II SA/Kr 279/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: WSA Piotr Fronc (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A. P. na czynność Burmistrza Miasta i Gminy Skawina w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku nieruchomego - domu mieszkalnego położonego w miejscowości R. ul. Z. na działce ewidencyjnej oznaczonej nr [...], obręb ewidencyjny [...] do gminnej ewidencji zabytków I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy Skawina na rzecz A. P. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, w której po jej uzupełnieniu w piśmie z dnia 14.01.2026r. sprecyzował, iż przedmiotem zaskarżenia jest czynność Burmistrza Miasta i Gminy Skawina polegająca na włączeniu Karty Adresowej nr [...], Nr w msc[...], sporządzonej w kwietniu 2021 roku dla budynku mieszkalnego mieszczącego się pod adresem ul. [...] na działce oznaczonej nr [...] w R. , obręb ewid. [...], R. , dla której Sąd Rejonowy w Wieliczce, V Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystychz siedzibą w Skawinie, prowadzi księgę wieczystą nr [...], do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta i Gminy Skawina, oraz czynność Burmistrza Miasta i Gminy Skawina polegająca na włączeniu Karty Adresowej nr [...] sporządzonej 20 października 2010 roku dla budynku mieszkalnego mieszczącego się pod adresem ul. [...] na działce oznaczonej nr [...] w R. , obręb ewid[...] R. , dla której Sąd Rejonowy w Wieliczce, V Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Skawinie, prowadzi księgę wieczystą nr [...], do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta i Gminy Skawina. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z zakresu administracji publicznej dotyczącej obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. tj. włączenia Karty Adresowej nr Lp. 82 , Nr w msc[...], sporządzonej w kwietniu 2021 roku dla budynku mieszkalnego mieszczącego się pod adresem ul. [...] na działce oznaczonej nr [...] w R. , obręb ewid. [...] do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta i Gminy Skawina, oraz włączenia Karty Adresowej nr [...] sporządzonej 20 października 2010 roku dla budynku mieszkalnego mieszczącego się pod adresem ul. [...], na działce oznaczonej nr [...] w R. , obręb ewid. [...], R. do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta i Gminy Skawina. Podnadto skarżący wniósł o zasądzenie od Burmistrza Miasta i Gminy Skawina na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 14 stycznia 2026 r., z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a., tj. w terminie trzydziestu dni od dnia powzięcia przez Skarżącego informacji o ujęciu nieruchomości w Gminnej Ewidencji Zabytków. W dacie jej wniesienia Skarżący działał w oparciu o dokumenty pozostające w jego dyspozycji, mając na względzie konieczność dochowania ustawowego terminu do złożenia skargi. Po wniesieniu skargi, w dniu 9 lutego pełnomocnik Skarżącego otrzymał odpowiedź Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 20 stycznia 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz odpowiedź z dnia 14 styczna 2026 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dokumenty te ujawniły nowe, istotne okoliczności dotyczące daty i charakteru czynności polegającej na ujęciu nieruchomości w GEZ. W chwili złożenia skargi z dnia 14 stycznia 2026 r. Skarżący dysponował wyłącznie Kartą Adresową sporządzoną w kwietniu 2021 r, z której wynikało, iż budynek mieszkalny mieszczący się pod adresem ul. [...] w gminie S. figuruje w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta i Gminy Skawina. Dopiero w dniu 9 lutego 2026 r. pełnomocnik Skarżącego otrzymał odpowiedź Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 20 stycznia 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, z której wynika, że pierwotne włączenie nieruchomości do Gminnej Ewidencji Zabytków zostało dokonane czynnością Burmistrza Miasta i Gminy Skawina w dniu 20 października 2010 r., natomiast karta adresowa sporządzona w kwietniu 2021 r. stanowiła jedynie aktualizację wcześniej istniejącego wpisu. W związku z ujawnieniem informacji, iż pierwotna data wykonania ewidencji to 20 października 2010 r, wskazać należy, że zasadnicza czynność ingerująca w sferę prawa własności Skarżącego miała miejsce już w 2010 r., natomiast czynność z 2021 r. miała charakter aktualizacyjny. Powyższe uzasadniało konieczność doprecyzowania zakresu zaskarżenia, albowiem dopiero po uzyskaniu wskazanych dokumentów możliwe stało się ustalenie rzeczywistego momentu oraz podstawy prawnej pierwotnej ingerencji w prawo własności Skarżącego. Uzasadniając żądanie stwierdzenia bezskuteczności Skarżący zarzucił naruszenie przepisów: 1. prawa materialnego, tj. art. 22 ust 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 77 maja 2023 r. do sygn. akt P 12/18, poprzez ograniczenie prawo własności nieruchomości przez dokonanie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielom udziału w procedurze skutkującej ujęciem nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków, co skutkowało ograniczeniem przysługującego im prawa własności, 2. prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 5 pkt 3 w zw. z art 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem, polegającym na niewłaściwym zastosowaniu przepisów poprzez: bezpodstawne i dowolne uznanie budynku za zabytek w sytuacji, gdy nie posiada on cech zabytku w myśl art. 3 pkt 1 i 2 ustawy oraz poprzez umieszczenie karty adresowej przedmiotowego budynku w gminnej ewidencji zabytków bez sprawdzenia czy dane w niej zawarte są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym oraz czy budynek spełnia przesłanki definicji zabytku w myśl przywołanej ustawy, w szczególności braku stosownej dokumentacji potwierdzającej kluczowe w tej sprawie ustalenia, 3. art. 31 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 64 ust. 1- 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na dopuszczeniu ograniczenia własności pomimo braku przyczyny uzasadniającej takie ograniczenie i przy zaniechaniu wyjaśnienia, czy przyczyna taka w istocie wystąpiła oraz poprzez brak wyważenia interesu indywidualnego Skarżącego jako właściciela nieruchomości z interesem publicznym zgodnie z zasadą proporcjonalności, a tym samym arbitralne przyznanie prymatu ochronie zabytków nad ochroną własności, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności Skarżącego. A. P. jest właścicielem nieruchomości opisanej na wstępie. Na działce znajduje się budynek mieszkalny wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta i Gminy Skawina, o czym Skarżący dowiedział się w dniu 15 grudnia 2025r. Zgodnie z dominującym w orzecznictwie poglądem ujęcie nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wobec powyższego podstawą prawną zaskarżenia czynności Burmistrza Miasta i Gminy Skawina jest art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu: Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności o których mowa w art, 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności Sąd, po wniesieniu skargi może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Skarżący dowiedział się o podjęciu czynności w dniu 15 grudnia 2025 roku, kiedy to otrzymał w Urzędzie Miasta i Gminy Skawina kopię karty adresowej sporządzonej dla budynku. Wobec powyższego, termin na wniesienia skargi upływał w dniu 14 stycznia 2026 roku. Zaskarżona czynność została dokonana z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Organ odpowiedzialny za prowadzenie Gminnej Ewidencji Zabytków nie dokonał odpowiedniej weryfikacji stanu faktycznego pod kątem spełniania przez budynek przesłanek uprawniających do uznania go za zabytek. W wymiarze skutków prawnych doszło do ograniczenia prawa własności nieruchomości Skarżącego poprzez wskazanie budynku mieszkalnego w Gminnej Ewidencji Zabytków bez weryfikacji stanu faktycznego i sprawdzenia czy rzeczywiście posiada on walory zasługujące na umieszczenie go w ewidencji zabytków. A jeżeli nawet takie czynności zostały przeprowadzone przez organ to nie umożliwiono poprzedniemu właścicielowi zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wyrażenia swojego stanowiska w tym zakresie. Z analizy karty adresowej sporządzonej dla budynku w kwietniu 2021 roku wynika, że zawiera ona jedynie lakoniczny opis cech typowych dla budownictwa regionalnego. Bez wskazania szczególnych i zindywidualizowanych wartości historycznych lub artystycznych dających podstawę do uznania budynku za zabytek i w konsekwencji włączenia go do gminnej ewidencji zabytków. Zgodnie z orzecznictwem włączenie karty zabytku do ewidencji (gminnej, wojewódzkiej) musi wynikać ze stwierdzenia przez organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Aby czynność włączenia mogła być poddana kontroli zewnętrznej, podstawy jej dokonania także muszą być uzewnętrznione (wykazane). Potrzeba taka zachodzi z uwagi na jednostronny charakter czynności, niezależnej od woli właściciela danej nieruchomości oraz kształtowanie sfery praw i obowiązków właściciela zabytku. Ponadto jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie "brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. W szczególności potrzeba taka zachodzi z uwagi na jednostronny charakter czynności, niezależnej od woli właściciela danej nieruchomości oraz kształtowanie sfery praw i obowiązków właściciela zabytku. Tego wymaga w demokratycznym państwie prawnym ochrona praw podmiotowych właściciela nieruchomości. Dokonanie wpisu przez Organ bez uwzględnienia powyższych reguł stanowi ograniczenie prawa własności skarżącego bez umożliwienia mu odniesienia się do stanowiska organu. Skarżący podniósł, iż przepisy prawa stanowiące podstawę do dokonania zaskarżonych czynności zostały ocenione przez Trybunał Konstytucyjny: "Art. 22 ust 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r. poz, 840) w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (wyrok TK z 11.05.2023 r" P 12/18. OTK-A 2023. nr 46.) Opisywane zagadnienie było również przedmiotem rozważań innych Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, w których podkreśla się, że z uwagi na charakter czynności i brak formalnego postępowania należy wykluczyć niebezpieczeństwo arbitralności organów przy podejmowaniu czynności ujęcia nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków. Z ugruntowanego orzecznictwa w tym zakresie wynika bowiem, że ujęcie nieruchomości w Gminnej Ewidencji Zabytków w procedurze przeprowadzonej na podstawie przepisów interpretowanych w sposób zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny, stanowi naruszenie interesu prawnego i uprawnień właścicieli nieruchomości. Powyższe zdaniem skarżącego czyni skargę konieczną i zasadną. Organ wniósł w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyraził przekonanie, że należący do skarżących budynek został prawidłowo włączony do gminnej ewidencji zabytków 20 października 2010r., a w kwietniu 2021r. gmina dokonała sporządzenia nowych (zaktualizowanych) kart adresowych zabytków. Zaznaczono, że o zamiarze aktualizacji karty adresowej był zawiadomiony skutecznie jeden dwóch ówczesnych współwłaścicieli nieruchomości – tj. A. P. – ojciec skarżącego. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż właściciele nieruchomości nie zostali zawiadomieni o sporządzeniu nowych kart adresowych opracowanych w kwietniu 2021r. z uwagi na ograniczone środki budżetowe. Zdaniem organu przedmiotowy budynek podlega ochronie konserwatorskiej i należy bezwzględnie dążyć do jego zachowania w celu ochrony dziedzictwa kulturowego na trenie gminy. Ujęcie w GEZ przedmiotowego budynku jest następstwem wykonania właściwych przepisów prawa powszechnego oraz koresponduje z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2026.143 t.j. z dnia 2026.02.09, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W niniejszej sprawie 30 dniowy termin do wniesienia skargi został zachowany. Włączenie karty adresowej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 710) – dalej też jako u.o.z. w zw. z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 56) – dalej też jako "rozporządzenie" - jest czynnością organu administracji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. uzasadnienie do postanowienia NSA z dnia 18 maja 2021 roku, sygn. II OZ 218/21). Sąd uwzględniając skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a., stwierdza bezskuteczność tej czynności (art. 150 p.p.s.a.). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przychyla się do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie, że czynność wpisania karty obiektu do ewidencji zabytków, w odróżnieniu od wpisania zabytku do rejestru zabytków nie ma jurysdykcyjnego charakteru, a kontrola legalności działania organu sprowadzać się powinna do badania zgodności tego działania jedynie z przepisami administracyjnego prawa materialnego. Działanie organu stanowi w takim przypadku czynność o charakterze materialno-technicznym z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, zaskarżalną do sądu administracyjnego na mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przy czym w orzecznictwie przyjmuje się, że brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. Jest oczywiste bowiem, że włączenie karty zabytku do ewidencji musi wynikać ze stwierdzenia przez organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go tą wstępną formą ochrony, ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Tylko taki obiekt, który spełnia definicję zabytku może zostać ujęty w ewidencji (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2016 r. II OSK 254/15, z dnia 26 października 2016 r., II OSK 96/15, z dnia 20 listopada 2017 r. II OSK 2926/16). Art. 3 pkt 1 u.o.z. definiuje "zabytek" jako nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy, ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy. Z kolei przepis art. 22 ust 4 ustawy stanowi, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. Organ ochrony zabytków ocenia, na podstawie posiadanych przez siebie informacji, czy określona rzecz (ruchoma lub nieruchomość) powinna podlegać ochronie jako zabytek w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nie prowadząc w tej sprawie żadnego sformalizowanego postępowania, w którym właściciel lub posiadacz zabytku mógłby przedstawiać przeciwne argumenty. Dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym, wszczętym na skutek skargi na czynność organu administracji, dopuszczalne jest badanie, czy organ ten miał usprawiedliwione podstawy włączenia danego obiektu do ewidencji, czy też, że czynność ta nie była uzasadniona (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. II OSK 2225/18). Wpisanie obiektu do ewidencji zabytków dla właściciela lub posiadacza danego obiektu ma prawne znaczenie, gdyż nakłada na niego obowiązki, których nie mają właściciele obiektów, które do tej ewidencji wpisane nie są. Ze względu na powyższe, postępowanie jakie toczy się w tym przedmiocie, nie może być pobieżne czy obarczone brakami w ustaleniach dotyczących danego obiektu pod względem jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Kontroli prawidłowości zaskarżonej czynności Sąd dokonuje na podstawie akt sprawy. Skarżoną jest czynność Burmistrza Miasta i Gminy Skawina polegająca na włączeniu Karty Adresowej nr [...], Nr w msc: [...], sporządzonej w kwietniu 2021 roku dla budynku mieszkalnego mieszczącego się pod adresem ul. [...], na działce oznaczonej nr [...] w R. , obręb ewid[...], R. , dla której Sąd Rejonowy w Wieliczce, V Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w S., prowadzi księgę wieczystą nr [...], do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta i Gminy Skawina, oraz czynność Burmistrza Miasta i Gminy Skawina polegająca na włączeniu Karty Adresowej nr [...] sporządzonej 20 października 2010 roku dla budynku mieszkalnego mieszczącego się pod adresem ul. [...], na działce oznaczonej nr [...] w R. , obręb ewid. [...], R. , dla której Sąd Rejonowy w Wieliczce, V Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Skawinie, prowadzi księgę wieczystą nr [...], do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta i Gminy Skawina. Zatem przedmiotem zaskarżenia pozostaje czynność z 2010r. polegająca włączeniu karty adresowej, sporządzonej dla budynku mieszkalnego mieszczącego się pod adresem ul. [...] na działce oznaczonej nr [...] w R. zaktualizowanej następnie w w kwietniu 2021 roku – do Gminnej Ewidencji Zabytków. Z akt dotyczących podjęcia tych czynności właściwie niewiele wynika. Gmina stworzyła listę obiektów, które zdaniem organu winny zostać ujęte w GEZ, a tworzenie kart adresowych miało tę listę wypełnić. Z treści zaś samych kart adresowych czy to z 2010r. czy też po aktualizacji z 2021r. niewiele wynika - w szczególności zakresie ich cech cennych ze względu na walory historyczne, kulturowe czy artystyczne. W kartach adresowych zawarto jedynie w tym zakresie jedynie ogólne sformułowania, które mogłyby pasować do wielu budynków, bez szczegółowego odniesienia się do rzeczywistego podkreślenia indywidualnych walorów zabytkowych wpisanego obiektu. W aktach brak też jakiegokolwiek innego dokumentu (dowodu), który by te walory w odniesieniu do przedmiotowego budynku analizował. W takim stanie rzeczy brak jest możliwości weryfikacji stanu faktycznego i sprawdzenia czy rzeczywiście budynek posiada walory zasługujące na umieszczenie go w ewidencji zabytków. Jednocześnie - co zarzucił skarżący, a co znajduje potwierdzenie w aktach - o włączeniu do GEZ przedmiotowego budynku w 2010r. nie został powiadomiony jego właściciel. Podobnie o aktualizacji karty adresowej dokonanej w 2021r. również nie zostali powiadomieni jego współwłaściciele, a tylko jeden z nich otrzymał zawiadomienie jedynie o zamiarze włączenia karty adresowej do GEZ. O czynnościach tych skarżący został poinformowany dopiero na skutek złożonego wniosku o udzielenie informacji publicznej. Jest to o tyle istotne w przedmiotowej sprawie , że jak słusznie podnosi skarżący podjęta czynność ogranicza prawo własności nieruchomości. Dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia narusza konstytucyjnie zagwarantowane wolności. Zatem zakwestionowane w skardze wpisy w Gminnej Ewidencji Zabytków zostały dokonane w wyniku zastosowania wadliwej procedury, która skutkowała pozbawieniem właściciela nieruchomości udziału w sprawie i możliwości odniesienia się do ustaleń dokonanych przez organ przed umieszczeniem nieruchomości w Gminnej Ewidencji Zabytków (o pierwszym włączeniu do GEZ właściciele nie zostali powiadomieni w ogóle, o drugim jedynie jeden z nich i nie o włączeniu co o samym zamiarze włączenia przy wszczynaniu procedury). Powyższe stanowiło naruszenie przysługującego właścicielowi prawa do obrony przed ograniczeniem uprawnień wynikających z posiadanego przez niego prawa własności budynku. Zastosowana w sprawie procedura nie tylko nie umożliwiła czynnego udziału w niej właściciela nieruchomości, ale też miała miejsce bez postępowania o charakterze dowodowym (dotyczącym ustalenia czy zabytek włączony do gminnej ewidencji zabytków jest rzeczywiście zabytkiem w rozumieniu u.o.z.). Nie było więc miejsca także na zapoznanie z wynikiem postępowania wyjaśniającego (ustalającego wartości ocenianej nieruchomości) przez właściciela, którego prawo w ten sposób (tj. poprzez ujęcie w gminnej ewidencji zabytków) zostało ograniczone. Powyższe uchybienia uzasadniają uwzględnienie skargi i stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności. Jeżeli organ zdecyduje się ponownie na podjęcie kroków w celu objęcia przedmiotowego budynku ochroną konserwatorską, winien pamiętać o konieczności wykazania zasadności wpisu budynku do ewidencji zabytków, pomimo faktu, że wpis ten stanowi czynność materialno-techniczną. Z powyższych względów, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku o stwierdzeniu bezskuteczności zaskarżonej czynności. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.