II SA/Kr 270/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R.M. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody w K. z dnia 14 grudnia 2010 r., znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W dniu 18 stycznia 2011 r. skarżący R.M. złożył wraz ze skargą – wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2010 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego pod nazwą rozbudowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z instalacjami wewnętrznymi: elektryczną, gazową z kotłownią gazową, odgromową, kanalizacji deszczowej i sanitarnej, wodociągową, centralnego ogrzewania, wentylacji mechanicznej; wraz z garażem podziemnym i infrastrukturą techniczną na działce nr 1, 2 , 3, 4 przy ul. [...] w K. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący podniósł, że wykonanie decyzji może doprowadzić do powstania skutków albo niemożliwych do odwrócenia albo trudno odwracalnych. Nawet uchylenie decyzji nie spowoduje powstania stanu sprzed jej wykonania, skoro inwestor może rozpocząć budowę a nawet ją zakończyć przed rozpoznaniem sprawy. Wykonanie decyzji może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę. Znaczna szkoda polega na ingerencję w sprawo współwłasności przysługujące również skarżącemu, a przede wszystkim wyburzenie jednej ze ścian objętych współwłasnością i pozbawieniem lokalu skarżącego przymiotu samodzielności. Wybudowanie obiektu w okresie obowiązywania pozwolenia na budowę spowoduje, że nawet późniejsze jego uchylenie nie będzie skutkować oceną wykonanych robót tak jakby to była samowola budowlana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", po przekazaniu Sądowi skargi Sąd może - na wniosek skarżącego - wydać postanowienie o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Należy wskazać, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dopuszczalna jest wówczas, gdy brak wstrzymania wykonania takiej (zaskarżonej) decyzji skutkowałaby niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub też spowodowania trudnych do przezwyciężenia skutków w razie jego wykonania. Postępowanie w sprawie wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji może być zainicjowany jedynie na wniosek strony. Tak złożony wniosek nie zwalnia Sądu od oceny z urzędu wszystkich okoliczności danej sprawy, które mają znaczenie dla wydania prawidłowego orzeczenia w sprawie wstrzymania wykonania aktu administracyjnego. Skarżący w swoim wniosku w istocie podnosi, że zaskarżona przez niego decyzja może spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci wybudowania całości lub części budynku. W[prawdzie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie nakłada na wnioskodawcę obowiązku udowodnienia przesłanek w nim określonych, jednak ich uprawdopodobnienie nie może opierać się tylko na samych twierdzeniach strony. Sąd musi w tym względzie dysponować materiałem dowodowym pozwalającym mu zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swoich twierdzeń. Warunkiem wydania przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności (zdarzeń) uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń, świadczących o istnieniu poważnych zagrożeń, które uzasadniać mogą udzielenie ochrony tymczasowej, jaka jest wstrzymanie wykonania decyzji. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji Wojewody utrzymującej decyzję organu I instancji zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. W tym kontekście stwierdzić należy, że na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor nabywa prawo zabudowy. Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę stanowi realizację prawa zabudowy, a wstrzymanie wykonania takiej decyzji musi być zawsze traktowane jako rozwiązanie wyjątkowe i może dotyczyć tylko tych przypadków, w których rzeczywiście zachodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wydając zatem postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jak i o odmowie wstrzymania, Sąd winien odnieść się tylko do wykazania, czy zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Niebezpieczeństwo wystąpienia negatywnych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. dotyczy przede wszystkim inwestora, a jedynie w niektórych przypadkach może odnieść się także do innych podmiotów. Należy bowiem zaznaczyć, że kontynuowanie prowadzonych przez inwestora prac budowlanych, zanim Sąd rozstrzygnie wszelkie sprawy dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę, odbywa się wyłączne na ryzyko inwestora, a niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie może spowodować konieczność poniesienia ewentualnych kosztów związanych z rozbiórką wznoszonych obiektów budowlanych. Kosztami takiej rozbiórki będzie obciążony jedynie inwestor, a nie inna strona. Nie oznacza to, że negatywnymi konsekwencjami wstrzymania bądź odmowy wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogą być dotknięci inni uczestnicy postępowania. Takie konsekwencje mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora, jak i pozostałe strony tego postępowania, ale w przypadku złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania pozwolenia na budowę przez stronę nie będąca inwestorem, ten wnioskodawca winien uprawdopodobnić te okoliczności, które uzasadniają wobec niego (a nie inwestora) wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. We wniosku o wstrzymanie skarżący wskazał, że realizacja przedmiotowej inwestycji może doprowadzić do uznania, że nie można będzie potraktować jej jako samowoli budowlanej i to nawet w razie późniejszego uchylenia decyzji, jeżeli tylko prace będą wykonywane w czasie ważności samego pozwolenia na budowę. Tak podniesiony argument nie jest zasadny. Okoliczność, że prace budowlane nie będą mogły być uznane za tzw. "samowolę budowlaną" tylko dlatego, że zostały zrealizowane w okresie obowiązywania pozwolenia na budowę – nie oznacza braku możliwości wyegzekwowania od inwestora przestrzegania prawa. W razie uchylenia pozwolenia na budowę inwestor będzie zobligowany do przeprowadzenia odrębnej procedury zalegalizowania wykonanych prac. Jeżeli nie będzie możliwym doprowadzenie wykonanych prac budowlanych do stanu zgodnego z odrębnymi przepisami – właściwe organy będą zobowiązane do nakazania nawet rozbiórki tak wykonanego obiektu lub wykonanych prac budowlanych. Druga z podniesionych przesłanek dotyczy naruszenia prawa współwłasności i – co jest z tym związane – wyburzenia jednej ściany garażu i związana z tym znaczna szkoda po stronie skarżącego. Tym samym na tym etapie rozpoznawania sprawy, ograniczającej się jedynie do kwestii wstrzymania wykonywania zaskarżonej decyzji – nie można badać posiadania tytułu prawnego bądź braku tytułu prawnego przez inwestora. Kwestia wyburzenia części ściany objęta zaskarżoną decyzją dotyczy ściany usytuowanej na działce nr 3 . Należy ponadto wskazać, że wyburzenie części ściany i późniejsze jej wybudowanie nie powinno stanowić powstania znacznej szkody po stronie skarżącego. Sam skarżący nie podał jakiej to – przynajmniej przybliżonej wartości – wartości dotyczyłaby ta szkoda. Ponadto długość całej ściany garażu graniczącego z działka nr 4 wynosi 6,2 metra i ewentualne odbudowanie tej ściany nie powinno skutkować powstanie znacznej szkody. Ponadto, nie przesądzając merytorycznego rozpoznania tej kwestii w toku rozpoznawania samej sprawy - z aktu notarialnego sporządzonego w dniu 19 grudnia 2007 r. wynika, że współwłaścicielami działki nr 4 są Spółki: A. sp. z o.o. i B. sp. z o.o., a wyłącznym właścicielem działki nr 2 jest Spółka B. sp. z o.o. Jeszcze raz należy przy tym podkreślić, że ta ocena dotycząca stanu prawnego nie jest pełna. Dopiero merytorycznie rozpoznając sprawę Sąd ustali, czy naruszono prawo własności (lub inne prawo) skarżącego poprzez wydanie pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w tej sprawie podziela pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (niepubl.), w którym Sąd ten stwierdził, że pod pojęciem "znaczna szkoda" chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Dotyczy to takich przypadków, w których grozi stronie utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. W niniejszej sprawie opisana wyżej sytuacja również nie zachodzi. Tym samym Sąd nie podziela zasadności argumentacji zawartej w tym wniosku, ani też z akt sprawy nie wynikają okoliczności pozwalające na wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.