II SA/Kr 2800/00

WyrokWSA w Krakowie2004-06-09

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Stanisław Biernat, Andrzej Niecikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która pełniła służbę wojskową w okresie powojennym, opierając się na twierdzeniu o udziale w utrwalaniu władzy ludowej, bez należytego zbadania charakteru działań podejmowanych przez jednostkę wojskową, w której służył skarżący?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa, nie podejmując wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zbierając i nie rozpatrując w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Istniały niejasności i sprzeczności w dokumentach dotyczących okresu służby wojskowej skarżącego i jego udziału w walkach, które nie zostały należycie przeanalizowane, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący B.S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uznano, że uzyskał je wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Skarżący kwestionował tę decyzję, twierdząc, że podczas służby wojskowej walczył z UPA i Wehrwolfem, a nie z podziemiem niepodległościowym. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, opierając się na informacjach o udziale jednostki wojskowej, w której służył skarżący, w walkach z różnymi formacjami. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 czerwca 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie NSA : Stanisław Biernat Andrzej Niecikowski Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2004r sprawy ze skargi B. S. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r, Nr: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r, II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego B. S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [....] 2000r. Nr [....] , wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. / pozbawiono B.S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z dnia [....] 1984r. z tytułu "udziału w utrwalaniu władzy ludowej" od [....] 05. 1948r. do [....] 12. 1948r. /łącznie 8 miesięcy /. Jak ustalono w toku postępowania B.S. w okresie zaliczonym przez b. ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Jak wynika z akt sprawy, podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy. Uznano zatem, że B.S. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", co skutkuje obecnie pozbawieniem uprawnień. Powołano się na orzecznictwo SN, iż Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B.S. stwierdza, że wydana decyzja jest dla niego krzywdząca i wnosi o jej uchylenie. W trakcie służby wojskowej nie walczył ani z A.K., ani też z oddziałami podziemia niepodległościowego, ale z Wehrwolfem. Uważa, że Urząd powinien szczegółowo zbadać akta jego sprawy. Decyzją Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [....] . 2000r. Nr [....] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3, art 129 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm. / utrzymano w mocy decyzję własną z........ 2000r. Organ stwierdził, że B.S. otrzymał uprawnienia kombatanckie na podstawie zaświadczenia WKU K. Nr [....] z 11. 1979r, potwierdzającego pełnienie służby w LWP od [....]. 1948r. do [....] 1950r, w tym w jednostce wojskowej, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem od [....] .1948r. do [....] 1948r. i od [....] . 1949r. do [....] . 1949r. Urząd oparł się na piśmie CAW z [....] . 2000r. informującym, że żołnierze jednostek, w których pełnił służbę p. S. od [....] 1948r. do [....] 1950r. brali udział w walkach z NZW, NSZ, poakowskim podziemiem zbrojnym i bandami rabunkowymi. Uznano więc, że zainteresowany otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej oraz że brak podstaw do ich zachowania , w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.S. wnosi o uchylenie decyzji. Twierdzi, że Urząd naruszył zarówno zasady procedury tj. art. 7 - 9, 11 - 12 kpa oraz art. 75, 77, 80, 107 § 3 kpa, jak i prawa materialnego tj. art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach... Nie przeprowadzono wnikliwego postępowania dowodowego i bezpodstawnie uznano go za utrwalacza władzy ludowej. Odbywał służbę z poboru w [....] Pułku [....] w okresie od [....] . 1948r. do [....] 1950r. W tym czasie nie walczył z podziemiem niepodległościowym, a z UPA i Wehrwolfem. Powołuje się na wykaz MON / poz. .... /, dokumenty z jego akt osobowych oraz z CAW. Uważa, że posiada tytuł do przyznania mu uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach... W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Urząd dodaje, że skarżący nie przedstawił żadnych dodatkowych dowodów na poparcie kwestii podniesionych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 / Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / p. o. p. p. s. a. / sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1. 01. 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone / co ma miejsce w niniejszym przypadku / podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy / art. 97 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. /. Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m, in na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Jak wynika z akt sprawy skarżący służył w [....] Pułku [....] od [....] . 1948r. do [....] . 1950r. / zaśw. WKU K. z .......1979r, k. 3 akt administracyjnych / . Organ wydając pierwszą decyzję - z [....] . 2000r. oparł się na aktach b. ZBOWiDu oraz na dostarczonych przez skarżącego dokumentach. Jest w nich wiele niejasności, które jednakże nie zostały poddane analizie Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych co pozostaje w sprzeczności z art. 107 § 3 kpa. Skarżący w deklaracji do ZBOWiDu podał, iż walczył na terenie [....] z bandami [....] , [....] , [....] ", nie określając bliżej ich charakteru. Natomiast w piśmie do Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych / data wpływu ........ 2000r.k. ..... akt administracyjnych / twierdzi, że były to bandy UPA. Z kolei we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący twierdzi, że walczył z Wehrwolfem. Wydając zaskarżoną decyzję zwrócono się do WKU w K. o nadesłanie karty ewidencyjnej przebiegu służby wojskowej B.S. , a także do CAW. Otrzymano stamtąd informację, iż żołnierze jednostek, w których pełnił służbę B.S. od czerwca 1948r. do października 1950r. brali udział w walkach z NZW, NSZ, poakowskim zbrojnym podziemiem i bandami rabunkowymi. Jednakże w aktach brak imiennych wykazów żołnierzy uczestniczących w tych akcjach / pismo CAW z....... 2000r. nr ...... odpis służby wojskowej, k. ..... akt administracyjnych /. Z wykazu CAW, którym posługiwał się Urząd d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w innych sprawach wynika jednak, że ...... Pułk KBW w lutym 1949r. / a zatem w okresie pokrywającym się z okresem służby skarżącego / walczył m. in. z UPA / zał. do pisma CAW z .....1995r, nr ..... /. W tym stanie rzeczy należy poddać ponownie wnikliwej analizie cały tok służby skarżącego, w szczególności zbadać jego akta osobowe oraz wyjaśnić wspomniane wyżej sprzeczności w dokumentach. W razie ewentualnych wątpliwości należy przesłuchać skarżącego w trybie art. 86 kpa. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p. o. p. p. s. a. / Dz. u. Nr 153 poz. 1270 / - w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. - przepisy wprowadzające ustawę - p. o. u. s. a. i ustawę p. o. p. p. s. a / Dz. U. Nr 153 poz. 12717. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11. 05. 1995r. o NSA / Dz. U. Nr 74 poz. 368 7 w zw. z art. 97 § 2 ustawy z 30. 08. 2002r. - przepisy wprowadzające ustawę - p. o. u. s a. i ustawę - p. o. p. p. s. a. / Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. 7.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło