II SA/Kr 2822/02
WyrokWSA w Krakowie2006-03-01
Skład orzekający: Sędzia WSA Renata Czeluśniak, Sędzia WSA Krystyna Daniel, AWSA Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, oparta na przepisie uznanym za niezgodny z Konstytucją RP, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję umarzającą postępowanie, ponieważ zostały one oparte na przepisie art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją RP. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji administracyjnej wydanej na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją.Stan faktyczny
J.H. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich i dodatku z tytułu prześladowań wojennych. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie, uznając wniosek za złożony po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Decyzja ta została utrzymana w mocy po rozpatrzeniu odwołania. J.H. złożył skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Krystyna Daniel (spr) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2006 r. sprawy ze skargi J.H. na decyzje Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] października 2002 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] lipca 2002 r.
J.H. pismem z 15.07.2002 r. (data pisma) zwrócił się do Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie uprawnień kombatanckich oraz dodatku z tytułu prześladowań w okresie II wojny światowej, związanych z wywiezieniem i osadzeniem w obozie pracy w miejscowości G. w N. W piśmie podniósł, że w obozie tym został osadzony jako dziecko i poddawano go "eksperymentom medycznym". Wskazał, że jest inwalidą, niezdolnym do samodzielnej egzystencji. W załączeniu przedstawił opinię sądowo-lekarską o stałym stopniu niepełnosprawności z 30.01.2001 r., kserokopię postanowienia weryfikacyjnego z 19.03. 2002 r. Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę w K. oraz zaświadczenie z 19.02.2002 r. Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie o uprawnieniu do uzyskania świadczenia w tytułu prześladowania i deportacji.
Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...].07.2002 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku J.H. wskazując, że wniosek został złożony po terminie określonym w art. 22 ust. 3 w/w ustawy, w związku z czym postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu Kierownik Urzędu ds. Kombatantów poinformował, że stosownie do art. 22 ust. 3 w/w ustawy "wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich, określone w art. 1-4 z zastrzeżeniem ust. 4 w/w ustawy, mogą być kierowane, w trybie o którym mowa w ust. 1 (zarekomendowane przez właściwe stowarzyszenie) do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31.12. 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Nadto wskazał, że termin ten jest terminem prawa materialnego, w odniesieniu do którego nie stosuje się procedury przywrócenia terminu.
J.H. złożył odwołanie od tej decyzji wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nadto wskazał, że opóźnienie w złożeniu przez niego wniosku wynika z błędnej informacji, jaką otrzymał w Stowarzyszeniu Osób Poszkodowanych przez III Rzeszę. Wynikało z niej, że ponieważ być dzieckiem w czasie wojny to nie przysługują mu uprawnienia z w/w ustawy.
Decyzją z [...] października 2002 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, wskazując w uzasadnieniu na upływ terminu z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Oddział Zamiejscowy w Krakowie J.H. wniósł o stwierdzenie nieważności oraz uchylenie zaskarżonej decyzji, podtrzymując swoje dotychczasowe twierdzenia i wnioski.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi J.H. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04. 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.
Na wstępie należy stwierdzić, że w dniu [...] października 2002 r. kiedy została podjęta zaskarżona decyzja Nr [...], którą Kierownik Urzędu ds. Kombatantów Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...].07. 2002 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wniosku J.H. o przyznanie uprawnień kombatanckich, złożonego w dniu 15. 07. 2002 r. obowiązywał przepis art. 22 ust. 3 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) stanowiący że: wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. l - 4, z zastrzeżeniem ust. 4, mogą być kierowane w trybie, o którym mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt. SK 4/02, opublikowanym w Dz. U. Nr 72 poz. 658, stwierdził, że przepis art. 22. ust. 3 ustawy o kombatantach jest niezgodny z art. 2 art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek tego orzeczenia, przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach utracił moc obowiązująca z dniem 25 kwietnia 2003 r.
W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, w której rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji zostało oparte m. in. na przepisie art. 22 ust. 3 ustawy kombatantach, uznanym za sprzeczny z Konstytucją RP, a stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Należy wskazać, że na gruncie postępowania administracyjnego powyższa norma konstytucyjna znajduje potwierdzenie w treści art. 145a § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145a § 1 k.p.a., należało, w oparciu o dyspozycję z art. 145 § 1 pkt 1 lit "b" ustawy z 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), stanowiącą że: sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło