II SA/Kr 2783/01

WyrokWSA w Krakowie2005-06-20

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Dorota Pędziwilk-Moskal, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo prowadziły postępowanie administracyjne, zapewniając czynny udział wszystkim stronom, w tym następcom prawnym zmarłych stron?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz zasadę ustalania kręgu stron (art. 28 k.p.a.), kontynuując postępowanie i wydając decyzje adresowane do zmarłej strony, a także nie zapewniając zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji pozostałym stronom. Brak należytego ustalenia stron i zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu, zwłaszcza w kontekście następstwa prawnego, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S.W. na decyzję Wojewody M. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy C. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę boksów składowych. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące niezgodności z przepisami technicznobudowlanymi, ochrony środowiska, decyzji o warunkach zabudowy oraz błędnej numeracji działek. W trakcie postępowania okazało się, że jedna ze stron postępowania, J.G., zmarła, a organy mimo tej wiedzy kontynuowały postępowanie i wydawały decyzje adresowane do zmarłej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody M. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. Zasądzono od Wojewody M. na rzecz skarżącej S.W. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2005r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Dorota Pędziwilk- Moskal -del (spr) AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody M. na rzecz skarżącej S. W. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 2783/01 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...].06.2001r. znak [...] Wójt Gminy C. działając na podstawie porozumienia z 11.03.1993r. zawartego pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego N. a Zarządem Gminy reprezentowanym przez Wójta Gminy oraz art. 28, art. 33 ust. 4 i art. 36, art. 55 ust. l ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu wniosku inwestora P. U.B., zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę boksów - wiat składowych ( dobudowanych do istniejącego budynku magazynowego) wg. zatwierdzonego projektu budowlanego na działce nr "1" i nr "2" zlokalizowanych w W., z zachowaniem warunków szczegółowo w niej określonych. W uzasadnieniu organ podał, że projekt zagospodarowania działki jest zgodny z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy C. zatwierdzonym Uchwałą nr [...] - Rady Gminy C. z dnia [...].06.2000r., z wymaganiami ochrony środowiska oraz z decyzją Wójta Gminy C. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, znak:[...], jak również przepisami techniczno- budowlanymi. Od decyzji tej złożyła odwołanie P. S.W. podając, iż decyzja Wójta wydana została niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, z wymaganiami ochrony środowiska, z wymaganiami zawartymi w decyzji Wójta o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Podkreśliła, że kilka metrów od jej domu powstał zakład wyjątkowo uciążliwy, powodujący zapylenie, hałas, a lokalizacja zakładu powoduje spływ wód opadowych na jej działkę. Jednocześnie zwróciła uwagę, na występujące rozbieżności w numeracji działek, bowiem według jej wiedzy działka nr "3" nie istnieje, a zatem nie wiadomo jakiej w istocie działki dotyczy budowa boksów. Po rozpatrzeniu odwołania P. S.W., Wojewoda decyzją z dnia [...].08.2001r. znak [...] działając na podstawie art. 28, art. 34 ust. 4 art. 81 i 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 138 § l ust. l k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podał, że zaskarżona decyzja została poprzedzona decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...].09.2000r. znak: [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji wraz z infrastrukturą techniczną (przyłączami). Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy C. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy C. Nr [...] z dnia [...].06.2000 działki nr "1" i "2" w W. leżą na terenach usług komercyjnych oznaczonych symbolem B6UK. Są to tereny rzemiosła, handlu detalicznego, gastronomii i innych rodzajów usług komercyjnych, o uciążliwości nie przekraczającej granic terenu pozostającego dyspozycji inwestora. Pani U.B. w terminie ważności decyzji ustalającej warunku zabudowy i zagospodarowania terenu wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę 3 wiat magazynowych. Do wnioski o pozwolenie na budowę przedłożyła projekt budowlany opracowany przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Projekt uzyskał pozytywne opinie rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy tj. zakres uzgodnień wymaganych przepisami prawa. Projektowane wiaty magazynowe dobudowane do istniejącego budynku magazynowego usytuowane zostały w odległości 6,0 i 11,0 m od granicy z działką nr "4", do działki nr "5" na której usytuowane są zabudowania P. S.W., działka nr "6" na której usytuowane są projektowane wiaty nie przylega. Usytuowanie projektowanego obiektu jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Inwestor posiada prawo do dysponowania terenem na cele budowlane. Zarzuty odwołującej się dotyczą działki "7" która nie jest przedmiotem postępowania. Skoro decyzja o pozwoleniu na budowę jest zgodna z decyzją ustalającą warunku zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również z ustaleniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy C., to brak było podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie złożyła P. S.W. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż przedmiotowa decyzja jest niezgodna z miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy C. Działki nr "8"i "2" położone W. leżą na terenach gdzie przede wszystkim powinna być prowadzona działalność o uciążliwości nie przekraczającej granic terenu pozostającego w dyspozycji inwestora. Dotychczasowe postępowania w sprawie wykazały, iż na przedmiotowym terenie nie istnieje wiata magazynowa lecz normalnie funkcjonująca stolarnia. Skoro istniejąca stolarnia powoduje emisję hałasu poza granice terenu pozostającego w dyspozycji inwestora to akceptowanie tego stanu rzeczy, poprzez pozwolenie na budowę stalowych wiat magazynowych, będących przedłużeniem stolarni, jest w jej ocenie, naruszeniem prawa budowlanego. Przed wydaniem decyzji Wójt winien nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania stanowiska Inspekcji Ochrony Środowiska, zwłaszcza, że dotychczas funkcjonująca stolarnia powoduje ponadnormatywne zapylenie, hałas, pożar i spływ ścieków do gleby. Tych aspektów, zdaniem skarżącej, organy I i II instancji nie uwzględniły, dlatego też wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji. W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosła, że przedłożony przez inwestora projekt techniczny posiada wszystkie niezbędne uzgodnienia i opinie, a charakter obiektu nie będzie stwarzał uciążliwości dla otoczenia, w tym również dla nieruchomości skarżącej. Pozostałe zastrzeżenia skarżącej dotyczące sposobu użytkowania istniejącego na jej posesji budynku są objęte postępowaniami prowadzonymi przez inne organy. Nie ma to jednak wpływu na postępowanie prowadzone w sprawie pozwolenia na budowę spornych wiat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na powyższe właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Należy podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 3 § l ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 ustawy). Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania co uzasadnia ich uchylenie, jednakże z innych przyczyn niż podnoszone w skardze, a które Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany jest uwzględnić z urzędu. Zgodnie z przepisem art. 10 § l k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada powyższa, określana w przepisach postępowania administracyjnego jako zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, została sformułowana w w/w przepisie w postaci dwóch obowiązków prawnych nałożonych na organy administracji publicznej. Pierwszy z nich to zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, drugim - umożliwienie stronom wypowiedzenie się co do całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań. Powyższym obowiązkom organu odpowiadaj ą stosowne uprawnienia procesowe strony postępowania. Zadaniem organu administracji publicznej jest stworzenie w toku postępowania administracyjnego warunków, gwarantujących stronie możliwość skorzystania z uprawnień przewidzianych w w/w przepisie. (zob. Robert Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, str. 54). W przedmiotowej sprawie organy I jak również II instancji naruszyły w/w zasadę postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt postępowania zarówno zawiadomienie z art. 61 § 4 k.p.a. (k. 7 i k. 8 akt postępowania organu I instancji) jak i decyzja organu I instancji adresowane były mi. in. do P. J.G. Z adnotacji poczty zawartej na przesyłce listowej kierowanej przez organ I instancji do P. J.G. wynika, iż zmarła. Pomimo tej okoliczności organ I instancji kontynuował postępowanie, w następstwie czego wydał decyzję kończąca postępowanie, adresując ją do m.in. zmarłej P. J.G. Organ II instancji nie zwrócił na ten fakt uwagi i po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zaskarżoną decyzję również adresował do zamarłej J.G. Potwierdzeniem powyższych okoliczności jest rozdzielnik zawarty w zaskarżonej decyzji, gdzie pod poz.6 figuruje P. J.G. Nadmienić należy, że w aktach postępowania brak również zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji organu II instancji przez pozostałe strony postępowania. Akta zawierają jedynie zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji przez skarżącą P. S.W. Takie działanie organów obu instancji w sposób oczywisty narusza zasadę postępowania administracyjnego zawartą w art. 10 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. Niezależnie od powyższego nadmienić należy, że w aktach postępowania brak dokumentu w oparciu który organy ustaliły krąg osób posiadających przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Akta postępowania nie zawierają np. wypisu z rejestru ewidencji gruntów, który m.in. umożliwia organom orzekającym ustalenie kręgu podmiotów będących stronami w sprawie. Nie jest przy tym wystarczające, podanie "wykazu właścicieli" zawarte na k. 30 akt postępowania ( projektu architektoniczne- budowlanego) bez poparcia tych ustaleń dokumentem, czy też dokumentami, w oparciu o które ich dokonano. Stosownie do ugruntowanego orzecznictwa sądowego (zob. wyrok NSA z 15.09.1992r. opublikowany ONSA 19937 3/ 64) oraz poglądów doktryny (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, str. 644), naruszenie prawa procesowego strony do czynnego udziału w postępowaniu jest podstawą do żądania wznowienia postępowania przez jej następców prawnych. Następstwo prawne materialne jest podstawą do ustalenia następstwa prawnego w zakresie praw procesowych. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania (art. 10 k.p.a. i art. 28 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy , co oznacza, ze zarówno decyzja I jak i II instancji obarczone są wadą skutkującą koniecznością ich uchylenia. Uchybienia organów administracji publicznej wskazują, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, co obliguje Sąd do wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego. Stosownie do art. 135 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że decyzje organów administracji publicznej obu instancji zapadły z naruszeniem norm postępowania administracyjnego (art. 10 k.p.a. i art. 28 k.p.a.) oraz pomimo braku należycie przeprowadzonego postępowania, a zatem uchybienie tego rodzaju nie może być konwalidowane w postępowaniu przed organem II instancji, gdyż działanie takie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). W związku z tym, uchylenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym również decyzji I instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Stosownie do art. 145§ l pkt. l b i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując uznać należy, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo, co uzasadnia orzeczenie jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło