II SA/Kr 28/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Kięłkowski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. M. i G. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 października 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania skargę oddala. Postanowieniem z dnia 18 października 2019 r. sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 58 i 59 § 1 kpa. odmówiło G. M. oraz S. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia 5 sierpnia 2019 r. znak: [...] Organ wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia, iż skoro decyzja I instancji została doręczona skarżącym 14 sierpnia 2019r. to ostatni dzień 14-dniowego terminu na złożenie odwołania przypadał 28 sierpnia 2019r. Tymczasem sporządzone dnia 27 sierpnia odwołanie zostało przekazane dnia 28 sierpnia 2018 r., listonoszowi, który doręcza przesyłki do firmy skarżących, celem wysłania ich w tym samym dniu w placówce pocztowej, zatem w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania. Z powodu pobrania przez listonosza zbyt małej kwoty do nadania przesyłki za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, nadał on przesyłkę dopiero 29 sierpnia 2019r. Gdyby przekazania dokonano wcześniej, bez wątpienia nie doszłoby do uchybienia terminowi. Wg organu od osoby należycie dbającej interesy należy wymagać, by w miarę możliwości (t.j. jeśli nie zachodzą przyczyny nie do przezwyciężenia) czynności istotnych dokonywała osobiście. Tymczasem, mimo, że był to ostatni dzień do wniesienia odwołania czynności tej odwołujący nie dokonali osobiście, mimo braku przeszkód nie do przezwyciężenia. Ponadto, jeśli wykonanie czynności powierzono innej osobie, należało jej umożliwić skuteczne dokonanie powierzonej czynności. W ocenie Kolegium wprawdzie odwołujący nie ponoszą winy w wyborze osoby, której powierzono wykonanie czynności, bowiem osoba ta była pracownikiem poczty, jednak to odwołujący przyczynili się do tego, że listonosz z braku środków finansowych nie mógł nadać listu w dniu 28 sierpnia 2019 r. Gdyby sytuacja miała miejsce wcześniej, t.j. nie w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania, to odwołanie z dużym prawdopodobieństwem zostałoby wniesione w terminie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. M. oraz S. M. zarzucili naruszenie: - art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że nie ziściła się przesłanka braku winy skarżących w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, podczas, gdy wszelkie okoliczności przedstawione przez skarżących wskazują na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania; - art. 129 § 2 k.p.a. przez uznanie przez organ na podstawie zgromadzonych dowodów, że skarżący czekali ze sporządzeniem odwołań i przekazaniem ich listonoszowi do ostatniej chwili, podczas, gdy ustawowym prawem było ich wniesienie do 28 sierpnia 2019 r.; - art. 7 k.p.a. przez jego niezastosowanie polegające na niewyczerpującym zbadaniu całego materiału dowodowego, a następnie dokonanie niewłaściwej oceny znaczenia wartości tego materiału i niewłaściwej oceny okoliczności uprawdopodabniających brak winy skarżących w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji, podczas gdy dogłębna analiza okoliczności przedstawionych przez skarżących dostatecznie uprawdopodabnia brak ich winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący podkreślili w uzasadnieniu zarzutów, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przedstawili szereg okoliczności, z których wynika, że spełnione są wszelkie przesłanki do uznania, że nie uchybili oni terminowi do wniesienia odwołania. W szczególności w małych miejscowościach powszechnie przyjęte jest, że listonosz przyjmuje pisma do doręczenia. Ponadto miejscowość Z. jest wsią położoną w powiecie [...], a w firmie "[...]" już od dłuższego czasu praktykowano, że listonosz, który doręcza korespondencję w danym dniu zabiera ze sobą także listy i pobiera kwotę niezbędną w celu uregulowania należności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. Sąd w przypadku nieuwzględnienia skargi, oddala skargę. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sporne w sprawie okoliczności dotyczące przekazania w ostatnim dniu upływającego terminu listonoszowi, zwykle dokonującemu na zlecenie skarżących nadania przesyłek pocztowych za pobraniem środków pieniężnych służących do opłacenia tych przesyłek, bez przekazania mu odpowiedniej kwoty, dokonuje się w świetle spełnienia przesłanki uregulowanej w art. 58 § 1 kpa. Oznacza to badanie, czy podana okoliczność uprawdopodobnia brak winy skarżących w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa, brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy przeszkody tej nie można usunąć przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywrócenia terminu, powiązane jest zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli strony i nie dającej się przezwyciężyć np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. (por. wyrok NSA z dnia 21.04.2017r., sygn. akt I FSK 1501/15; z dnia 1.12.2016r. sygn. akt II FSK 3286/14; z dnia 15.01.2016r. sygn. akt I FSK 1520/14). Zatem o braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej można mówić wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że było to niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia nawet przy dołożeniu przez stronę szczególnej staranności. Oznacza to, że przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a więc nie dopełniła czynności z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. Z uwagi na to wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, wbrew przekonaniu skarżących, nie świadczą o uprawdopodobnieniu braku ich winy, lecz wynikają z braku należytej staranności. Od osoby należycie dbającej o swoje interesy należy wymagać, by czynności takiej jak wniesienie odwołania nie zostawiała "na ostatnia chwilę:. Tymczasem sporządzone dnia 27 sierpnia odwołanie zostało przekazane listonoszowi dnia 28 sierpnia 2018 r., zatem w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania. Gdyby w sytuacji zaistniałej w kontrolowanej sprawie tj. iż listonosz z braku środków finansowych nie mógł nadać listu przesyłką za potwierdzeniem odbioru w dniu 28 sierpnia 2019 r. - przekazania przesyłki dokonano wcześniej, nie doszłoby do uchybienia terminowi, gdyż listonosz mógłby zwrócić się o dopłacenie brakującej kwoty przed upływem terminu i nadać ją we właściwym czasie. Jeśli zatem wykonanie czynności powierzono innej osobie, chociażby ta osoba była profesjonalistą w zakresie powierzanych jej czynności (jak było w niniejszej sprawi) to należało jej umożliwić skuteczne dokonanie powierzonej czynności. Zatem o ile skarżący nie ponoszą winy w wyborze osoby, której powierzono wykonanie czynności, bowiem osoba ta była pracownikiem poczty, jednak to oni przyczynili się do tego, że pracownik poczty z braku środków finansowych nie mógł nadać listu w dniu 28 sierpnia 2019 r. Wobec tego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty, iż okoliczności przedstawione przez skarżących wskazują na brak ich winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania a także odnośnie ustawowego prawa skarżących do wniesienia odwołania do 28 sierpnia 2019 r. Nadto wbrew zarzutom skargi okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu zostały dogłębnie zbadane i wyjaśnione, a ich nie podzielenie szczegółowo uzasadnione. Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, i zarówno organ jak i skarżący go nie kwestionowali. Istota sporu dotyczyła oceny spełnienia przesłanki z art. 58 k.p.a., tj. braku winy - mającej uzasadniać przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu, ze względu na powyżej podane okoliczności, Kolegium właściwie oceniło niezachowanie przez skarżących miernika staranności osoby należycie dbającej o swoje interesy z powodu posłużenia się inną osobą w ostatnim dniu upływającego terminu, bez zabezpieczenia się na okoliczność możliwego błędu. Okoliczności zaś związane ze specyfiką danego regionu lub miejscowości, czy praktyki tam przyjętej, nie miały zatem wpływu na ocenę spełnienia przesłanki z art. 58 k.p.a., tj. braku winy w zaistniałych okolicznościach. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.