II SA/Kr 2751/00

WyrokWSA w Krakowie2005-01-12

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Joanna Tuszyńska, Anna Szkodzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ogrodzenie wykonane bez wymaganego zgłoszenia, ale stanowiące urządzenie budowlane, może być przedmiotem nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Ogrodzenie, będące urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, nie jest obiektem budowlanym ani jego częścią w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. W związku z tym, nakaz rozbiórki na podstawie tego przepisu nie może być zastosowany do samowolnie wykonanego ogrodzenia, nawet jeśli zostało wykonane bez wymaganego zgłoszenia. W takiej sytuacji, decyzje organów obu instancji naruszają prawo i podlegają uchyleniu.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu Rejonowego nakazał S.Z. rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia działki, stwierdzając wykonanie go bez wymaganego zgłoszenia. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. S.Z. w skardze podniósł, że ogrodzenie wykonał na starej podmurówce i w miejscu istniejącego wcześniej ogrodzenia, motywując to potrzebą zabezpieczenia nieruchomości. Sąd administracyjny stwierdził, że ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym, a nie obiektem budowlanym, w związku z czym art. 48 Prawa budowlanego nie miał zastosowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA : Joanna Tuszyńska Anna Szkodzińska ( spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2004r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Wojewody T. z dnia [...] 1998r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego S. Z. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA / KR 2751/00 Uzasadnienie Decyzją z dnia [....] listopada 1998 r. znak [....] Kierownik Urzędu Rejonowego w S. , na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał S.Z. rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia działki nr [....] od strony ul. [....] w S. Stwierdził bowiem, że ogrodzenie pomiędzy budynkiem mieszkalnym a sklepowym, z blachy trapezowej, wysokości 2 m z bramką wejściową zostało wykonane na długości 4 m bez wymaganego zgłoszenia. W odwołaniu od tej decyzji S.Z. podał, że zmuszony był do zabezpieczenia własnej nieruchomości, która była zaśmiecana, zanieczyszczana i zalewana, a dostęp do niej mieli przypadkowi osobnicy. Podał też, że ogrodzenie wykonał na starej podmurówce , którą jedynie uszczelnił, i w miejscu, w którym już wcześniej ogrodzenie istniało. Decyzją z dnia [....] grudnia 1998 r. znak [....] Wojewoda [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa decyzję organu I instancji utrzymał w mocy . Stwierdził, że skoro w październiku 1998 r. od strony ulicy wybudowano ogrodzenie bez wymaganego zgłoszenia, to na podstawie art. 48 Prawa budowlanego słusznie nakazano jego rozbiórkę. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.Z. powtórzył zarzuty odwołania dodając, że blachę trapezową umieścił na istniejącej podmurówce i przytwierdził ja do tych samych słupków, do których poprzednio były przytwierdzone rozsypujące się deski. Organ odwoławczy w odpowiedzi n skargę wniósł o jej oddalenie powtarzając motywy rozstrzygnięcia. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej w skrócie - ppsa/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Okoliczności podnoszone przez skarżącego, a dotyczące powodów, dla których wzniósł on ogrodzenie, nie mają w sprawie znaczenia. Cytowany przez organy przepis art. 48 Prawa budowlanego sankcję w postaci nakazu rozbiórki wiąże z faktem samowolnego wzniesienia /wznoszenia/ obiektu budowlanego lub jego części bez względu na motywy działania inwestora, poniesione przez niego koszty i okoliczności towarzyszące. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i - przy spełnieniu jego dyspozycji - nie pozostawia organowi administracji wyboru co do sposobu rozstrzygnięcia. Sąd Administracyjny , badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, nie jest jednak związany granicami skargi. Oznacza to, że może przeprowadzić kontrolę aktu w aspektach innych niż przedstawia to skarżący. Działając zaś z urzędu w sprawie niniejszej Sąd stwierdza, że zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja, naruszają prawo. Orzeczony nakaz rozbiórki dotyczy bowiem przedmiotu, który nie jest obiektem budowlanym ani jego częścią w rozumieniu art. 48. Ogrodzenie towarzyszące istniejącemu budynkowi jest niewątpliwie urządzeniem budowlanym o jakim mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, a takiego przepis art. 48 nie dotyczy. Taki pogląd , podzielany przez obecny skład Sądu, został wyrażony w uchwale 7 Sędziów NSA z dnia 15 maja 2000 r. N OPS 20/99 /ONSA 2000/4/133/. Stan faktyczny sprawy, w której przedstawiono rozstrzygnięte cytowaną uchwałą zagadnienie , był zbieżny ze stanem sprawy niniejszej Różnica polegała na tym, że przedmiotem orzeczonego tam decyzją nakazu rozbiórki był przyłącz wodociągowy. Zważywszy na fakt, że zarówno przyłącza, jak i ogrodzenia zostały zdefiniowane jako urządzenia budowlane tym samym przepisem Prawa budowlanego /art. 3 pkt 9/ , wyrażony w w/w uchwale pogląd prawny może być w całości i bez konieczności uzupełnień, transponowany na grunt sprawy niniejszej. Tak więc stwierdzić należy, że w ustalonym stanie faktycznym przepis art. 48 Prawa budowlanego nie ma zastosowania. Jakkolwiek niewątpliwie skarżąc dopuścił się samowoli, to jej przedmiotu dyspozycja w/w przepisu nie obejmuje. Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a w zw. z art. 135 ustawy ppsa, decyzje organów obu instancji należało uchylić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło