II SA/Kr 275/16

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2016r na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S.G. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skarg Z.C. , J.S.G. , A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 grudnia 2015r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia p o s t a n a w i a oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 1 sierpnia 2016r. skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję SKO w K. z dnia 16 grudnia 2015r. wydaną w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Skarżąca domaga się ustanowienia adwokata z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej z uwagi na fakt, iż sprawa jest obszerna, skomplikowana i przeanalizowanie akt dowodowych znacząco wpłynie na wysokość wynagrodzenia dla pełnomocnika z wyboru, na którego z uwagi na powyższe okoliczności skarżącej nie stać. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci. Źródłem utrzymania rodziny skarżącej są dochody z działalności gospodarczej małżonka w kwocie [...]zł oraz dochód samej skarżącej ze stażu w wysokości [...] zł. Łącznie zatem dochody rodziny wynoszą miesięcznie 10 826 zł. Z oświadczenia skarżącej znajdującego się w aktach sprawy wynika także, iż posiada ona dom o pow. 192 m2 i wartości 300 000 zł. Ponadto działkę o pow. 1,35 ha o wartości 100 000 zł oraz las o pow. 0,47 ha. Skarżąca nie wykazuje natomiast faktu posiadania oszczędności. Wnioskodawczyni wskazuje natomiast na fakt posiadania trzech samochodów : Honda CR-V ( 60 000 zł ), peugeot 106 ( 9000 zł ) oraz Peugeot partner ( 30 000 zł ). Jako zobowiązania miesięczne wykazuje kredyt w kwocie [...] zł oraz ratę leasingową 2 000 zł. Instytucja przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów czy ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie, która wykaże, iż nie ma jakichkolwiek dochodów na pokrycie kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Tym bardziej, iż zgodnie z treścią art. 246 par. 1 pkt 2 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności winny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek utrzymania zaś koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zdaniem orzekającego, w przedmiotowej sprawie okoliczności takie nie zostały wykazane w stopniu uzasadniającym przyznanie skarżącej adwokata z urzędu. Regulacje cyt. ustawy w zakresie przyznania prawa pomocy nie uzależniają przyznania tej pomocy od charakteru i problematyki sprawy oraz potrzeby udziału w niej kwalifikowanego zastępcy procesowego. Orzekający rozpatrując wniosek bierze pod uwagę jedynie sytuację materialno – bytową ubiegającego się o pomoc w takiej formie. Z akt sprawy wynika, iż Skarżąca oraz jej małżonek otrzymują stałe dochody z działalności gospodarczej oraz stażu w łącznej kwocie 10 826 zł, posiadają także majątek ( dom , nieruchomość rolną o pow. 1,35 ha, las ) , który w przypadku, gdy jego właścicielowi brakuje bieżących środków finansowych może posłużyć jako ew. zabezpieczenie kredytu czy pożyczki czy też przynosić pożytki. Jest to również majątek dodatkowy, który nie służy tylko i wyłącznie do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Skarżąca nie przedstawiła także żadnych dokumentów potwierdzających koszty utrzymania czy inne ewentualne, nadzwyczajne koszty obciążające codzienny budżet domowy jak np. nadzwyczajne koszty leczenia. Skarżąca posiada trzy samochody o wartości łącznie prawie 100 000 zł. Nie można zatem w żaden sposób uznać jej za osobę ubogą, której należałoby przyznać prawo pomocy. Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżąca do takich osób nie należy. Dlatego przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla niej pełnomocnika z wyboru, należy uznać za nieadekwatne do aktualnej sytuacji majątkowej strony. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1, art. 258 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).