II SA/Kr 281/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi E. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E.Ł. kwotę [...] zł. ([...]złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...].2002r , wydanym na podstawie art. 119 , 121 § 4 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 1991 r Nr 36 poz. 161 z późn. zm./ , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na E. Ł. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł , wobec uchylania się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego , tj. rozbiórki samowolnie wybudowanego komina dyniowego na dachu budynku mieszkalnego na posesji przy ul. [...] w [...] W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że mimo doręczenia zobowiązanej w dniu [...].2002r upomnienia , zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku w terminie 7 dni i powiadomienia organu o wykonaniu rozbiórki, zgłoszenie wykonania obowiązku nie nastąpiło. W zażaleniu na to postanowienie E. Ł.wniosła o jego uchylenie. Podała , że wszczęcie postępowania było przedwczesne , gdyż na decyzję WINB złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2003r , wydanym na podstawie art. 138 § l pkt l kpa , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał , że decyzją z dnia [...].20002r Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2002r nakazano E.Ł. rozbiórkę samowolnie wybudowanego komina dymowego na dachu budynku mieszkalnego na posesji przy ul.[...] 14 w [...] Skoro zobowiązana nie zrealizowała dobrowolnie tego obowiązku , to organ I instancji zasadnie nałożył grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł na podstawie art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie stwierdził , że brak jest podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego ,w razie wniesienia do NSA skargi na decyzję o nakazaniu rozbiórki. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na to postanowienie E.Ł. wniosła o jego uchylenie. Podniosła , że nałożenie na nią grzywny w maksymalnej wysokości nie jest uzasadnione. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. W myśl art.15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucja administracyjna może być wszczęta , jeżeli wierzyciel , po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał mu pisemne upomnienie , zawierające wezwanie do wykonania obowiązku. W aktach znajduje się upomnienie z dnia [...].2002r , w którym wezwano zobowiązaną do wykonania w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia obowiązku polegającego na rozbiórce samowolnie wybudowanego komina dymowego na dachu budynku mieszkalnego na posesji przy ul.[...] 14 w [...] W upomnieniu wskazano , że obowiązek stał się wymagalny w dniu [...].2002r. W aktach brak jest jednakże dowodu doręczenia skarżącej decyzji z dnia [...].2002r. Upomnienie zostało doręczone skarżącej w dniu [...] 2002r. Stosownie do treści art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Przepis art. 121 ustawy stanowił, że : § 1. Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. § 2. Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 5.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 25.000 zł. § 3. Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej - 100.000 zł. § 4. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. § 5. Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny l m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Jak wynika z brzmienia powyższego przepisu wysokość grzywny zależy od uznania organu egzekucyjnego. Uznanie to jednakże nie może być dowolne. Uzasadnienie postanowienia powinno zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Uzasadnienie rozstrzygnięcia ma szczególne znaczenie przy ocenie jego prawidłowości przez organ wyższego stopnia, zwłaszcza rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym. Brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia bowiem - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Mając na uwadze , iż konsekwencją niewykonania obowiązku , do wykonania którego ma przymusić nałożona grzywna , jest zastosowanie wykonania zastępczego oraz to , że przedmiotem obowiązku w niniejszej sprawie było rozebranie komina , a więc niewielkiej części budynku , tym bardziej rzeczą organu było wskazanie dlaczego zastosował grzywnę w maksymalnej wysokości. Skoro organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności, wysokość grzywny winna być do nich adekwatna. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien uzasadnić wysokość nakładanej grzywny. Zdaniem Sądu organ prawidłowo , jako podstawę rozstrzygnięcia, przyjął przepis art.121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Decyzja wymieniona w tytule wykonawczyni opierała się na przepisie art.51 ust. l pkt2. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.09.1999r (IV SA 1663/98 LEX nr 48190) "przez przymusową rozbiórkę budynku lub jego części rozumieć należy niewątpliwie obowiązek orzeczony w decyzji wydanej na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Jeżeli natomiast w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. l pkt 2 tej ustawy, jako obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, nakazano rozbiórkę części obiektu budowlanego, to obowiązku tego nie można rozumieć jako "przymusowej rozbiórki", o jakiej mowa w art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji." Wybudowanie komina dymowego odprowadzającego spaliny z kominka zainstalowanego na piętrze budynku nie jest wykonaniem obiektu budowlanego ani jego części. Postawienie przedmiotowego komina jest wykonaniem urządzenia technicznego. W myśl art. 145 § l pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art.135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.