II SA/Kr 2819/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Grażyna Firek (spr) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] września 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala II SA./Kr 2819/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" oraz art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z późn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił B.J. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w K. z tytułu działalności w ruchu oporu w okresie od [...] lutego 1943 r. do [...] stycznia 1945 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że B. J. od [...] lutego 1945 r. do [...] grudnia 1973 r. był zatrudniony w aparacie bezpieczeństwa publicznego w strukturze Urzędu Bezpieczeństwa, a stosownie do treści powołanych przepisów osoby takie zostają pozbawione uprawnień kombatanckich. Podkreślił także, że pismem z dnia 17 lipca 2000 r. poinformował B. J. o konieczności przedłożenia dowodów, że do służby w organach UB został skierowany przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy, ale dowodów takich B. J. nie przedłożył. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nazwanym "Odwołanie" B. J. podniósł, że był zmuszony pracować w b.UB z uwagi na trudną sytuację materialną, a ponadto w całości potrzymał motywy podjęcia służby w organach bezpieczeństwa publicznego wskazane w piśmie z dnia 8 maja 2000 r. tj., że do tej służby został skierowany "z ramienia AL." Podkreślił także, iż "nie ma też nikogo i niczego na sumieniu". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] września 2001 r Nr [...], wydaną na podstawie art.138 § l pkt l , art.127 § 3 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 21 ust.2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U, z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2002 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich znajduje uzasadnienie w treści zasady wyrażonej w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" cyt. ustawy, skoro wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że B. J. w latach 1945-1956 był zatrudniony w strukturach urzędów bezpieczeństwa publicznego. Podkreślił także, iż B. J. nie udowodnił, by do służby w strukturach urzędu bezpieczeństwa publicznego został skierowany przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję B.J. domagał się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania "z zaleceniem przywrócenia uprawnień", których został pozbawiony. Wskazał, że do służby w PUBP został skierowany przez dowódcę z AL. Zarzucił także iż status kombatanta przysługuje mu na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pkt1 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedn. Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 ze zmianą -Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 w pkt 1, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3. Stosownie zaś do treści art. 21 ust.2 pkt 1 ,3 i 4 cyt. ustawy uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która: 1) w okresie wojny 1939-1945 kolaborowała z hitlerowskim okupantem, 3) w okresie od września 1939 r. do końca 1956 r. służyła w NKWD albo w innych organach represji ZSRR działających przeciwko Narodowi i Państwu Polskiemu, 4) w latach 1944-1956: a) pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, b) była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w jednostkach organizacyjnych lub na stanowiskach związanych ze stosowaniem represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za działalność podjętą na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej: - w organach prokuratury i prokuraturze wojskowej, - w sądownictwie powszechnym lub wojskowym, - w służbie więziennej, c) była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, d) była funkcjonariuszem organów bądź jednostek organizacyjnych Polskiej Partii Robotniczej lub Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, do których właściwości rzeczowej - terenowej i centralnej - należał nadzór nad instytucjami, o których mowa w lit. a) i b), bądź nad zadaniami, o których mowa w lit. c), a stosownie do treści ust. 3 cyt. przepisu art. 21 zasady określonej w pkt 4 lit "a- i "b" nie stosuje się wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Odnosząc się do okoliczności wskazanych w skardze należy stwierdzić, że działalności skarżącego w ruchu oporu w okresie 1943-1945 nikt nie kwestionuje i gdyby skarżący w późniejszym okresie tj. od [...] lutego 1945 r. do 1956 r. nie był funkcjonariuszem b.PUBP to spełniłby warunki z art. 1 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy o kombatantach i uprawnienia kombatanckie nabyte na podstawie decyzji Zarządu Wojewódzkiego ZBOWiD w K. by zachował. Z uwagi jednak na podjęcie wskazanego zatrudnienia w organach bezpieczeństwa publicznego stosownie do treści cyt. wyżej przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a musiał przedmiotowych uprawnień zostać pozbawiony. Skarżący podnosił wprawdzie w skardze , a także w piśmie z dnia 8 maja 2000 r., że do pracy w organach bezpieczeństwa został skierowany przez swojego dowódcę z AL., ale okoliczności tej w żaden sposób nie udowodnił. Trzeba podkreślić, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na skarżącym, o czym zresztą został pouczony przez Kierownika Urzędu w piśmie z dnia 17 lipca 2000 r. w którym został wezwany o wskazanie stosownych dowodów i skutkach ich nieprzedstawienia. Odnosząc się do kolejnego zarzutu wskazanego w skardze dotyczącego zastosowania art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy należy wskazać, że za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu , gdy tymczasem skarżący , co wynika z dokumentów zgromadzonych przez ZBOWiD , nie uczestniczył w walkach z takimi jednostkami, a ponadto brał udział w walkach jako funkcjonariusz organów bezpieczeństwa , które nie były przecież jednostkami zmilitaryzowanymi. Podkreślić też należy, że nawet gdyby skarżący spełnił wszystkie przesłanki określone w tym przepisie to z uwagi na zatrudnienie w strukturach b.PUBP stosownie do treści art. 21 ust.2 pkt 4 lit. a cyt. ustawy uprawnienia kombatanckie by mu nie przysługiwały. Stosownie do treści art. 145 § l pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, nie stwierdzając takiego naruszenia, na podstawie art.151 ustawy orzeczono jak w sentencji.