II SA/Kr 280/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel- Ziaja Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka- Duda (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Zarządu Budynków [...] w K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 01 grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 1 grudnia 2008 roku znak [...], na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2000 roku nr [...], znak [...], przez Zarząd Budynków [...] w K. Orzekając w ten sposób podano, że warunkiem skutecznego wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Uchybienie w tym zakresie powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności jest obowiązany zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. W tym kontekście wyjaśniono, że w dniu 27 marca 2000 roku do organu pierwszej instancji wpłynęło odwołanie Zarządu Budynków [...] w K. od decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2000 roku. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja ta została doręczona skutecznie stronie skarżącej w dniu 10 marca 2000 roku. Uwzględniając treść art. 129 § 2 k.p.a., termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 24 marca 2000 roku. Pomimo prawidłowego pouczenia o możliwości wniesienia odwołania oraz prawidłowego doręczenia decyzji odwołanie wpłynęło w dniu 27 marca 2000 roku, już po upływie ustawowego, czternastodniowego terminu, przy czym strona nie skorzystała z możliwości wystąpienia o przywrócenie terminu w trybie art. 58 k.p.a. Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 1 grudnia 2008 roku znak [...], Zarząd Budynków [...] w K. zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Skarżący domagał się uchylenia powyższego postanowienie i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji, a także orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania. Zarząd Budynków [...] w K. wskazywał, że organ pierwszej instancji przekazując odwołanie Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K., stwierdził w piśmie z dnia 12 kwietnia 2000 roku, że zostało ono wniesione w terminie. Nadto na odwołaniu znajduje się odcisk stempla z datą 24 marca 2000 roku i adnotacją "wysłano". Skarżący wyjaśniał, że nie występował o przywrócenie terminu, ponieważ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego potwierdził złożenie odwołania w terminie, natomiast ze względu na upływ prawie dziesięciu lat, zmianę siedziby oraz przekazania zarządu budynkiem przy ul. [...] w K. Wspólnocie Mieszkaniowej po sprzedaży nie posiada dokumentów potwierdzających tę okoliczność. Dodatkowo zwracał uwagę na fakt, że w związku ze znacznym upływem czasu od daty wydania objętej odwołaniem decyzji organu pierwszej instancji, po sprzedaży ostatniego lokalu przez Gminę Miejską K. 27 maja 2008 roku skarżący nie tylko nie sprawuje zarządu budynkiem przy ul. [...] w K., ale nie ma w nim także żadnych udziałów. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zaznaczał również, że w 2000 roku zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, jak i Zarząd Budynków [...] były jednostkami Gminy Miejskiej K. i korespondencja pomiędzy nimi nie była przesyłana za pośrednictwem Poczty Polskiej, lecz przekazywana bezpośrednio między tymi jednostkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje . Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania sądowadministracyjnego jest zaskarżalne w myśl art. 3 § 2 pkt 2, przewidziane w art. 123 § 1-2 k.p.a. postanowienie organu administracji publicznej nierozstrzygające o istocie sprawy, lecz dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania administracyjnego, kontrola ta ma charakter ograniczony i nie obejmuje niezwiązanych z nim bezpośrednio kwestii materialnoprawnych. Z uwagi na powyższe nie zasługuje na uwzględnienie ten zarzut skargi, który akcentuje wieloletnią bezczynność w rozpoznaniu odwołania oraz zaszła po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji zmianę okoliczności, która wpływa na jej wykonalność. Mając na uwadze treść postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 1 grudnia 2008 roku znak [...], a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania, skargę należy uznać za zasadną. Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji administracyjnej. Termin określony w tym przepisie jest terminem ustawowym, jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po upływie jest bezskuteczna terminu, czego następstwem jest ostateczność decyzji. W tej sytuacji stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania wydanie postanowienia na podstawie art. 134 kpa winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. Postanowienie stwierdzające takie uchybienie bez uprzedniego wszechstronnego wyjaśnienie istotnych w tym zakresie okoliczności narusza zasady określone w art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a., a to stanowi podstawę do jego uchylenia. W rozpatrywanej sprawie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie wykonał obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Faktem jest, że dostępne w aktach administracyjnych odwołanie Zarząd Budynków [...] w K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki z dnia [...] marca 2000 roku nr [...], znak [...], datowane 20 marca 2000 roku, opatrzone zostało pieczęcią PINB o jego przyjęciu 27 marca 2000 roku oraz nieczytelną parafką. Zważyć należy jednak, że to odwołanie zostało także opatrzone przez nieustalony dotąd podmiot pieczątką " WYSŁANO dnia 24.03.2000". Uwzględnienie taj właśnie daty przy nadaniu korespondencji pocztą uzasadniałoby uznanie, że odwołanie wniesiono z zachowaniem ustawowego terminu. Powyższa adnotacja ma tym większe znaczenie, że przesyłając organowi drugiej instancji odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2000 roku nr [...], znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki w piśmie przewodnim z dnia 12 kwietnia 2000 roku stwierdził między innymi, że odwołanie wniesiono w terminie. O ile nawet istniała opisywana dopiero w skardze praktyka bezpośredniego przekazywania korespondencji pomiędzy jednostkami organizacyjnym Gminy Miejskiej K., nie można a priori wykluczyć, że dla zachowania terminu do wnoszenia środków odwoławczych niektóre przesyłki nadawano w urzędzie pocztowym, odstępując od tej praktyki. Nawet jeżeli w sprawie niniejszej przedmiotowego odwołania nie wysłano by pocztą, wyjaśnienia wymagały przyczyny potwierdzenia przez organ pierwszej instancji w piśmie przewodnim z dnia 12 kwietnia 2000 roku faktu terminowego jego wniesienia. W tym zakresie istotne znaczenie ma także praktyka dotycząca trybu, terminowości, czy rzetelności ewidencjonowania wysyłania i wpływu pism przekazywanych wzajem pomiędzy określonymi jednostkami organizacyjnymi Gminy Miejskiej K.. Mając powyższe na uwadze, uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy konieczne w sprawie ustalenia, których nie poczyniono, winny zostać dokonane z urzędu, zgodnie z zasadami zawartymi w art. 75 k.p.a. - 88a k.p.a. Stronom należy zapewnić przy tym wszelkie gwarancje wynikające z zasady przewidzianej w art. 10 k.p.a., rozwijanej także w przepisach o postępowaniu dowodowym.