II SA/Kr 2759/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Wiesław Kisiel AWSA Dorota Dąbek sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2004 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2003 r., Nr : [...] w przedmiocie choroby zawodowej I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II zasądza od Skarbu Państwa - Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz skarżącego S. W. kwotę [...] zł ([...])zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...] 2003r., nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2003r., nr [...], którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u S. W. chorób zawodowych, tj. przewlekłej choroby narządu ruchu, uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu oraz zespołu wibracyjnego, a więc schorzeń wymienionych w poz. 12, 15 i 16 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że po przeprowadzonych badaniach Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] w dniu [...] 2002r. wydał orzeczenie stwierdzające brak wystarczających podstaw do rozpoznania u S. W. chorób zawodowych z poz. 12, 15 i 16 wykazu. W wyniku zaś rozpoznania odwołania, na podstawie wnikliwej analizy przesłanej dokumentacji, Klinika Chorób Wewnętrznych i Zawodowych Medycyny Wsi w Lublinie orzeczeniem z dnia [...].2003r. potwierdziła brak podstaw do rozpoznania chorób zawodowych. Z treścią tej decyzji nie zgodził się S. W.. W wyniku rozpatrzenia jego odwołania organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu dodatkowo stwierdzono, że w latach 1956-1991 S. W. prowadził gospodarstwo rolne, a czynnikami szkodliwymi było zapylenie, hałas, wibracja ogólna i miejscowa. Ponieważ jednak zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych, warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie choroby przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia, a w przedmiotowej sprawie brak jest rozpoznania choroby zawodowej przez właściwe placówki służby zdrowia, organy administracyjne nie mogły rozpoznać choroby zawodowej. W skierowanej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję S. W. podniósł, że pracował w gospodarstwie rolnym od 1945 do 1999r., a nie jak ustalił organ w latach 1956-1991r. Zarzucił również, że nie uwzględniono innych wyników badań, a rozstrzygnięcie w sprawie oparto na jednym tylko badaniu przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2003r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. W ocenie sądu wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne naruszają prawo. Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie, oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W niniejszej sprawie przeprowadzone u skarżącego badanie lekarskie przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] w dniu [...].2002r. doprowadziło do wydania orzeczenia stwierdzającego brak wystarczających podstaw do rozpoznania u S. W. chorób zawodowych z poz. 12, 15 i 16 wykazu. W związku z wniesionym przez badanego odwołaniem, opinię tę potwierdziła też Klinika Chorób Wewnętrznych i Zawodowych Instytutu Medycyny Wsi w Lublinie orzeczeniem z dnia [...] .2003r. Należy jednak podkreślić, że zgodnie z treścią § 9 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania. Tymczasem w niniejszej sprawie tego ponownego badania lekarskiego nie przeprowadzono. Klinika Chorób Wewnętrznych i Zawodowych Instytutu Medycyny Wsi w Lublinie oparła bowiem swe orzeczenie nie na wynikach ponownego badania, a jedynie na analizie przesłanej dokumentacji. Jest to istotne uchybienie prawne powodujące, że wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne zapadły z naruszeniem cytowanego § 9 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, a więc bez należytego wyjaśnienia sprawy, co naruszyło art. 7 i art. 77 §1 kpa. Powyższe uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi zatem przesłankę do uchylenia tych decyzji. W przedmiotowej sprawie doszło także do innych naruszeń prawa procesowego. Zgodnie z treścią § 10 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro dwie upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Podnieść jednak należy, że przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywującego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym, bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Tymczasem w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie nie spełniają wskazanych powyżej wymogów proceduralnych. Uzasadnienie pierwszej z opinii jest dwuzdaniowe. Rozpoznając schorzenia stwierdzono lakonicznie, że "brak wystarczających podstaw do rozpoznania powyższych zmian jako następstw narażenia na wibrację ogólną lub następstw sposobu wykonywania pracy", "stwierdzonego zaś niedosłuchu nie można wiązać z pracą, która została zakończona przed 11 laty". Z całą pewnością nie można uznać, że stwierdzenia te w sposób wyczerpujący i przekonywujący uzasadniają treść dokonanego rozpoznania. Analogiczne wady ma zresztą również drugie z orzeczeń lekarskich w tej sprawie. Obowiązujące przepisy prawne wskazują na istnienie domniemania związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a szkodliwymi warunkami pracy. W niniejszej sprawie organ nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego co do szkodliwości warunków pracy skarżącego, a cytowane powyżej orzeczenie lekarskie tego domniemania nie obala. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie zawiera też istotne błędy w ustaleniach faktycznych, w szczególności co do ustalenia daty zakończenia przez skarżącego pracy. Wobec powyższego przyjąć należy, że decyzje organów obu instancji zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy, co naruszyło art. 7 i art. 77 §1 kpa. Przeprowadzone zatem w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne było dotknięte wadami. Powyższe uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowią zatem przesłankę do uchylenia decyzji obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne winny w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej, uwzględniając w tym zakresie zawarte powyżej wskazówki Sądu. Dopiero wydane w oparciu o takie postępowanie rozstrzygnięcie nie będzie obarczone wadami prawnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271). Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.