II SA/Kr 2775/00

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska / spr. / WSA Małgorzata Brachel - Ziaja Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2004r. sprawy ze skargi [...] Spółki z o. o. w M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz [...] Spółki z o. o. w M. kwotę 260 /dwieście sześćdziesiąt/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 2775/00 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...].07.2000r , wydaną na podstawie art. 48 , art. 80 ust. 2 pkt 1 , art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r Prawo budowlane / Dz.U. Nr 89 poz.414 z późn. zm./ oraz art.104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał Przedsiębiorstwu Innowacyjnemu L. Spółka z o.o. w M. dokonanie rozbiórki dobudowanej części socjalnej o wymiarach w rzucie 2,25 x 22,20 m do istniejącego Zakładu Badań i Produkcji Wędliniarskiej wykonanej samowolnie na działce w miejscowości B. gm. D. W uzasadnieniu decyzji wskazał , że na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i oględzin przeprowadzonych w dniu 29.11.1999r. ustalono, że na działce w B. nr [...] firma L. spółka z o.o. w M. dobudowała do istniejącego budynku zakładu część socjalną o wymiarach w rzucie 2,25 x 22,20 m bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę. Przedmiotowa dobudowa posiada trzy ściany własne o konstrukcji drewnianej obudowane pustakami żużlobetonowymi i przykryte drewnianą jednospadową konstrukcją dachową pokrytą eternitem. Dobudowa została zrealizowana na istniejącej uprzednio przed budynkiem płycie betonowej. Według pism przedłożonych przez firmę L. roboty budowlane przy przedmiotowej dobudowie zostały wykonane w marcu 1997r. w ramach modernizacji istniejącego budynku w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 24.06.1996r. Analizując treść protokołu Państwowego Terenowego Inspektoratu Sanitarnego w K. z dnia 7.03.I997r organ stwierdził, że nie został w nim postawiony wymóg powiększenia powierzchni i wykonania urządzeń sanitarnohigienicznych w zakładzie w przypadku uruchomienia produkcji zakładu na poziomie 2 ton na dobę i zatrudnieniu do 25 osób, jaka została określona w decyzji wzizt z dnia [...].03.1996r. oraz przewidziana w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 24.06.1996r. Zapis protokołu o docelowym zwiększeniu produkcji do 6 ton na dobę przy jednoczesnym zwiększeniu powierzchni urządzeń sanitarno-higienicznych, w żaden sposób nie upoważniał inwestora do przystąpienia do realizacji dodatkowych pomieszczeń socjalnych bez dopełnienia formalności wynikających z przepisów prawa budowlanego. Organ ustalił, że produkcja została rozpoczęta bez zrealizowanej części socjalnej, co wynika z postanowienia Rejonowego Weterynaryjnego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...].03.1997r. o objęciu zakładu nadzorem sanitarno-weterynaryjnym, które zostało podjęte bezpośrednio po dacie przeprowadzonego odbioru sanitarnego modernizacji zrealizowanej w zakresie określonym w udzielonym pozwoleniu na budowę. Decyzją tą nie przewidziano wykonania prac wykraczających poza kubaturę istniejącego budynku i zmieniających powierzchnię zabudowy. Organ stwierdził, że dobudowa została rozpoczęta po zakończeniu zakresu modernizacji przewidzianego w udzielonym pozwoleniu. Dlatego też dobudowa części socjalnej nie była objęta pozwoleniem na budowę. Strona, na której żądanie wszczęte zostało postępowanie przedłożyła dowody /faktury na surowiec mięsny i artykuły do produkcji masarskiej oraz zaświadczenia lekarsko-weterynaryjne z datą marzec 1997r./ potwierdzające, że zakład został uruchomiony w marcu 1997r. Z zeznań przesłuchanych świadków wynikało, że w połowie marca 1997r. po wykonaniu modernizacji objętej pozwoleniem na budowę zakład został uruchomiony, a następnie w kwietniu 1997r. rozpoczęto dobudowę części socjalnej objętej niniejszym postępowaniem. Zgodnie z art. 28 i art. 29 prawa budowlanego rozbudowa budynku wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Przepis art. 48 prawa budowlanego przewiduje bezwzględny nakaz orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części zrealizowanych bez pozwolenia na budowę. Wnioskowane przez pełnomocnika inwestora przesłuchanie dodatkowych świadków na okoliczność wykazania, że dobudowa została zrealizowana wyłącznie w zakresie nakazanym przez różnego rodzaju inspekcje nie został uwzględniony w świetle dowodów przytoczonych w uzasadnieniu decyzji. W odwołaniu inwestor zarzucił, że decyzja narusza art.7 kpa przez niedokładne przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie a w szczególności nie dopuszczenie zgłoszonego w dniu 12.05.2000r dowodu w postaci przesłuchania świadków dla ustalenia czy dokonana w zakładzie produkcyjnym dobudowa części socjalnej zakładu produkcyjnego była objęta decyzją o pozwoleniu na modernizację z dnia 24.06.1996r., kiedy modernizacja w tym zakresie została wykonana, czy uruchomienie zakładu wymagało dobudowy, czy wykonanie rozbiórki doprowadzi do likwidacji zakładu. Odwołujący się zarzucił również zaskarżonej decyzji obrazę prawa budowlanego, w szczególności art. 48, w sytuacji gdy dobudowa podjęta została po częściowej rozbiórce istniejącego obiektu i na trwałe z tym obiektem połączona, bez sprawdzenia czy orzeczona rozbiórka nie zagraża katastrofą budowlaną całemu obiektowi. Podniósł również, że wykonanie decyzji grozi zamknięciem zakładu, co spowoduje utratę pracy przez wielu inwalidów. W uzupełnieniu odwołania inwestor zarzucił , że wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji protokół odbioru sanitarnego z dnia 7.03.1997r. nakazywał zwiększenie powierzchni i urządzeń sanitarnych. W protokole nakazano usytuowanie dymogeneratora poza terenem budynku masarni, z odpowiednią infrastrukturą techniczną. Powyższe oznaczało nakaz dobudowy obiektu koniecznego dla pomieszczenia wskazanych w protokole urządzeń. W ślad za protokołem odbioru z dnia 7.03.1997r. wydane zostało postanowienie tego samego organu władzy z dnia 10.03.1997r., które w pkt 7 nakazywało wykonanie zaleceń zawartych w protokole odbioru sanitarnego z dnia 7.03.1997r. Dopiero po sprawdzeniu wykonania postanowienia z dnia [...].03.1997r , postanowieniem z dnia [...].07.1997r Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w K. wyraził zgodę na użytkowanie obiektu. Powyższe stanowi o tym , że modernizacja zakładu nie zakończyła się przed dniem 7.03.1997r. Wykonanie rozbiórki spowoduje natychmiastowe zamknięcie zakładu, gdyż przestaną istnieć urządzenia, których realizacja została wymuszona postanowieniem z dnia [...].03.1997r. Powstanie więc sytuacja , gdy jeden organ administracji doprowadzi do rozbiórki tego , czego budowę nakazał inny organ. Decyzją z dnia [...] września 2000r znak: [...], wydaną na podstawie art.138 § l pkt l kpa, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia skazał, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Skoro inwestor wykonał przedmiotową dobudowę bez uzyskania pozwolenia na budowę, dopuścili się samowoli budowlanej. Organ administracji obowiązany był zatem wypełnić dyspozycję art. 48 ustawy i orzec rozbiórkę obiektu. W myśl tego przepisu właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W odniesieniu do zarzutów odwołania organ stwierdził, że większość kwestii została wyjaśniona w sposób wystarczający w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podnoszona kwestia możliwości wystąpienia katastrofy budowlanej jest bezzasadna bowiem przedmiotowa dobudowa stanowi faktycznie odrębną konstrukcję, której rozbiórka nie wpłynie niekorzystnie na istniejący budynek. Kwestia ewentualnego zamknięcia zakładu na skutek likwidacji części socjalnej nie mieści się w zakresie problematyki objętej prawem budowlanym. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na po wyższą decyzję Przedsiębiorstwo Innowacyjne L. spółka z o.o. w B. powtórzyło zarzuty przytoczone w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/. Stan faktyczny ustalony przez organ był kwestionowany. Już w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 29.11.1999r. inwestor twierdził, że modernizacja została zakończona latem 1997r. W piśmie z dnia 17.05.2000r podał, że zadaszenie od strony wschodniej, pod którym znalazła się druga szatnia, gabinet pielęgniarski, zostało wykonane w marcu 1997r. Pismem z dnia 12.05.2000r. złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków na okoliczność, że prowadzone prace budowlane były realizowane wyłącznie w zakresie nakazanym przez różnego rodzaju inspekcje. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika dlaczego wniosek ten nie został uwzględniony. Stwierdzenie, że "nie został uwzględniony w świetle dowodów przytoczonych w niniejszym uzasadnieniu" nie jest wystarczające. W odwołaniu, zarzucającym obrazę art. 7 kpa , teza tego wniosku została uszczegółowiona. Wskazano, że dowód z przesłuchania świadków został zgłoszony m.in. "dla ustalenia kiedy modernizacja została wykonana". Zgodnie z naczelną zasadą postępowania , wyrażoną w przepisie art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § l kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. W myśl art. 75 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Podkreślić należy, że przepis art. 76 § 3 k.p.a. nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu, o którym mowa w art. 76 § l k.p.a. /dokumentu urzędowego/. Z kolei przepis art. 77 nakazuje organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest to uzasadnić, z jakiej to robi przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny. Stosownie do art. 78 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. W związku z tym , jeżeli strona zażądała przeprowadzenia dowodu, który ma doprowadzić do ustalenia innego stanu faktycznego, wyciągnięcia innych wniosków czy też podważenia wiarygodności przeprowadzonych wcześniej dowodów, to organ nie może odmówić przeprowadzenia takiego dowodu. Zaniechanie przez organy administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, powodującym wadliwość decyzji. Zgodnie z treścią art. 28 prawa budowlanego z 1994r roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. W myśl art. 48 prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Dla zastosowania tego przepisu koniecznym było ustalenie, że dobudowa została wykonana po zakończeniu robót budowlanych objętych decyzją z dnia [...].06.1997r. Tak więc wnioskowane przez inwestora dowody były zgłoszone na okoliczność mającą znaczenie dla sprawy. Rzeczą organu było dowody te przeprowadzić. Stosownie do treści art.145 § l pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art.135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.