruszającym ich prawo własności.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej (§ 47 ust. 1) co do trasy komunikacyjnej 101KDD oraz w części graficznej (załącznik nr 1) co do nieprzekraczalnych linii zabudowy dla drogi 101 KDD, w odniesieniu do działek skarżących. Zasądził od Gminy Wieliczka na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania w kwocie po 797 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi S. Ł. i L. P. na uchwałę nr XLVI/763/2010 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 10 listopada 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieliczka – obszar "A" I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części, a to w części tekstowej – odnośnie § 47 ust. 1 co do trasy komunikacyjnej 101KDD, oraz w części graficznej - załączniku nr 1 do uchwały – odnośnie nieprzekraczalnych linii zabudowy co do drogi 101 KDD – wszystko w zakresie odnoszącym się do działek skarżących o numerach 389/464, 389/465, 389/473 i 389/474, obręb 0003 w Wieliczce; II. zasądza od Gminy Wieliczka na rzecz skarżących S. Ł. i L. P. kwotę po 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 27/26
UZASADNIENIE
Rada Miejska w Wieliczce w dniu 10 listopada 2010 r. podjęła uchwałę nr XLVI/763/2010 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieliczka – obszar "A" (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2010 r. nr 662 poz. 5505).
S. Ł. (właściciel działek nr: [...] i [...]) i L. P. (właściciel działek nr: [...] i [...]) wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały w części rysunkowej (nieprzekraczalna linia zabudowy powiązaną z drogą 101KDD) i części tekstowej (§ 47 ust. 1 w zakresie drogi 101KDD) w odniesieniu do swoich działek, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (w tym wpisu, zastępstwa adwokackiego i opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa).
Skarżący zarzucili naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 1 ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: "upzp") w zw. z art. 64 ust. 1-3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 28 ust. 1 upzp przez przyjęcie nieaktualnej (pierwotnie przyjętej w planie miejscowym z 27 kwietnia 1993 r.) koncepcji przebiegu drogi 101KDD i powiązanej z nią nieprzekraczalnej linii zabudowy.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że są zmuszeni ubiegać się o stwierdzenie nieważności nieprzekraczalnej linii zabudowy, ponieważ burmistrz w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy powołuje się na odmienność sformułowania sentencji poprzednich wyroków stwierdzających nieważność uchwały:
- II SA/Kr 1415/24 – z ich skargi – "w zakresie jej załącznika nr 1 - rysunku planu w części obejmującej teren 101KDD w odniesieniu do działek o numerach [...], [...], [...], [...] położonych w W. obręb ewidencyjny [...]
- II SA/Kr 1067/23 – ze skargi osoby trzeciej – "w części to znaczy odnośnie części tekstowej – w zakresie § 47 ust. 1 oraz w części graficznej w zakresie terenu KDW oraz linii zabudowy – wszystko w odniesieniu do działki nr [...] obręb ewidencyjny W.";
i z tej odmienności irracjonalnie wywodzi, że – mimo wyeliminowania z obrotu prawnego drogi – nadal obowiązuje powiązana z nią nieprzekraczalna linia zabudowy.
Lokalizacja drogi publicznej wraz z powiązaną z nią nieprzekraczalną linią zabudowy na działkach skarżących jest pokłosiem przyjętej w 1993 r. koncepcji, w myśl której ul. Barbary i ul. Zacisze stanowiły jeden ciąg komunikacyjny mający być – alternatywną dla ul. Krakowskiej – trasą wylotową z Wieliczki. Koncepcja ta została później zarzucona, gdy z jakichś powodów przerwano zaprojektowane połączenie między ul. Św. Barbary i ul. Zacisze na wysokości działek nr [...] i [...] przewidując tam zabudowę mieszkaniową (stoją tam aktualnie budynki mieszkalne przy ul[...]). Choć koncepcja ta stała się nieaktualna (ul. Św. Barbary stała się "ślepa" i nie ma już połączenia z ul. Zacisze), to jednak pozostałe wybrakowane fragmenty trasy zostały utrzymane w planie z 2010 r. mimo to, że samodzielnie nie realizowały już pierwotnego założenia, a nowy plan przewiduje inną drogę wylotową z Wieliczki alternatywną do ul. Krakowskiej (22-24 KDL – już wykonana). Powyższe – w połączeniu z tym, że z dokumentacji planistycznej nie wynika, dlaczego uchwałodawca przyjął takie, a nie inne rozwiązania w zakresie układu komunikacyjnego – świadczy o nadużyciu władztwa planistycznego, bo regulacja, będąca pozostałością zarzuconej najdalej w 2005 r. koncepcji, nie przechodzi testu racjonalności. Co więcej, skarżących potraktowano inaczej niż właścicieli działek nr [...] [...], podczas gdy przez wszystkie te działki przebiegały fragmenty zarzuconej trasy (naruszenie zasady równości).
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Wieliczce wniosła o oddalenie skargi, wskazując przy tym, że rozwiązania planistyczne z 1993 r. znalazły swoją kontynuację w kolejnych opracowaniach, w tym z 2005 r., a także w Studium. Przyjęty układ komunikacyjny ewoluował na przestrzeni lat przede wszystkim ze względu na składane wnioski i uwagi w zakresie dotychczasowego przeznaczenia terenów, co sprawiło, że pojedyncze odcinki komunikacyjne niestanowiące podstawowego układu komunikacyjnego mogły być usunięte bez naruszenia przyjętych zasad w zakresie obsługi komunikacyjnej drogami publicznymi, jakimi są także drogi dojazdowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga nie okazała się być zasadna.
Tytułem uwag wstępnych należy wskazać, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), która weszła w życie 1 czerwca 2017 roku, zmieniono treść art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. Jednocześnie w art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 roku wskazano, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. W związku z tym, na gruncie niniejszej sprawy zastosowanie ma norma art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 446 ze zm.) – dalej jako "u.s.g.", w dotychczasowym brzmieniu, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Skarżący przed wniesieniem skargi skierowali za pismem do Rady Miejskiej w Wieliczce wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Wskazać w tym miejscu należy, że skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje interes faktyczny, ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też zagrożenie w przyszłości naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi mieć miejsce, musi być realne i wynikać z aktu, na który w trybie art.101 ustawy o samorządzie gminnym wnoszona jest skarga. Przepis ten determinuje legitymację skargową, a także - zwłaszcza w przypadku kontroli aktów prawa miejscowego takich jak uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - zakres rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą skarżącemu mającemu tytuł prawny do oznaczonej nieruchomości objętej planem; w konsekwencji ewentualne uwzględnienie skargi powinno nastąpić wyłącznie w części wyznaczonej indywidualnym interesem skarżącego. Innymi słowy zakres sprawy sądowoadministracyjnej zainicjowanej skargą wniesioną na podstawie art. 101 u.s.g. wyznacza zakres naruszenia interesu prawnego skarżącego. "Odnosząc się do tego zagadnienia należy wskazać, że w orzecznictwie przyjmuje się, że tylko wadliwe ustalenia, które dezintegrują postanowienia całego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skutkują stwierdzeniem nieważności uchwały przyjmującej ten plan w całości. W przeciwnym razie nieważność dotyczyć może tylko części planu" (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., II OSK 1287/11, LEX nr 1068986 oraz z dnia 19 listopada 2014 r., II OSK 1063/13, LEX nr 1658035).
W myśl art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1130, dalej "u.p.z.p."), w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie, naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. Z treści przepisu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że przewiduje on trzy rodzaje wad planu miejscowego (jak też studium) powodujących jego nieważność, tj. naruszenie zasad sporządzania planu, istotne naruszenie trybu (procedur) jego sporządzania oraz naruszenie właściwości organów uczestniczących w procesie jego sporządzania. Tryb sporządzania planu odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu, a skończywszy na uchwaleniu planu. Zaniechanie którejś z czynności może stanowić istotne naruszenie trybu, skutkujące nieważnością uchwały w całości lub części. Natomiast pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać ze sporządzeniem aktu planistycznego, a więc merytoryczną zawartością aktu planistycznego (część testowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej.
Trzeba wobec tego dostrzegać różnicę między naruszeniem interesu prawnego (uprawnienia) skarżącego, stanowiącym podstawę legitymacji skargowej, a podstawą do uwzględnienia skargi, w szczególności zaś stwierdzenia nieważności uchwały - ta podstawa zależy jeszcze od czegoś więcej, mianowicie od naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Innymi słowy, naruszenie interesu prawnego (uprawnienia) skarżącego przesądza o skutecznym uruchomieniu kontroli sądowej, ale samo przez się nie implikuje jeszcze uwzględnienia skargi.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego - sąd odrzuca skargę. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny wniesionej skargi należało więc ustalić, czy skarżący mieli legitymację do wniesienia skargi. Skarżący S. Ł. jest właścicielem działek nr [...] i [...]; L. P. jest właścicielem działek nr [...] i [...]. Przedmiotowe działki znajdują się w obszarze objętym zaskarżonym planem. Zatem skarżący mieli legitymację do jego zaskarżenia.
Dokonując kontroli prawidłowości przeprowadzenia procedury planistycznej uregulowanej w art. 17 u.p.z.p. w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, że przedmiotowy plan był już przedmiotem oceny w tym względzie w kilku innych sprawach zakończonych prawomocnymi wyrokami: II SA/Kr 817/11 (następnie II OSK 1408/12), II SA/Kr 1488/12, II SA/Kr 805/14, II SA/Kr 1067/23, II SA/Kr 57/24, II SA/Kr 1415/24. W żadnej z nich Sąd nie stwierdził podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Ponadto w ww. orzeczeniach wyraźnie stwierdzono, że sąd dokonał analizy akt planistycznych pod kątem postępowania na etapie procedury planistycznej i w jej wyniku stwierdził, że nie doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania ani też właściwości organów.
Niezależnie od tego, Sąd nie dopatrzył się naruszeń proceduralnych związanych z interesem prawnym skarżących, ani niezgodności planu ze Studium (art. 9 ust. 4, art. 20 ust. 1 u.p.z.p.).
Przechodząc do oceny zarzutów skargi, koniecznym jest przywołanie wyroku tutejszego Sądu z dnia 11 grudnia 2024r. sygn. akt II SA/Kr 1415/24, który stał się prawomocny, gdzie skarżącymi byli także S. Ł. i L. P.. Wyrokiem tym stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie graficznym obejmującym teren 101 KDD w odniesieniu do działek skarżących [...], [...], [...] oraz [...] w W., obr. [...]. Innymi słowy, unieważniono teren 101KDD ( drogi) w zakresie nieruchomości skarżących. Aktualna skarga dotyczy zagadnienia związanego z drogą 101 KDD, albowiem żądanie zmierza do unieważnienia zapisu o tej drodze w § 47 ust. 1 uchwały ( co jest refleksem wymienionej sprawy) oraz unieważnienia linii zabudowy wyrysowanych na w części graficznej na nieruchomościach skarżących, które odnoszą się do owej unieważnionej drogi 101KDD. Argumentacja skargi powiela tę zaprezentowaną poprzednio oraz uwzględnioną przez Sąd w cytowanej sprawie. Rodzi to konieczność uwzględnienia art. 170 p.p.s.a., o treści: "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby". "Jakkolwiek związanie prawomocnym wyrokiem wiąże tylko w danej sprawie, może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, czy też dalszy element kształtujący proces stosowania prawa przez sąd" ( wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2025 r. III FSK 874/23 LEX nr 4013472 ). Jeżeli w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym wyrokiem, to obowiązkiem sądu administracyjnego jest uwzględnienie związania wynikającego z treści tego wyroku. Moc wiążąca orzeczenia oznacza, że wskazane w art. 170 p.p.s.a. podmioty muszą przyjąć, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu - a co za tym idzie nie może być już ponownie badana w następnych postępowaniach. Związanie wyrokiem nie dotyczy jednak wyłącznie prawa, ale rozciąga się również na ocenę stanu faktycznego sprawy ( wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 października 2025 r. II SA/Gd 488/25 LEX nr 3937552 ). Sąd rozpoznający spór między tymi samymi stronami musi przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak określono ją w prawomocnym, wcześniejszym orzeczeniu. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest bowiem z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy, a jej oddziaływaniem objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie w danej sprawie. Innymi słowy, jeżeli w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym wyrokiem, to obowiązkiem sądu administracyjnego jest uwzględnienie związania wynikającego z treści tego wyroku. Związanie to dotyczy oceny prawnej, czyli wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie, co może dotyczyć zarówno stanu faktycznego, jak i wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego ( wyrok NSA z dnia 12 września 2025 r. III OSK 178/24 LEX nr 3916780 ). Mając powyższe na uwadze oraz wskazaną już zbieżność stanu faktycznego w obu sprawach ( w sprawie II SA/Kr 1415/24 i niniejszej), należy wobec tego przywołać motywy rozstrzygnięcia w sprawie II SA/Kr 1415/24.
