II SA/Kr 279/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi H.L. i M.K. na decyzję Wojewody [....] z dnia 30 grudnia 2009 r. nr [....] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala. Decyzją z dnia [...].08.2009 r., (znak: [...] Starosta O. , działając na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, ustawy z dnia 21.08.1997 r. , o gospodarce nieruchomościami tj Dz.U.z 2004 nr.261 poz .2603 z późn.zm.- zwaną dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami) odmówił zwrotu nieruchomości wywłaszczonych stanowiących część działki nr 1 i część działki nr 2 położonych w O. w rejonie ulicy K. W uzasadnieniu podniesiono co następuje. 1. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 1957 r., wydanym przez Wojewódzką Radę Narodową w K. (sprostowanym postanowieniem z dnia [...].07.1970 r.) na wniosek Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w K. wywłaszczono na rzecz Państwa m.in. nieruchomości A.K. tj. oznaczone jako pgr 3 o pow. 1086 m2 i pgr 4 o pow. 1443 m2. 2. pismami z dnia 30 lipca i 4 sierpnia 2008 r, M.K. działający imieniem własnym i swej siostry H.L. sprecyzował wniosek o zwrot, w ten sposób, iż domagał się zwrotu terenu stanowiącego część dawnych pgr 3 i pgr 4 odpowiadający części obecnej działki nr 1` - "do 1 m do działki pgr 5 (bloku)", działkom nr 6, nr 7 nr 8 , nr 9 nr 10 oraz części działki nr 2- "do 1 m do działki pgr 11 (bloku)". Nieruchomości te stanowią własność Gminy O. 3. Decyzją z dnia [...].10. 2008 r., (znak: [...] ) Starosta O. odmówił zwrotu dz.ewid. 1 i 2 , uzasadniając to tym, że nieruchomość wnioskowana do zwrotu nie może być uznana za zbędną, ponieważ sposób jej wykorzystania na dzień wydania decyzji wywłaszczeniowej jak i późniejszy sposób jej zagospodarowania świadczy, iż została zagospodarowana w sposób zgodny z celem wywłaszczenia. Na skutek odwołań H.L., i M.K. Wojewoda decyzją z dnia [...]03. 2009 r., (znak [...] ) uchylił tę decyzję i przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji argumentując, że w aktualnym stanie prawnym o zbędności nieruchomości przesądza art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami a nie ocena organu oparta wyłącznie na ustaleniach wynikających z oceny stanu faktycznego w jakim znajdowała się nieruchomość w dniu złożenia wniosku o zwrot. 4. W aktach sprawy dotyczących wypłaty odszkodowania (znak: [...]) znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego w O. Wydziału l Cywilnego z dnia [...].1999 r., o stwierdzeniu nabycia spadku po K.K. i A.K. z którego wynika, iż spadek po A.K. nabyli na podstawie ustawy: H.L. i M.K. - oboje po 1/2 części. 5. Jak wynika z protokołu sporządzonego - z dochodzeń komisyjnych - część terenów objętych orzeczeniem z dnia [...] stycznia 1957 r. (tzw. "kompleks od strony południowo zachodniej" w skład którego wchodziły także nieruchomości A.K. ) jeszcze przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej był wykorzystywany na cele budownictwa mieszkaniowego (jako zaplecze dla prowadzonej budowy osiedla mieszkaniowego). Aby potwierdzić fakt, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany w ciągu 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, organ l instancji zastosował inne środki dowodowe przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego, takie jak zeznania świadków. W tej sytuacji zwrócono się do mieszkańców budynków mieszkalnych przy ul. [...] z prośbą o udzielenie informacji o faktach lub osobach, mogących w charakterze świadka, oświadczyć, w jakich latach zostały wybudowane bloki mieszkalne przy ul. [...] a w szczególności kiedy (w jakich latach) został uporządkowany i następnie zagospodarowany teren za wskazanymi blokami (objęty wnioskiem o zwrot). W dniu 3 czerwca 2009 r., do siedziby Starostwa zostały poproszone osoby, o których Urząd powziął informację, że zamieszkiwały w bloku mieszkalnym przy ul. [...] już od dnia 28 stycznia 1957r, tj. tych którzy zamieszkiwali w nim w okresie bezpośrednio po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1957 r. W aktach toczącego się postępowania o zwrot znajdują się trzy protokoły przesłuchania świadków oraz pisemne oświadczenie z dnia 4 czerwca 2009r, z których wynika, że budynek przy ulicy [...] był zasiedlany w okresie od dnia 28 stycznia 1957r do kwietnia 1957r. Z zeznań wynika, że - " teren wokół bloku pokryty był gruzem i innymi śmieciami. Został oczyszczony przez wszystkich lokatorów. Na teren położony od strony południowej klatki nr [...] nawieźliśmy ziemią i przez dwa lata uprawialiśmy warzywa. Po 1960 roku cały teren naokoło budynku ze względów estetycznych został zagospodarowany jako zieleń... " dotyczy to oczywiście również terenu tak zwanego "spornego". Posiano trawą, sadzono drzewa i krzaki, inny świadek "...cały czas był tam teren zielony i nie pamięta czy były tam (za blokiem [...] ) ogródki działkowe. " Inny świadek zeznał, że ogródki działkowe znajdowały się na wysokości klatki nr [...] tj, od połowy bloku ul. [...] w kierunku wschodnim, czyli w większości poza terenem wnioskowanym o zwrot. Bezsporny natomiast jest fakt, że teren stanowiący części działek nr 2 i 1 jak twierdzą świadkowie od początku zagospodarowany był pod zieleń i w tym stanie pozostał do dzisiaj. 6. W świetle art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami objęty wnioskiem o zwrot teren nie może zostać uznany za zbędny na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Wnioskowany do zwrotu obszar stanowi aktualnie teren zielony, częściowo stanowi drogę dojazdową do garaży i do nieruchomości sąsiednich, na części tego obszaru stwierdzono także studzienki kanalizacyjne i uzbrojenie podziemne (infrastruktura osiedlowa). Odwołanie H.L. i M.K. nie zostało uwzględnione i Wojewoda , decyzją z dnia [...].12.2009 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając ustalenia i wniosku organu l instancji. Dodatkowo wywiedziono, że w opinii organu odwoławczego kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma fakt, iż jak wynika z zeznań świadków oraz przedstawionych przez nich dokumentów, takich jak np. umowy najmu mieszkania, osiedle mieszkaniowe (a przynajmniej dwa bloki mieszkalne położone w części na wywłaszczonych parcelach l.kat. 3 i l.kat. 4 istniało już wiosną roku 1957. Jakkolwiek więc nie można przesądzić, iż na całym terenie zawnioskowanym do zwrotu do roku 1966 powstała planowo urządzona - zorganizowana "zieleń osiedlowa" (obecne zagospodarowanie tego obszaru przedstawione chociażby na zdjęciach zrobionych w dniu 17 lipca 2008 r., którego raczej nie można określić jako planowo urządzona - zorganizowana "zieleń osiedlowa", zgodnie z zeznaniami świadków nie odbiega znacząco od jego stanu z chwili gdy zlikwidowano ogródki działkowe), to jednak nie sposób zaprzeczyć, iż z obszaru tego mieszkańcy osiedla w taki czy inny sposób regularnie korzystali. Ponadto co ważniejsze, należy zauważyć, iż zgodnie z załączoną do akt aktualną mapą zasadniczą, przez zawnioskowany do zwrotu teren przechodzi uzbrojenie podziemne takie jak sieć wodociągowa, gaz, kabel telewizyjny oraz linia niskiego napięcia (z dokumentu tego wynika, iż jest tam również zlokalizowany m.in. ciąg jezdno-pieszy z którego -mieszkańcy osiedla niewątpliwie korzystają -powyższe potwierdzają także oględziny przedmiotowej nieruchomości przeprowadzone w dniu 17 lipca 2008 r.) przy czym instalacje te przynajmniej w części podłączone są do bloku mieszkalnego [...] oznaczonego obecnie jako działka nr 11 , położonego na terenie wywłaszczonej parceli l.kat. 4 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli H.L. i M.K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucili jej naruszenie art. 77 kpa oraz naruszenie art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ponadto wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżących organ II instancji jest "strasznie ogólnikowy i mało precyzyjny. Po pierwsze nie zwrócił uwagi na to, że niektóre linie zapewniające funkcjonowanie osiedla nie znajdują się na przedmiotowym gruncie tj. instalacja sanitarna i kanalizacja deszczowa, a po drugie nie ustalił kiedy pozostałe powstały - co jest niezwykle istotne w przedmiotowej sprawie". Poprzedniczka prawna skarżących została wywłaszczona 16.10.1953 r. Powstał blok równocześnie w tym czasie na terenie nie wywłaszczonym buduje się wodociąg i gazociąg. W 1957 wywłaszcza się kolejny teren na którym jest już wybudowany wodociąg i gazociąg. Celem wywłaszczenia przedmiotowego gruntu decyzją z dnia [...]01.1957 ( przejście prawa własności 07.08.1956r. na rzecz Skarbu Państwa) nie była budowa gazociągu i wodociągu, gdyż były one już wybudowane i użytkowane. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione z w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana, kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo w takim stopniu aby mogła prowadzić do uwzględnienia skargi. Uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby nastąpić w przypadku stwierdzenia ( art. 145 § 1 pkt. 1-3 p.o.p.s.a.): a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekające organy wszelkimi możliwymi środkami dowodowymi wykazały, że nieruchomości, których skarżący domagają się zwrotu wykorzystane zostały jako infrastruktura osiedlowa. Sam skarżący, na rozprawie przed Sądem w dniu 10.06.2010 r., oświadczył, że część nieruchomości (oznaczona kolorem czerwonym na szkicu znajdującym się na k.-[...] akt administracyjnych) której domaga się zwrotu stanowi dojazd do garaży i do jego nieruchomości. Natomiast druga nieruchomość (oznaczona kolorem czerwonym na szkicu znajdującym się na k. [...] akt administracyjnych) stanowi zieleń przyblokową i wykorzystywana jest przez mieszkańców bloku między innymi do suszenia bielizny. Garaże wybudowane zostały w na początku lat 60-tych. Pod ziemią na tych nieruchomościach przebiegają wybudowane w latach 50-tych instalacje wodna i gazowa ( zob. protokół rozprawy przed Sądem z dnia 10.06.2010 r. Tym samym sam skarżący potwierdził, że objęte żądaniem zwrotu nieruchomości stanowią infrastrukturę osiedla mieszkaniowego - na budowę którego wywłaszczono nieruchomość. Tym samym nie można uznać aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ja decyzja organu l instancji naruszają prawo materialne lub procesowe. Skarga przytaczając inne fakty, ogranicza się tylko do ich przytaczania bez próby ich udowodnienia. W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzji organu l instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 p.o.ps.a należało orzec jak w sentencji.