II SA/Kr 2793/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA (del.) Alina Paluch spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 12 października 2000 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji obie w części dotyczącej orzeczenia o utracie słuchu, 2. w pozostałej części skargę oddala. Decyzją z dnia 12 października 2000r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz w związku z § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r.w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. Dz. U. Nr 61 z 1989r. poz. 364 ), po rozpatrzeniu odwołania S. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2000r. , Nr [...]. nie stwierdzającej chorób zawodowych wymienionych w poz. 2,4,6 i 15 wykazu chorób zawodowych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W postępowaniu administracyjnym ustalono, co następuje: S. S. pracował w Z. [...] [...] w okresie od [...] 1961 r. do [...] 1962r. i od [...] 1964r. do [...] 1975r. t.j. do czasu przejścia na rentę. Pracował na stanowiskach murarza kadzi i murarza pieców przemysłowych w narażeniu na hałas, pył zawierający wolną krzemionkę i azbest oraz niekorzystny mikroklimat. W kierunku choroby zawodowej S. S. był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy "[...] " w Krakowie w okresie od [...] 1999r. do [...] 1999r. W wyniku przeprowadzonych badań jednostka ta wydała orzeczenie lekarskie z dnia [...] 1999r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Rozpoznano przewlekłe zapalenie oskrzeli w okresie wydolności układu oddechowego, przewlekły nieżyt śluzówki gardła i krtani , prosty oraz obustronny niedosłuch odbiorczy większego stopnia, nie spełniające warunków do uznania choroby zawodowej. Obserwacja w kierunku pylicy krzemowej płuc negatywna. Był także badany w Klinice Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu w dniach od [...] 2000r. do [...] 2000r. po przeprowadzonych badaniach Instytut wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2000r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W orzeczeniu tym Instytut podał, że : – obserwacja w kierunku przewlekłego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego negatywna. Rozpoznane przewlekłe proste zapalenie oskrzeli ( bez cech niewydolności oddechowej i wentylacyjnej ) zgodnie z przyjętymi kryteriami nie daje podstaw do przyjęcia jego zawodowej etiologii, – obserwacja w kierunku nieżytu górnych dróg oddechowych pochodzenia zawodowego negatywna. Badaniem laryngologicznym stwierdzono cechy przewlekłego prostego nieżytu gardła, co nie upoważnia do rozpoznania jego zawodowej etiologii, – obserwacja w kierunku pylicy płuc negatywna. Zdjęcie Rtg nie wykazywało zmian odpowiadających pylicy płuc, – obserwacja w kierunku niedosłuchu pochodzenia zawodowego negatywna. Badania wykazały niedosłuch obustronnie typu odbiorczego ze średnimi ubytkami słuchu po odliczeniu poprawki na wiek dla UP - 14dB, dla UL - 11 dB. Ubytki słuchu o takiej wielkości obustronnie nie powodują upośledzenia funkcji narządu słuchu w stopniu uzasadniającym rozpoznanie choroby zawodowej narządu słuchu. Zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych , warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie choroby przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i ustalenie jej związku przyczynowego z wykonywaną pracą. W niniejszej sprawie brak jest orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej przez dwie właściwe jednostki służby zdrowia, w tym Instytutu Medycyny Pracy , który jako placówka naukowo - badawcza resortu zdrowia i opieki społecznej stanowi drugi szczebel diagnostyczno - orzeczniczy, rozstrzygający w sprawach spornych i wątpliwościach. Organ odwoławczy stwierdził, iż nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji, w związku z powyższym działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał tą decyzję w mocy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję S. S. zarzuca tokowi postępowania brak wnikliwości i dobrej woli, brak szczegółowego badania dokumentów, z których wynika zdaniem skarżącego związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy, a rozpoznanymi schorzeniami (tętniak mózgu, choroby oskrzeli, niedosłuch ). W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, podkreślając, że do stwierdzenia choroby zawodowej wymagane jest nie tylko udokumentowane narażenie, ale również kliniczne rozpoznanie choroby zawodowej t.j. choroby wymienionej w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przez uprawnioną jednostkę służby zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 listopada 1989r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych z 18 listopada 1983r. przewiduje, iż inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego placówki służby zdrowia, właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Ażeby zatem doszło do stwierdzenia choroby zawodowej przesłanki te musza wystąpić łącznie, a brak którejkolwiek z nich wyklucza możliwość wydania takiej decyzji. W niniejszej sprawie jest bezsporne , że S. S. pracował w Z. [...] w latach 1961-1962 i 1964-1975 w narażeniu na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, takich jak: pył zawierający wolną krzemionkę i azbest, hałas oraz niekorzystny mikroklimat. Żadna z uprawnionych placówek służby zdrowia, a mianowicie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy "[...]" w Krakowie oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu nie stwierdziła u skarżącego klinicznych cech choroby zawodowej. W orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy "[...]" w Krakowie z [...]1999r., rozpoznano przewlekłe zapalenie oskrzeli w okresie wydolności układu oddechowego, przewlekły nieżyt śluzówki gardła i krtani, prosty oraz obustronny niedosłuch odbiorczy miernego stopnia. Obserwacja w kierunku pylicy krzemowej płuc negatywna. Również w orzeczeniu lekarskim Instytutu z [...] 2000r. stwierdza się przewlekłe proste zapalenie oskrzeli bez cech niewydolności oddechowej i wentylacyjnej, przewlekły prosty nieżyt gardła, Rtg nie wykazało zmian odpowiadających pylicy płuc oraz niedosłuch obustronny typu odbiorczego z ubytkami dla UP - 14 dB, dla UL - 11 dB, które to choroby zdaniem Instytutu nie dają podstaw do stwierdzenia chorób wymienionych w pozycji 2,4,6 i 15 załącznika do wspomnianego wyżej rozporządzenia. Z uwagi na brak orzeczenia lekarskiego o chorobie zawodowej organy inspekcji sanitarnej nie mogły bowiem wydać decyzji pozytywnej, stwierdzającej u S. S. istnienie takich chorób. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza prawa odnośnie do chorób wymienionych w pozycji 2,4 i 6 załącznika do wspomnianego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych będącego wykazem chorób zawodowych. Inaczej przedstawia się ta kwestia odnośnie do pozycji 15 "uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu". Rozporządzenie bowiem nie różnicuje niedosłuchu na "mierny", "niewielki" i "wielki", ale do chorób zawodowych zalicza wszelkie uszkodzenia słuchu spowodowane przez hałas panujący w środowisku pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w tym względzie dotychczasową linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sadu Najwyższego. Bezsporne jest, że skarżący pracował w środowisku pracy, w którym panował hałas przekraczający dopuszczalne normy ( formularz postępowania wyjaśniającego z dnia [...] 2000r. podpisany przez przedstawicieli zakładu pracy [...]). Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu stwierdził ubytki słuchu UP - 14 dB, UL - 11 dB, natomiast Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy "[...]" w Krakowie jedynie stwierdziła obustronny niedosłuch odbiorczy miernego stopnia. Istotne jest zatem, aby w toku ponownego postępowania organy służby zdrowia wypowiedziały się jednoznacznie co do tego, czy uszkodzenie słuchu S. S. jest spowodowane warunkami pracy, czy też innymi przyczynami ( np. choroba uszu, zażywanie pewnych leków itp. ).Wymaga to powtórnego przeanalizowania dokumentacji lekarskiej oraz przebadanie skarżącego pod tym kątem. Brak jest natomiast podstaw prawnych do tego, ażeby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu" ze względu na stopień uszkodzenia słuchu. Takiego ograniczenia omawianej choroby jak to już wyżej stwierdzono, nie przewidują przepisy prawa materialnego. Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności, w których doszło u S. S. do uszkodzenia słuchu narusza art. 7 i 77 kpa, a więc należy mówić o tego rodzaju naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym więc stanie rzeczy orzekł Sąd jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) uchylając decyzję w części dotyczącej uszkodzenia słuchu, a w pozostałym zakresie skargę oddalił, jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tejże ustawy.