II SA/Kr 2775/01
WyrokWSA w Krakowie2005-06-23
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Renata Czeluśniak, Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, która nie graniczy bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, ale może być narażona na jej uciążliwe oddziaływanie, posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zinterpretowało art. 28 k.p.a., odmawiając skarżącej przymiotu strony. Posiadanie interesu prawnego nie ogranicza się wyłącznie do bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości, ale obejmuje również sytuacje, gdy inwestycja może powodować uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich. Właścicielka nieruchomości położonej w sąsiedztwie planowanej inwestycji, która może negatywnie oddziaływać na jej nieruchomość, ma interes prawny wynikający z prawa własności oraz przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, co czyni ją stroną postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o umorzeniu postępowania zażaleniowego. SKO umorzyło postępowanie, uznając, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy dla budowy stacji paliw, ponieważ jej działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. Skarżąca argumentowała, że nie zgadza się na budowę stacji paliw w sąsiedztwie jej nieruchomości, na której znajduje się budynek mieszkalny. SKO podtrzymało swoje stanowisko, powołując się na plan zagospodarowania przestrzennego i raport oddziaływania na środowisko.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 21 sierpnia 2001 r. oraz zasądzenie od SKO na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Kr 2775 / 01 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA - del. Renata Detka Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005r. sprawy ze skargi W. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 21 sierpnia 200lr., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej W. J. kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W. J. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 21.08.2001 r. o umorzeniu postępowania zażaleniowego na postanowienie z dnia [...].05.2001 r. wydane z upoważnienia Starosty K. opiniujące pozytywnie, z zastrzeżeniami, warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przedłożone w projekcie decyzji dla inwestycji polegającej na budowie przez J. K. stacji paliw płynnych i usług z zakresu komunikacji z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce położonej w G. nr [...] gm. G..
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż nie zgadza się na budowę stacji paliw na działce [...] w G.. Podniosła, iż grunty sąsiada A.M., który stara się od lat na pozwolenie na budowę stacji paliw przylegały do jej działki, na której stoi budynek mieszkalno-gospodarczy. Ponieważ A.M. sprzedał 1/5 terenu przeznaczonego pod budowę stacji p.K., "uważają oni", że obecnie skarżąca nie ma prawa wnosić sprzeciwu przeciwko lokalizacji stacji gdyż nie jest bezpośrednią sąsiadką p.K..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę W. J. podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podniosło, co następuje:
Urząd Gminy w G. wystąpił pismem z dnia [...].03.2000 r. do Starostwa Powiatowego w K. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy stacji paliw płynnych na działce nr [...] położonej w G..
Starostwo Powiatowe w K. postanowieniem z dnia [...].05.2001 r. zaopiniowało pozytywnie, z zastrzeżeniami, warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przedłożone w projekcie decyzji dla inwestycji polegającej na budowie przez J. K. stacji paliw płynnych i usług z zakresu komunikacji z niezbędną infrastrukturą techniczną na ww. działce.
Na postanowienie to złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W. J..
Kolegium Odwoławcze wobec ustalenia w toku postępowania nieposiadania przez W. J. przymiotu strony postanowieniem z dnia [...].08.2001 r. umorzyło postępowanie zażaleniowe.
Odnosząc się zaś do zarzutów skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło:
Zgodnie z ustaleniami jednostkowej zmiany do planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Górno zatwierdzonej uchwałą Rady Gminy w Górnie z dnia 29.12.1993 r. nr XXX/222/93, ogłoszoną w Dz. Urz. Województwa Kieleckiego Nr 2 poz. 16 z 1994 r., wskazana do zabudowy działka położona jest na obszarze oznaczonym symbolem 2KS, 2Z l, 2 UT.
Ustalenia tekstowe planu dla symbolu 2KS brzmią : Teren projektowanych usług z zakresu komunikacji - zespół usług zawierających stację, stację obsługi, parkingi i małą gastronomię.
Ustalenia planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego nie mogą być kwestionowane ani też zmieniane w postępowaniu administracyjnym, bowiem zostały sprecyzowane w trybie i na zasadach obowiązujących dla tego typu opracowań.
Dla przedmiotowej inwestycji opracowany został przez biegłych z listy Wojewody Ś. raport oddziaływania na środowisko planowanej stacji paliw płynnych, z którego wynika, że po zastosowaniu odpowiednich rozwiązań techniczno technologicznych wskazanych w raporcie, uciążliwe oddziaływanie inwestycji na środowisko ograniczy się do terenu własności inwestora.