Sąd zatem tamże wskazał, co następuje:
"Z akt planistycznych, w szczególności z rysunku planu wynika, że wyznaczono przebieg drogi oznaczonej jako 101 KDD przez działki skarżących położone w W., obręb ewidencyjny [...], o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...]. W skardze skarżący zaakcentowali nieaktualność koncepcji drogi przelotowej ul. Barbary - ul. Zacisze, podając, że lokalizacja drogi publicznej na działkach skarżących jest pokłosiem przyjętej jeszcze w 1993 r. koncepcji, w której ul. Barbary i ul. Zacisze stanowiły jeden ciąg komunikacyjny, mający być alternatywną dla ul. Krakowskiej trasą wylotową z Wieliczki. Obrazuje to zamieszczony w skardze fragment załącznika graficznego do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieliczka przyjętego uchwałą nr XXXIII/245/93 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 27.04.1993 r. Jednakże koncepcja ta została w późniejszych latach zarzucona, gdy przerwano zaprojektowane połączenie pomiędzy ul. Św. Barbary i ul. Zacisze na wysokości działek o dzisiejszych numerach ewidencyjnych [...] i [...], przewidując w miejscu zaplanowanej drogi przelotowej zabudowę mieszkaniową (stoją tam aktualnie budynki mieszkalne oznaczone adresami ul[...]), co obrazuje zamieszczony w skardze fragment załącznika graficznego do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieliczka - obszar A - miasto Wieliczka przyjętego uchwałą nr XLV/333/05 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 29.09.2005 r. Choć koncepcja drogi przelotowej prowadzącej przez ul. Św. Barbary i ul. Zacisze stała się nieaktualna (ul. Św. Barbary stała się "ślepa" i nie ma już połączenia z ul. Zacisze), to jednak pozostałe, wybrakowane fragmenty tej trasy, w tym odcinek przebiegający po działkach skarżących, zostały utrzymane w zaskarżonym planie przyjętym uchwałą nr XLVl/763/2010 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 10.11.2010 r., pomimo że samodzielnie nie realizowały już one pierwotnego założenia, a nadto nowy plan przewiduje inną drogę wylotową z Wieliczki, alternatywną do ul. Krakowskiej, oznaczoną w planie symbolami 22-24 KDL, co obrazuje zamieszczony w skardze załącznik graficzny do zaskarżonego planu. Sąd podziela stanowisko skarżących, że wszystkie opisane wyżej okoliczności, których w żadnej mierze nie zanegował organ w odpowiedzi na skargę, prowadzą do wniosku, że uchwalając plan w zaskarżonym skargą zakresie, doszło do nadużycia władztwa planistycznego przez gminę, bowiem przyjęte rozwiązania komunikacyjne, obejmujące odcinek drogi oznaczonej jako 101 KDD przebiegający po działkach skarżących, będące pozostałością zarzuconej najdalej w 2005 r. koncepcji drogi przelotowej ul. Św. Barbary - ul. Zacisze, nie przechodzą testu racjonalności w działaniach gminy, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych. Przyjęte bowiem w zaskarżonym planie rozwiązania są oparte na nieaktualnej koncepcji, a przez to jawią się jako przypadkowe i tym samym arbitralne.
Nadto trudno doszukać się argumentacji organu przemawiającej za uzasadnieniem dla przyjętego rozwiązania komunikacyjnego w odniesieniu do drogi oznaczonej jako 101 KDD biegnącej przez działki skarżących. Z dokumentacji planistycznej nie wynika żadne wyjaśnienie Rady Miejskiej, dlaczego przyjęła właśnie takie rozwiązanie w zakresie układu komunikacyjnego poprowadzonego przez działki skarżących oraz tereny sąsiednie, zwłaszcza wobec faktu, że - jak była mowa wyżej - te rozwiązania zdają się być pozostałością koncepcji utworzenia z ul. św. Barbary i ul. Zacisze jednego ciągu komunikacyjnego, która to koncepcja została później porzucona i na datę podjęcia uchwały była już nieaktualna. W niniejszej sprawie nie tylko nie doszło do przedstawienia żadnego uzasadnienia przyjętych w tym obszarze rozwiązań planistycznych, ale nawet nie doszło do powiązania treści objętych załącznikiem graficznym do zaskarżonego planu z jego częścią tekstową, gdzie droga publiczna 101KDD nie jest w ogóle wzmiankowana, co również świadczy o naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego. Jak wyżej wskazano, jakkolwiek zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalenia zaskarżonego planu) plan miejscowy powinien obowiązkowo określać zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, to jednak równocześnie konieczne jest uwzględnianie publicznego prawa podmiotowego określanego jako wolność zabudowy własnej nieruchomości, przy czym to prawo nie może być postrzegane jako absolutne. Możliwe wydaje się bowiem ograniczenie tego prawa na podstawie i w granicach przepisów ustawowych. W przedmiotowej sytuacji takiego ograniczenia nie sposób się dopatrzeć, co prowadzi do wniosku, że w zakresie opisanym skargą Rada Miejska w Wieliczce naruszyła granice przysługującego jej władztwa planistycznego poprzez przyjęcie w zaskarżonym planie koncepcji przebiegu drogi 101KDD m.in. przez działki skarżących, pomimo że taka koncepcja przebiegu tej drogi, pierwotnie przyjęta w uchwale nr XXXlll/245/93 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 27.04.1993 r. w sprawie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Wieliczka, była na datę uchwalenia zaskarżonego planu z 2010 r. nieaktualna, co szczegółowo przedstawili skarżący w skardze. Trudno dopatrzeć się w lakonicznej i ogólnikowej odpowiedzi na skargę jakichkolwiek konkretnych kontrargumentów organu, uzasadniających koncepcję drogi 101 KDD na działkach skarżących, wprowadzoną zaskarżonym planem z naruszeniem art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 1 ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.z.p. w związku z art. 64 ust. 1- 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 140 k.c. Zdaniem Sądu co do określenia przebiegu drogi 101 KDD należy stwierdzić, że ingerencja w prawo własności skarżących w stopniu wynikającym z zaskarżonej uchwały w imię interesu publicznego, na jaki ogólnikowo powołuje się organ planistyczny, nie jest uzasadniona. Zgodnie z doktrynalną koncepcją władztwa planistycznego, mającą umocowanie w przepisie art. 4 u.p.z.p., organom gminy przysługuje wprawdzie prawo władczego rozstrzygnięcia co do przeznaczenia terenu pod określone funkcje, nawet wbrew woli właścicieli gruntów objętych planem, ale przysługujące gminie władztwo planistyczne może być skutecznie zrealizowane jeżeli jest uzasadnione interesem publicznym, który uzasadnia wprowadzanie ograniczenia. Przyjęty w planie przebieg drogi 101 KDD nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia w argumentacji prezentowanej przez organ planistyczny. Jak wynika z akt planistycznych w obszarze objętym przedmiotowym planem zagospodarowania przestrzennego przewidziano duże powierzchnie terenów przeznaczonych dla realizacji zabudowy mieszkaniowej, co wymaga zapewnienia prawidłowej obsługi komunikacyjnej i powiązań z istniejącym układem drogowym. Gmina ma prawo realizować zadanie zapewnienia warunków dla realizacji infrastruktury w taki sposób, aby tereny przeznaczone pod zabudowę posiadały dostęp do drogi publicznej. Przy planowaniu funkcjonalnego układu komunikacyjnego musi jednak uwzględnić istniejący stan, a przede wszystkim możliwość wykorzystania w tym celu własnych zasobów. Poprowadzenie dróg dojazdowych przez działki prywatnych właścicieli nieruchomości staje się konieczne i usprawiedliwione wówczas, kiedy gmina nie dysponuje innymi możliwościami, czego w niniejszej sprawie gmina w żaden sposób nie uargumentowała. Ingerencja, jakiej prawodawca lokalny dokonuje w sferę prawa własności tworząc ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości prywatnych musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia te ograniczenia. Wprowadzenie ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu wymaga, aby służyły one zapewnieniu racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. Organ planistyczny gminy nie wyważył należycie wartości, które zgodnie z art. 1 ust. 2 u.p.z.p., należy uwzględnić w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Należą do nich m. in. potrzeby interesu publicznego oraz prawo własności. Wszystko powyższe stanowi o naruszeniu w rozpatrywanej sprawie zasad sporządzania planu miejscowego, przy czym naruszenie to należy zakwalifikować jako istotne. Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego skutkuje nieważnością uchwały rady gminy w sprawie planu miejscowego w całości lub części. Z tego względu, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części, a to w zakresie jej załącznika nr 1 - rysunku planu w części obejmującej teren 101KDD w odniesieniu do działek o numerach [...], [...], [...], [...] położonych w Wieliczce obręb ewidencyjny [...], o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku".
Należy w tym miejscu zauważyć, że i w niniejszej sprawie w odpowiedzi na skargę Gmina nie wskazała argumentów uzasadniających logicznie ( w nawiązaniu do argumentacji skarżących) przebieg drogi 101 KDD, a więc także linii zabudowy. Powyższe przytoczenie stanowiska Sądu w sprawie II SA/Kr 1415/24 Sąd w niniejszej sprawie w całości podziela i przyjmuje jako własne.
Stanowisko to stanowi zatem przyczynę stwierdzenia nieważności § 47 ust. 1 uchwały, gdzie wymienia się drogę 101 KDD jako jedną z licznych tras komunikacyjnych - co do tej drogi ( ale oczywiście w odniesieniu do działek skarżących). Jest tak zarówno ze względu na brzmienie art. 170 p.p.s.a., jak i z uwagi na fakt, że Sąd podziela powyższą argumentację. Podobnie rzecz się ma z liniami zabudowy wyznaczonymi na rysunku planu wzdłuż drogi 101 KDD; tutaj także należy przywołać wyrażone wyżej stanowisko. Albowiem zgodnie z § 47 ust. 5 uchwały: " Sytuowanie zabudowy względem dróg określa nieprzekraczalna bądź obowiązująca linia zabudowy wyznaczona na rysunku planu; dopuszcza się rozbudowę, przebudowę i nadbudowę istniejących budynków zlokalizowanych w całości lub częściowo poza tą linią - zgodnie z przepisami odrębnymi z zakresu dróg publicznych". Nie ulega wątpliwości, że linia zabudowy jest związana z drogą, skoro się do niej odnosi i określa możliwość zabudowy względem niej. Unieważnienie zatem drogi 101 KDD w sprawie II SA/Kr 1415/24 ( w odniesieniu do działek skarżących) powoduje konieczność unieważnienia także linii zabudowy wyznaczonych względem tej drogi ( w tych samych granicach), z tą samą argumentacją. Albowiem, jak to już wskazano, linia zabudowy bez drogi nie ma żadnego uzasadnienia.
Z wymienionych przyczyn, na zas. art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Gminy Wieliczka na rzecz S. Ł. i L. P. kwoty po 797 zł tytułem uiszczonych wpisów od skargi na co składa się w przypadku każdego ze skarżących ( których współuczestnictwo jest formalne) kwota 300 zł tytułem wpisu i kwota 497 zł tytułem zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło