II SA/Kr 2836/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia l lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2006r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 13 września 2002r., Nr [....] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala A.C. pismem z dnia 05.07.2002 r. zwrócił się do Dyrekcji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. o przyznanie zasiłku okresowego w kwocie 447 zł miesięcznie przez okres co najmniej pół roku oraz zasiłku celowego w kwocie 95 zł miesięcznie na zakup biletów MZK, również przez okres co najmniej 6 miesięcy. Ponadto prosił o pomoc w uzyskaniu mieszkania komunalnego, lub co najmniej pokoju wraz z partycypacją organu w płaceniu czynszu. Prośbę swoją uzasadnił tym. że nie pracy ani dochodów w miesiącu czerwcu 2002 r., z żoną jest w konflikcie, a. korzystanie z autobusów miejskich jest dla niego koniecznością ze względu na duże odległości, jakie musi pokonywać w drodze do Urzędu Pracy, dyrekcji MOPR, biura rejonu MOPR, oraz posiłki do baru "[...]" oraz po chleb. Prosi o nieupokarzanie go wizytami w miejscu zamieszkania, gdyż nie ma warunków do przyjmowania obcych osób i to narusza jego godność i konstytucyjne prawo do minimalnej intymności, jest natomiast gotów do udzielenia wymaganych informacji w biurze rejonu MOPR w B. Decyzją z dnia [...]08.2002 r. znak: [...], Dyrektor MOPR w K. , na podstawie m.in. art. 32 ustawy o pomocy społecznej, przyznał A.C. pomoc społeczną w miesiącu lipcu 2002 r. w postaci zasiłku celowego w kwocie 100 zł z przeznaczeniem na zakup żywności i odmówił pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w kwocie 95 zł miesięcznie przez okres co najmniej pół roku z przeznaczeniem na zakup biletów MZK. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał że dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi i w związku z tym może przyznać pomoc jedynie na niezbędną potrzebę bytową. tj. na zakup żywności. Co do wniosku w przedmiocie zasiłku okresowego odwołał się do swojej odrębnej, już wydanej w tej sprawie, decyzji, wyjaśnił też, że w związku z trudnościami jakie miał w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, ponieważ A.C. nie wyraził zgody na przeprowadzenie wywiadu w swym mieszkaniu w miesiącu lipcu 2002 r., organ wykorzystał dane uzyskane z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...].08.2002 r. Od decyzji organu I instancji A.C. odwołał się, wnosząc o przeprowadzenie postępowania odwoławczego zgodnie z k.p.a., a zwłaszcza zapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu na rozprawie, stwierdzenie nieważności decyzji, przesłuchanie Dyrektora MOPR w K. oraz pracowników rejonu opiekuńczego MOPR na okoliczność, czy chciał współpracować z pracownikami socjalnymi. Podał, że dwukrotnie zgłaszał się w biurze MOPR, jednak wywiadu z nim nie przeprowadzono, twierdząc , że musi być przeprowadzony w miejscu zamieszkania. Podniósł, że jego sytuacja jest doskonale znana w Ośrodku, a wizyty pracowników MOPR-u są dla niego upokarzające oraz, że MOPR złośliwie pozbawił go środków na przeżycie w miesiącu lipcu 2002 r., tym bardziej, że Caritas nie wydawała pieczywa, musiał więc pożyczyć kwotę l90 zł., a otrzymana pomoc w wysokości 100 zł nie pokryje zadłużenia. Postępowanie organu I instancji odbiera jako nieustającą szykanę. Wnosi o przekazanie sygnalizacji do Rady Miejskiej w K. oraz do Wojewody o niestosownym postępowaniu tego organu wobec niego . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].09.2002 r. znak [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji . W uzasadnieniu organ II instancji podał, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że MOPR w K. posiada niewielki fundusz na zasiłki celowe i nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb swoich podopiecznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie stwierdziło, że A.C. jest szykanowany przez pracowników MOPR. Co do żądania aby wywiad środowiskowy był przeprowadzany w poza miejscem zamieszkania organ powołał § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy, Płacy i Polityki Społecznej z 18.09.2001 r. w sprawie wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 114 poz. 1220) z którego wynika, że wywiad taki przeprowadza się w miejscu zamieszkania lub miejscu pobytu. Od tej decyzji A.C. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której ponowił zarzuty podnoszone wcześniej w odwołaniu, nadto zarzucił, że organ II instancji wydał decyzję bez rozprawy, której się domagał i nie zgodził się z interpretacją w/w rozporządzenia. Jego zdaniem aktualizacja wywiadu środowiskowego może być przeprowadzona w biurze MOPR a nie w miejscu jego zamieszkania, odmowę przyznania mu zasiłku na zakup biletów komunikacji miejskiej uznał za bezprawną oraz zarzucił, że decyzja organu I instancji z dnia [...].08.2002 r. została podpisana przez K.G. , która, jako osoba odwołana ze stanowiska Dyrektora MOPR, nie miała do tego uprawnień, a to skutkuje nieważnością decyzji. W związku z powyższym zarzucił SKO w K. , że nie uchyliło decyzji I instancji z urzędu. Odpowiadając na zarzuty Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji podając, że A.C. spełnia kryteria kwalifikujące go do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej_ o których jest nowa w przepisach art. 4 ust 1 ustawy' z dnia 29.11.1990 r. o Pomocy społecznej (DZ.. U. Nr 64 poz. 414 z późn. zm.), jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku i bez innych dochodów. W ocenie SKO organ l instancji wykazał w dacie podejmowania decyzji, że w miarę swoich możliwości uwzględnił potrzeby A.C. i zaspokoił jego najpilniejsze potrzeby bytowe przyznając mu świadczenie w wysokości 100 zł z przeznaczeniem na żywność. Organ I instancji udziela skarżącemu uznaniowej pomocy społecznej świadczonej w różnych formach. Podnosi też, że w roku 2002 sytuacja finansowa MOPR w K. jest wyjątkowo trudna, stąd też nie jest możliwe udzielenie pomocy adekwatnej do oczekiwań skarżącego. SKO wskazało, że przedmiotowej sprawie nie było potrzeby przeprowadzenia rozprawy, gdyż nie zachodzi żaden z przypadków wymienionych w art. 89 k.p.a. Co do sposobu i miejsca przeprowadzania wywiadu środowiskowego SKO podało tę samą argumentację co w uzasadnieniu swojej decyzji. Odnośnie zarzutu, że decyzja organu I instancji z [...].08.20002 r. została podpisana przez osobę nie będącą dyrektorem MOPR w K. SKO wyjaśniło, K.G. posiadała odpowiednie uprawnienia. W konkluzji SKO wnosi o oddalenie skargi. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 14 listopada 2005 r. strony nie stawiły, a Sąd postanowił wezwać SKO w K o przedłożenie w terminie 14 dni uchwały Rady Miejskiej w K. potwierdzającej uprawnienia K.G. do wydania decyzji z [...]. 08. 2002 r. SKO w K. przedłożyło pismo z dnia 29.11. 2005 r., w którym potwierdziło uprawnienia K.G. do wydania decyzji z [...]. 08. 2002 r. przedstawiając potwierdzoną kserokopię uchwały Rady Miejskiej w K. nr [...], z udzielonym upoważnieniem dla K.G. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w 1 lutego 2006 r. strony nie stawiły się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi A.C. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach swojej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 w/w ustawy). Dlatego też przedmiotem kontroli sądu w przedmiotowej sprawie jest wyłącznie prawidłowość wydania zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...].09.2002 r. znak: [...] i poprzedzającego ją postępowania administracyjnego z punktu widzenia ich zgodności z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi. Przedmiotem postępowania w rozpatrywanej sprawie była kwestia dotycząca przyznania A.C. zasiłku celowego w kwocie 100 zł w miesiącu lipcu 2002 r. z przeznaczeniem na zakup żywności i odmowie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w kwocie 95 zł miesięcznie przez okres co najmniej pół roku z przeznaczeniem na zakup biletów MPK. Sprawa wnioskowanego przez skarżącego zasiłku okresowego kwocie 447 zł miesięcznie przez okres co najmniej pół roku została wcześniej rozpatrzona odrębną decyzją. Stosownie do art. 32 ust. l i 2 ustawy pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału, odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu. Z treści tego przepisu. wynika, że świadczenie to jest świadczeniem uznaniowym i organ nie ma bezwzględnego obowiązku jego przyznania. Wysokość tego rodzaju świadczeń jest uzależniona od wielkości środków jakimi organ w danym miesiącu dysponuje oraz ilości osób i rodzin wymagających wsparcia. Przepis ten określa także cele, na które w szczególności zasiłek celowy może zostać przyznany. Postanowienia zawarte w dyspozycji art. 32 ustawy o pomocy społecznej uprawniają organy pomocy społecznej do podejmowania decyzji w ramach tzw. uznania administracyjnego, wyrażonego w art. 7 in fine k.p.a., uprawniającego organ do wyboru sposobu załatwienia rozpoznawanej sprawy, w sytuacji gdy norma prawna nie wskazuje obowiązku określonego zachowania się organu (por. wyrok NSA z 23.06. 1995 r. , S.A./Wr 2744/94, niepubl.). Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu, ale zakres ich kontroli jest tak ukształtowany, że sąd bada ich zgodność zobowiązującym prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Z tego względu sądowa kontrola tego rodzaju decyzji ma na celu ustalenie, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydawaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji, stosownie do art. 7 k.p.a ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu środków. Nadto , zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 2 ustawy o pomocy społecznej celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i ich rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka., przy czym art. 3 i 4 w/w ustawy wskazują szczegółowsze kryteria, w tym także dotyczące dochodu (art.4) jakim muszą odpowiadać osoby uprawnione do korzystania z pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie decyzje, jakkolwiek o charakterze uznaniowym w rozumieniu uznania administracyjnego, nie były decyzjami całkowicie dowolnymi, ale zostały podjęte stosownie do dyspozycji art. 2. 2. 4 i art. 32 ustawy o pomocy społecznej oraz stosownie do dyspozycji art. 7 77 i 107 k.p.a. Fakt, że organy I i II instancji nie uwzględniły w całości wniosków skarżącego nie może być uznane za dowolność w postępowaniu organów. Nie zostały również naruszone przepisy prawne, ponieważ nie wynika z nich, że każde uzasadnione żądanie obywatela musi zostać spełnione (por. wyrok NSA z 26.09. 2000 r. ISA 945/00, LEX nr 79608). W ocenie Sądu w prawidłowo ustalono sytuację życiową i materialną A.C. , który jest bezrobotny bez własnej winy, nie posiada żadnych dochodów, jest w trudnej sytuacji materialnej i spełnia wszystkie prawem wymagane kryteria do udzielenia mu pomocy społecznej. Zresztą pomoc taka jest mu systematycznie udzielana przez MOPR w K. , przy czym w porównaniu z innymi podopiecznymi pomoc ta nierzadko jest większa. A.C. otrzymuje stałą pomoc w formie obiadów oraz zasiłki celowe, najczęściej z przeznaczeniem żywność, ale także na inne cele jak np. na zakup okularów lub pokrycie wydatków na opłatę gazu i energii zużytych w mieszkaniu. Oznacza to, że zarzut skarżącego, iż jest szykanowany przez MOPR w K. jest nieuzasadniony. Wprawdzie skarżący nie otrzymał zasiłku w kwocie 95 zł miesięcznie na zakup biletów MZK przez okres co najmniej 6 miesięcy, ale stosownie do dyspozycji art.32 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany jedynie na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, a odmowa przyznania zasiłku na bilety MZK, nie może być uznana za niezgodną z prawem, jakkolwiek z subiektywnego punktu widzenia może wydawać się potrzebą niezbędną. Należy stwierdzić, że MOPR przyznając A.C. zasiłek celowy w kwocie 100 zł z przeznaczeniem na żywność nie pozostawił skarżącego bez żadnego wsparcia, przy czym wysokość zasiłku celowego jest uzależniona od możliwości finansowych gminy, która jest zobowiązana do udzielania pomocy finansowej wszystkim swoim podopiecznym, również znajdującym się w trudnej sytuacji (por. wyrok z 19.11. 1996 r. IISA/Gd 702/96. LEX nr 44231). W związku z powyższym organom I i II instancji nie można zarzucić naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że decyzja organu I instancji z dnia [...].08.2002 r. została podpisana przez K.G. , która, jako osoba odwołana ze stanowiska Dyrektora MOPR, nie miała do tego uprawnień Sąd stwierdził, w oparciu o nadesłaną przez SKO w K. potwierdzoną kserokopię uchwały Rady Miejskiej w K. nr [...], wynika, że K.G. posiadała w dniu wydania przedmiotowej decyzji uprawnienia do jej podpisania. Nadto Sąd uznał za nieuzasadnione żądanie skarżącego aby jego sprawa została rozpoznana przez organ II instancji na rozprawie. Organy obu instancji nie są stroną w przedmiotowej sprawie , a tym samym nie zachodzi konieczność uzgadniania interesów stron, nie zachodzą również inne przesłanki z art. 89 k.p.a., zobowiązujące organy do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Nadto należy stwierdzić, że sytuacja życiowa i materialna skarżącego jest dobrze znana SKO w K. i w związku z tym nie ma potrzeby składania przez A.C. dodatkowych wyjaśnień. Mając powyższe na uwadze, skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.