Zgodnie z koncepcją programowo - przestrzenną wskazana do zabudowy przez J. K. działka nr [...] sąsiaduje od strony wschodniej z działką A. M., zaś od strony zachodniej z działką W. S.. Osoby te miały zapewniony udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Działka skarżącej oddalona jest od działki wskazanej pod zabudowę ok. 56 m w kierunku wschodnim.
Zgodnie z częścią rysunkową miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy G. działka skarżącej położona jest na terenach rolnych. Zamierzona inwestycja nie ograniczy zatem uprawnień skarżącej do wykorzystania jej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało więc, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.
Biorący udział w sprawie sądowoadministracyjnej prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Krakowie wniósł o uwzględnienie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Mając powyższe na uwadze uznano skargę za uzasadnioną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż W. J. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym albowiem jej działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji ("nie graniczy z działką objętą wnioskiem inwestorskim"), może ona wykonywać swoje uprawnienia do swojej nieruchomości, położonej na terenach rolnych, bowiem jak wynika z raportu oddziaływania na środowisko planowanej stacji paliw płynnych, uciążliwe oddziaływanie inwestycji na środowisko ograniczy się do terenu własności inwestora.
Organ nie wziął jednak pod uwagę, iż z powoływanego raportu oddziaływania na środowisko planowanej stacji paliw wynika, że uciążliwe oddziaływanie inwestycji na środowisko ograniczy się do terenu własności inwestora - po zastosowaniu odpowiednich rozwiązań techniczno technologicznych wskazanych w raporcie. Z powyższego wynika, iż tylko przy spełnieniu odpowiednich rozwiązań inwestycja nie będzie ograniczać użytkowania sąsiadujących terenów. W związku z tym warunkiem powstaje pytanie, kto jak nie sąsiedzi (osoby trzecie) projektowanej inwestycji - potencjalnie zagrożeni niekorzystnym oddziaływaniem inwestycji - mają interes prawny polegający na ochronie ich własności przed uciążliwościami związanymi z przedsięwzięciem, a zatem i prawo do ewentualnego żądania sprawdzenia czy polecono inwestorowi zastosowanie odpowiednich rozwiązań techniczno technologicznych wskazanych w raporcie i brania udziału w postępowaniach administracyjnych dotyczących inwestycji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż działka skarżącej, zgodnie - z miejscowym planem ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Górno - położona jest na terenach rolnych, lecz nie ustosunkowało się do twierdzenia skarżącej, że znajduje się na niej dom mieszkalny.
Podkreślić jednak przede wszystkim należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmawiając skarżącej przymiotu strony niezgodnie z przepisem art.28 kpa, dokonało jego interpretacji wbrew ustalonemu już w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnemu stanowisku.
Zgodnie z art.28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W oparciu o powyższy przepis nie jest zasadne twierdzenie, iż stroną postępowania administracyjnego (przedmiotem którego jest ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, czy w jego ramach - postępowania na podstawie art.106 kpa) jest tylko właściciel nieruchomości, która bezpośrednio graniczy z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja budowlana.
Posiadanie interesu prawnego zawsze winno podlegać badaniu przez organy administracyjne, które w każdej indywidualnej sprawie powinny ocenić jaki - ze względu na rodzaj i zakres planowanej inwestycji - jest (a dokładniej - może być) zakres jej oddziaływania, a zatem skutki prawne decyzji wydanej (-ych) w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tej inwestycji.
Decydujące bowiem dla przyjęcia i stosowania konstrukcji prawa sąsiedzkiego nie jest wyłącznie fizyczne bezpośrednie sąsiedztwo dwóch nieruchomości, ale przede wszystkim to, czy jedna z nich podlega skutkom działań i zdarzeń mających swe źródło na drugiej (tak: teza 13 str.101 - prawo budowlane Komentarz Jerzy Siedzeń, Wydawnictwo C.H.Beck W-wa 2000).
W przedmiotowej sprawie uznać należy, iż skarżąca jako właścicielka nieruchomości, położonej w sąsiedztwie nieruchomości, na której planowana jest inwestycja budowlana mogąca powodować uciążliwości dla środowiska jest stroną tego postępowania administracyjnego. Ze względu na rodzaj inwestycji i jej ewentualne negatywne konsekwencje również na nieruchomość skarżącej uznać należy - iż jako właściciel ww. działki - ma ona interes prawny wynikający właśnie z prawa własności tej nieruchomości oraz art.3 pkt 2 i art.42 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139). Przez ochronę osób trzecich - w myśl ww. przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - należy rozumieć także ochronę przed uciążliwością inwestycji dla otoczenia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie art.28 kpa.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późn. zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło