II SA/Kr 2705/01

WyrokWSA w Krakowie2005-12-05

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Mariusz Kotulski, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zatrudniona w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956 może zachować uprawnienia kombatanckie, jeśli nie udowodni, że została skierowana do tej służby przez organizacje niepodległościowe lub że jej zadania nie były związane ze zwalczaniem ruchu na rzecz niepodległości Polski?
Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, stwierdzając, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o kombatantach, samo pełnienie służby lub zatrudnienie w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956 stanowi wystarczającą przesłankę do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Sąd podkreślił, że motywy podjęcia pracy w UB oraz sposób jej zakończenia nie mają znaczenia, jeśli strona nie przedłożyła dowodów wskazujących na skierowanie przez organizacje niepodległościowe lub na wykonywanie wyłącznie zadań niezwiązanych ze zwalczaniem ruchu niepodległościowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich. A. W. został pozbawiony uprawnień z tytułu służby w Wojsku Polskim, służby w armiach sojuszniczych oraz walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej, z uwagi na pełnienie służby w strukturach Bezpieczeństwa Publicznego. Skarżący podnosił, że jego praca w UBP nie polegała na działalności przeciwko Polsce i był pracownikiem biurowym.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IISA/ Kr 2705 / 01 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak ( spr.) Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2005r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] 1999 r., nr[...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit.a w związku z art. 21 ust.2 pkt 4 lit.a ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U. z 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich A. W., przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. decyzją z dnia [...] 1976 r., z tytułów: służby w odrodzonym Wojsku Polskim w okresie [...] 1944 r.- [...] 1945 r., służby w armiach sojuszniczych w okresie [...] 1941 r. – [...] 1941 r., walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...] 1947 r. do [...]1947 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie od [...] 1947 r. do [...] 1952 r. A. W. pełnił służbę i był zatrudniony w strukturach Bezpieczeństwa Publicznego, a zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit.a w związku z art. 21 ust.2 pkt 4 lit.a ww. ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (zwanej w dalszej części uzasadnienia - ustawą) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego. Osobom takim uprawnienia kombatanckie nie przysługują z żadnych tytułów. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. W. podał okoliczności zatrudnienia w UBP oraz podniósł, że praca jego nie polegała na działalności przeciwko osobom i organizacjom służącym suwerenności i niepodległości Polski. Był pracownikiem biurowym, nie dosłużył się "przez te lata pracy w UBP wyższego niż miał stopnia wojskowego", a kiedy w końcu został zwolniony - nie otrzymał odprawy, nie skierowano go do jakiegoś zakładu pracy. W dniu [...] 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję z dnia 20 lipca 1999 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 129 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust.2 pkt 4 lit.a ww. ustawy. W uzasadnieniu organ podniósł, że odwołujący się był zatrudniony w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa i sam ten fakt stanowi wystarczającą przesłankę do pozbawienia uprawnień kombatanckich na podstawie wyżej powołanych przepisów. Podniósł również, iż A. W. nie wykazał okoliczności, o których mowa w art.21 ust.3 pkt.1 ustawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. W. wniósł o uchylenie powyższej decyzji jako naruszającej prawo stanowiące podstawę wydania decyzji z [...] 1999 r. przez zastosowanie do niej stanu prawnego nieistniejącego w chwili jej wydania. Podniósł, iż w okresie zatrudnienia w UBP nikogo nie zwalczał, a przeciwnie dążąc do zwolnienia go z pracy tak ją wykonywał, że sam stał się ofiarą szykan, a w końcu i zwolnienia "już w 1951 r." W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględniając powyższe Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną. W dniu wydania pierwszej decyzji, zgodnie z art. 25 ust 1 ww. ustawy, osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia, z zastrzeżeniem ust. 2, w myśl którego pozbawia się uprawnień kombatanckich m.in. osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 pkt 4 lit.a tj. osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym nie stosuje się przepisu art.21 ust. 2 pkt 4 lit. a) i b) wobec osób: 1) które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy, 2) które przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w strukturach, jednostkach i na stanowiskach, o których mowa w ust. 2 w pkt 4 lit. a) i b), wykonywały wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy A. W. nie przedłożył żadnego z ww. dowodów, o których mowa w art. 21 ust. 3 ustawy W przepisie art.21 ust.3 ustawy skreślono z dniem 9.10.1999 r. cytowany wyżej pkt 2. W dniu wydania zaskarżonej decyzji ww. przepisy stanowiły: pozbawia się uprawnień kombatanckich m.in. osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, chyba że przedłożą one dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Takiego dowodu A. W. również nie przedłożył. W świetle powyżej obowiązujących przepisów prawnych motywy i okoliczności podjęcia pracy w UB, jak i sposób jej zakończenia nie mają znaczenia. Odnośnie więc twierdzeń skarżącego dotyczących charakteru jego pracy w UBP oraz stwierdzenia, iż przez te lata nie dosłużył się wyższego niż miał stopnia wojskowego i został zwolniony w 1951 r., na marginesie jedynie, należy zauważyć, iż w życiorysie dołączonym do deklaracji członkowskiej ZBoWiD z dnia [...] 1975 r., skarżący napisał :" W styczniu 1947 roku zostałem skierowany przez Miejski Komitet PPR do pracy w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w K. pracując do stycznia 1953 r. Za udział w walkach z reakcyjnymi bandami otrzymałem odznaczenie i awans do stopnia porucznika. Bezpośrednio z WUBP w K. zostałem skierowany do pracy w Wydziale Ochrony w Instytucie Odlewnictwa w K. (...) " /k.2 akt administracyjnych/. Oceniając zgodność wydania zaskarżonej decyzji z prawem stwierdzić należy, iż Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie przeprowadził postępowanie wyjaśniające zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., prawidłowo stosując powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy prawne ustawy o kombatantach. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U, Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło