II SA/Kr 282/03
WyrokWSA w Krakowie2006-09-27
Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Krystyna Daniel, Izabela Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo obliczyło wysokość ryczałtu na zakup opału, stanowiącego część dodatku mieszkaniowego, poprzez zastosowanie niejednoznacznej ceny za kilowatogodzinę energii elektrycznej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył prawo poprzez nieprawidłowe obliczenie wysokości ryczałtu na zakup opału. Błąd ten wynikał z zastosowania niejednoznacznej ceny za kilowatogodzinę energii elektrycznej (0,33 zł lub 0,32 zł), co wpłynęło na ustalenie rzeczywistych wydatków na mieszkanie i w konsekwencji na wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego. Sąd podkreślił obowiązek organów administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego stosowania przepisów, zwłaszcza w sprawach z zakresu pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżący R. B. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Prezydent Miasta K. przyznał mu dodatek w wysokości 77,96 zł miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając, że decyzja jest krzywdząca i nie zabezpiecza mu minimum socjalnego, wskazując na wzrost cen i konieczność płacenia alimentów. Sąd administracyjny uznał, że organ odwoławczy naruszył prawo w sposobie obliczenia ryczałtu na zakup opału.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA Krystyna Daniel / spr. / NSA Izabela Dobosz Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego R. B. kwotę 25 /dwadzieścia pięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Prezydent Miasta K. decyzją z [...].12.2002 r. znak: [...] na podstawie art. 2, art. 7 ust. l i 5 ustawy z 21.06.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) oraz rozporządzenia RM z 28.12.2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. nr 156, poz. 1817), po rozpatrzeniu wniosku R. B. zam. w K., ul. F. [...] m [...] przyznał mu dodatek mieszkaniowy w wysokości 77, 96 zł miesięcznie , na okres od [...].01.2003 r. do [...].06.2003 r.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia przyznanie dodatku mieszkaniowego w tej wysokości.
Od tej decyzji odwołał się R. B. podnosząc, że otrzymuje tylko 266,46 zł renty i z tej kwoty nie jest w stanie się utrzymać. W związku z tym uważa, że przyznana mu kwota dodatku mieszkaniowego jest za niska.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 19.02.2003 r. znak SKO [...], na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że R. B. zajmuje lokal przy ul. F. [...] w K. o pow. 31,17 m kw. i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo.
Zgodnie z art. 3 ust. l ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom m.in. członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkujących na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu, jeżeli średni dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekracza 100% najniższej emerytury w gosp. wieloosobowym i 150% w gosp. jednoosobowym. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca spełnia w/w kryteria. Średni miesięczny dochód w gospodarstwie wnioskodawcy wynosi 532,91 zł i jest mniejszy niż 150% najniższej emerytury, która na dzień złożenia wniosku wynosi 532,91 zł.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 w/w ustawy za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Do dochodu nie wlicza się dodatku dla sierot, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społ. jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społ. oraz dodatku mieszkaniowego.
W związku z tym, że renta R. B. wynosi brutto 532,91 zł miesięcznie i z renty nie odlicza się składek na ubezpieczenie rentowe, emerytalne i chorobowe, to w takiej wysokości należy przyjąć wysokość dochodu wnioskodawcy. Potrącenia z renty takie jak alimenty, nie mogą być wg w/w przepisu odliczane od dochodu.
Zgodnie z art. 6 ust. l ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodu gospodarstwa domowego w gosp. jednoosobowym. Normatywna pow. lokalu mieszkaniowego dla jednej osoby wynosi 35 m kw.
Art. 6 ust. 7 w/w ustawy stanowi, że jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym , osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego. Za wydatki stanowiące podstawę obliczenia takiego ryczałtu przyjmuje się 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy. W związku z tym, że R. B. zamieszkuje w lokalu, w którym brak instalacji ciepłej wody organ I instancji ustalił wysokość ryczałtu dla wnioskodawcy który wynosi:
6,40 zł ponieważ 20 x 0,32 zł (cena za l kWh = 0.33 zl)
A zatem faktyczne koszty jakie wnioskodawca ponosi za lokal wynoszą 174,73 (razem z ryczałtem za ciepłą wodę w wysokości 6,40 zł)
Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia RM z 28.12. 2001 do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków, a więc 90% wydatków z kwoty 168,33 zł - wskazanej przez wnioskodawcę-wynosi 151,50 zł.
Rzeczywiste wydatki na mieszkanie, będące podstawą wyliczenia dodatku mieszkaniowego wynoszą 157,90 zł, łącznie z ryczałtem za wodę ciepłą (151,50 + 6,40 zł).
Jak wynika z akt sprawy R. B. w okresie 3 miesięcy, poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego uzyskał dochód w wysokości 1598,73 zł. tj. 532,91 zł miesięcznie. W jednoosobowym gosp. wnioskodawcy 15 % jego dochodu równa się 79.94 zł.
Zgodnie z art. 6 w/w ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę w wysokości 15% dochodu i wynosi 157,90-79,94 = 77,96 zł.
W związku z tym w ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo przyjął dochód wnioskodawcy, a następnie prawidłowo wyliczył wysokość należnego dodatku mieszkaniowego. Nadto organ II instancji wskazał, że R. B. może się starać o przyznanie wsparcia finansowego z ośrodka pomocy społecznej jeśli posiadane przez niego środki finansowe nie są wystarczające na jego utrzymanie.
Od tej decyzji wniósł skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego R. B., zarzucając, że decyzja jest krzywdząca i nie zabezpiecza mu minimum socjalnego do życia. Wskazał na wzrost cen usług i żywności podczas gdy przyznana mu kwota dodatku mieszkaniowego jest mniejsza niż przyznana mu poprzednio. Nadto wskazał, że wysokość otrzymywanej renty nie wzrasta oraz, że z renty płaci alimenty na córkę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie z argumentacją jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie z art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają, rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 - w skrócie p.p.s.a.).
Należy także podnieść, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a Sąd nie jest związany granicami skargi, natomiast jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Sprawa będąca przedmiotem badania przez Sąd Administracyjny, wszczęta została na wniosek R. B. i dotyczyła przyznania mu dodatku mieszkaniowego. Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję Prezydenta Miasta K., który decyzją z [...].12.2002 r. znak: [...] po rozpatrzeniu wniosku R. B. przyznał mu dodatek mieszkaniowy w wysokości 77, 96 zł miesięcznie, na okres od [...].01.2003 r. do [...].06.2003 r.
Jak stwierdził Sąd organ odwoławczy jak i organ I instancji poprawnie zastosowały obowiązujące przepisy art. 2, art. 3 ust. 1-3, art. 6 ust. l, ust. 6-7 ustawy z 21.06 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) oraz § 2 ust. 2 i § 3 ust. 2 rozporządzenia RM z 28.12. 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. nr 156, poz. 1817), jednakże istotne wątpliwości budzi sposób obliczenia wysokości ryczałtu na zakup opału, stanowiącego część dodatku mieszkaniowego, dokonany przez organ odwoławczy.
Stosownie do art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, że jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego. Natomiast stosownie do § 3 ust. 2 jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalacje ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy.
Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że w mieszkaniu R. B. brak instalacji ciepłej wody w związku z czym skarżący, przy spełnieniu pozostałych przesłanek, jest uprawniony do odpowiedniego ryczałtu. Sąd analizując przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu II instancji powtórne obliczenie przedmiotowego ryczałtu dla R. B. stwierdził, że organ II instancji przyjął dwie różne kwoty stanowiące cenę za l kWh energii cieplnej: tj. wskazał że cena l kWh energii cieplnej wynosiła 0,33 zł, jednakże dokonując obliczenia stosownie do § 3 ust 2 cyt. rozporządzenia przyjął że cena za l kWh energii wynosi 0,32 zł czyli należna kwota ryczałtu na zakup opału wynosi 20 x 0,32 = 6,40 zł.
Należy podkreślić, że wysokość ryczałtu na zakup opału wpływa na ustalenie rzeczywistych wydatków na mieszkanie będących z kolei podstawą do wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego.
Do generalnych zasad postępowania należy zasada prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a., zobowiązująca organy administracji publicznej do podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, natomiast art. 77 § l k.p.a. - precyzując tę zasadę - zobowiązuje organy administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a art. 107 § 3 k.pa. do prawidłowego sporządzenie uzasadnienia.
Jak wykazano wyżej w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie poczynił z należytą starannością, wymaganą od organów administracji publicznej, wszystkich ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym przypadku obliczenia wysokości ryczałtu na zakup opału, a w efekcie być może również wysokości dodatku mieszkaniowego. Fakt, że błędy w ustaleniach, dokonanych przez organ odwoławczy odnoszą się do niewielkich kwot, a dokładnie organ odwoławczy nie ustalił jednoznacznie czy l kWh energii elektrycznej, w dacie rozstrzygania niniejszej sprawy, wynosił 0,33 czy 0,32 zł, nie powinien zostać pominięty ponieważ w każdej sytuacji organy administracji publicznej są obowiązane do poprawnego stosowania obowiązujących przepisów. Należy przy tym podkreślić, że w szczególności w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym także przyznawania i ustalania dodatków mieszkaniowych, w których ustawodawca nakazuje ustalać świadczenia z dokładnością do l gr. staranność taka powinna być zachowana. Nadto ma to znaczenie, ze względu na zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, wyrażoną w art. 8 k.p.a., która nie powinna być rozumiana jedynie jako postulat ale która powinna być w pełni realizowana.
Odnośnie zarzutów przedstawionych w skardze przez R. B., podnoszącego, iż przyznany zasiłek jest zbyt niski i nie uwzględnia wzrostu cen usług i żywności oraz że skarżący płaci z renty alimenty na córkę Sąd stwierdził, że nie mają one -stosownie do obowiązujących przepisów - znaczenia w niniejszej sprawie.
Skoro więc kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja organu II instancji narusza prawo należało, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" oraz art. 135 oraz art. 200 i art. 205 § l i 3 p..p.s.a. orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu R. B. od organu, który wydał zaskarżoną decyzję zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło