II SA/Kr 2795/00
WyrokWSA w Krakowie2004-09-15
Skład orzekający: Andrzej Irla, Izabela Dobosz, Małgorzata Brachel-Ziaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania, pomijając fakt śmierci strony w toku postępowania i nie wzywając jej spadkobierców do udziału w sprawie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 97 § 1 pkt 1 kpa, poprzez prowadzenie postępowania po śmierci strony bez wezwania jej spadkobierców do udziału w sprawie. Pominięcie spadkobiercy jest okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania, a stwierdzenie takiej wady przez sąd administracyjny skutkuje koniecznością uchylenia decyzji wydanej w wadliwym postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 1979 r. o przejęciu nieruchomości na rzecz Państwa. Po wcześniejszych postępowaniach i wyroku NSA uchylającym decyzję o odmowie wznowienia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie odmówiło wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów kpa, w tym zasady interpretowania wątpliwości na korzyść strony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2000r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących kwotę 30 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn akt II SA/ Kr 2795/ 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: NSA Izabela Dobosz WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004r. sprawy ze skargi C. G., C. R., J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tegoż Kolegium z dnia [...] 2000r. znak: [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn akt II SA/ Kr 2795/ 00
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [....] 1979r. znak : [....] Naczelnik Miasta S. , działając na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 25. 01. 1958r. o radach narodowych / Dz. U. nr 26 z 1975r. poz. 159 /, art. 7 i art. 16 ustawy z dnia 22. 04. 1959r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków / Dz. U. nr 36 z 1968r. poz. 249 / w związku z art. 8, 12, 27 ust. 2 ustawy z dnia 12. 03. 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości / Dz. U. nr 10 z 1974r. poz. 64 / orzekł o przejęciu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w S. , oznaczonej jako działka nr [....] , zabudowanej budynkiem mieszkalno - usługowym, objętej kw nr [....] a stanowiącej własność M.G. Decyzja ta po doręczeniu M.W. i E.G. stała się ostateczna.
Wnioskiem złożonym [....] grudnia 1991 r. Wojewodzie [....] , M.W. powołując się na okoliczności objęte przepisem art. 156 § 1 pkt 2 kpa zażądała stwierdzenia nieważności powyższej decyzji.
Do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności, postanowieniem NSA w Warszawie z dnia 19. 10. 1993r. sygn. akt IV SA 3/ 93 wyznaczone zostało Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa [....] . Organ ten, po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [....] . 1995r. znak : [....] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta S. z [....] . 1979r. Przed wydaniem tej decyzji, M.W. przedłożyła Kolegium Odwoławczemu pełnomocnictwo do występowania w imieniu C.G. , E.G. , J.G. i C.R. , a nadto przedłożyła postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po spadkodawczyni M.G. Na rozprawie wyznaczonej przez Kolegium Odwoławcze a poprzedzającej wydanie decyzji z dnia [....] . 1995r, M.W. uczestniczyła wraz z wybranym przez siebie adwokatem.
Od decyzji tej M.W. wniosła skargę, która została odrzucona wobec uchybienia terminu do dokonania tej czynności. Nastąpiło to postanowieniem NSA z dnia 19. 06. 1996r. sygn. akt SA/ Rz 149/ 96.
Z kolei wnioskiem oznaczonym datą [....] . 1997r., zamieszkali za granicą C.G. , E.G. , J.G. i C.R. - jako spadkobiercy M.G. - , wskazując M.G. jako pełnomocnika do doręczeń, oraz powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, domagali się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa [....] z dnia [....] .1995r. znak : [....] . Po rozpoznaniu tegoż wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [....] decyzją z dnia [....] . 1997r. znak : [....] odmówiło wznowienia postępowania i następnie po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzję tę utrzymało w mocy decyzją z dnia [....] 1997r. znak : [....] .
Na skutek skargi C.G. , J.G. i C.R. decyzje te zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8. 12. 1999r. sygn. akt SA/Rz 1634/97.
W wyroku tym sąd wskazał, że Kolegium Odwoławcze nie zbadało czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie przewidzianym dla tej czynności, przeprowadziło postępowanie co do istnienia wskazanej w podaniu przyczyny wznowienia, pomijając przy tym wydanie koniecznego w takim przypadku postanowienia o postępowania. Wskazując na te uchybienia sąd podkreślił Konieczność uwzględnienia w toku ponownego postępowania przed Kolegium Odwoławczym faktu śmierci E.G. po złożeniu podania o wznowienie postępowania oraz faktu śmierci z początkiem lat osiemdziesiątych - E.G. , który był adresatem decyzji z dnia [....] 1979r.
Prowadząc ponownie postępowanie , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. / wobec zmiany zakresu właściwości miejscowej /, decyzją z dnia [....] . 2000r. znak : [....] wydaną na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [....] z dnia [....] 1995r. znak ; [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przyjęło, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego art. 148 § 1 i 2 kpa. W szczególności bowiem decyzja z dnia [....] . 1995r. doręczona została M.W. w dniu [....] . 1995r. zaś wyznaczonemu przez M.W. pełnomocnikowi / adwokatowi / w dniu [....] . 1995r. Doręczona została także w dniu [....] . 1995r. H.G. i H.G. , zamieszkałym w S. W toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji z dnia [....] 1995r. M.W. występowała zaś jako pełnomocnik spadkobierców M.G. Wobec tego termin jednego miesiąca przewidziany przepisem art. 148 § 1 i 2 kpa do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie został zachowany, skoro podanie to złożone zostało dopiero [....] .04. 1997r.
Powyższa decyzja z dnia [....] . 2000r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymana została w mocy przez ten organ, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nastąpiło to decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] . 2000r. znak : [....] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa.
Od tej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. /M.W. , działając w imieniu C.G. , C.R. i J.G. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów art. 7-10 kpa i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżących, postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji naruszyło zasadę interpretowania wszelkich wątpliwości na korzyść strony. Dowolne także były wszelkie ustalenia Kolegium Odwoławczego co do dopuszczalności wznowienia postępowania. Ustalenia te nie uwzględniały zebranego materiału dowodowego, jak również wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszących się do konieczności zbadania zachowania przesłanek z art. 148 kpa.
Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. Podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Podkreśliła, że zebrane dowody wykazały, że żądanie wznowienia postępowania zostało złożone po upływie terminu przewidzianego art. 148 § 2 kpa dla złożenia tego rodzaju żądania.
Rozpoznając skargę, sąd zważył, co następuje :
zgodnie z przepisem art. 97 § 1 pkt 1 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony, jeżeli wezwanie jej spadkobierców do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 kpa, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Oznacza to, że w razie śmierci strony - co do zasady - dalsze postępowanie może być prowadzone po wezwaniu jej spadkobierców do udziału w sprawie. Zasada ta nie była przestrzegana w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. Z oświadczeń M.W. wynika bowiem, że po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania, zmarł E.G. , który żądał wznowienia postępowania administracyjnego. Wcześniej - jak wynika z akt sprawy - zmarł E.G. - adresat decyzji z dnia [....] . 1979r. W takiej sytuacji postępowanie administracyjne mogło toczyć się dalej po wezwaniu do udziału w sprawie spadkobierców zmarłej strony.
Spadkobiercą jest zaś ta osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku / art. 1025 § 2 kc /. W rozpatrywanym natomiast przypadku, mimo śmierci E.G. w toku postępowania administracyjnego, postępowanie to toczyło się nadal, bez udziału spadkobierców zmarłej strony. Na konieczność uwzględnienia śmierci strony w toku postępowania, zwrócił już poprzednio uwagę sąd w powołanym wcześniej wyroku z dnia [....] . 1999r. sygn. akt SA/ Rz 1634/ 97. Okoliczność ta pominięta jednak została w dalszym postępowaniu, prowadzonym po wydaniu tegoż wyroku.
Z powyższego powodu, należało obecnie uchylić zaskarżoną decyzję, działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30. 08. 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. / w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30. 08. 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm. /. Pominięcie bowiem w postępowaniu administracyjnym spadkobiercy zmarłej strony tego postępowania jest okolicznością dającą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stwierdzenie zaś takiej sytuacji przez sąd administracyjny, przesądza o konieczności uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym w którym wadliwość taka zaistniała / art. 145 § 1 ust. 1 lit. b cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 200 powołanej poprzednio ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło