II SA/Kr 2837/02

WyrokWSA w Krakowie2006-10-11

Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Krystyna Daniel, Izabela Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, który nie brał udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, może być uznany za stronę tego postępowania, jeśli decyzja może wpłynąć na jego prawa i obowiązki, w szczególności na sposób korzystania z nieruchomości i dostęp do drogi publicznej?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiedniej, który nie brał udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, może być uznany za stronę tego postępowania, jeśli wykaże, że decyzja może wpłynąć na jego prawa i obowiązki, w tym na sposób korzystania z nieruchomości oraz dostęp do drogi publicznej. Interes prawny strony nie musi wynikać wyłącznie z przepisów prawa administracyjnego, ale może być oparty na przepisach prawa cywilnego, takich jak art. 144 i 145 k.c. Uznanie strony za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę może stanowić dodatkowy argument za jej statusem strony w postępowaniu o warunki zabudowy.
Stan faktyczny
Firma "A" Sp. z o.o. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie linii kablowej zasilającej stację paliw. Spółka, jako właściciel sąsiedniej nieruchomości, twierdziła, że powinna być stroną postępowania, ponieważ decyzja wpływa na jej prawa, w tym na dostęp do drogi publicznej. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że spółka nie wykazała interesu prawnego. WSA uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że spółka wykazała interes prawny.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta O. i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz "A" Spółka z o.o. kwotę 250 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA Krystyna Daniel NSA Izabela Dobosz / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o. o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 1 października 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz "A" Spółka z o. o. w W. kwotę 250 /dwieście pięćdziesiąt / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Dnia [...].VI.2002 r. firma "A" Sp. z o.o. w W. wystosowała do Prezydenta Miasta O. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta w dniu [...].11.II.2002 r. znak: [...] na wniosek "B" Polska Sp. z o.o. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie linii kablowej do zasilania stacji paliw na działkach nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 przy ul. [...] w O.. Wniosek został oparty na przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż firma nie brała udziału w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją, a uważa, że jako właściciel nieruchomości sąsiedniej (działki o nr ewid. 8, 9, 10, 11) powinna być stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania przedmiotowego terenu, albowiem decyzja ta bezpośrednio wpływa na jej prawa i obowiązki. Firma "A" Sp. z o.o. została uznana za stronę postępowania o pozwolenie na budowę linii kablowej dla zasilania stacji paliw "B" w O. przy ul. [...] o czym została zawiadomiona przez Starostę O. pismem z dnia 22 V 2002 r., skąd powzięła informację o zakończonym postępowaniu w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji. Spółka "A" Sp. z o.o. jest właścicielem nieruchomości, które przeznaczone są w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod realizację zespołu handlowo-usługowego wraz ze stacją paliw. Realizacja tej inwestycji możliwa jest m.in. w przypadku zapewnienia prawidłowego dostępu do dróg publicznych (wjazdy i wyjazdy), a planowana inwestycja "B" może w przyszłości uniemożliwić "skomunikowanie planowanej stacji paliw". Decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia [...].VIII.2002 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówiono wznowienia postępowania. W ocenie organu z okoliczności przytoczonych we wniosku o wznowienie postępowania oraz ze złożonych przez wnioskodawcę dodatkowych wyjaśnień (pisma z dnia 28 VI 2002 r. i z dnia 23 VII 2002 r.) oraz z całokształtu okoliczności przedmiotowych sprawy nie wynikają przesłanki do uznania, że Spółce "A" przysługiwał w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania przedmiotowej decyzji status strony tego postępowania. Powołano się na wyrok NSA z 28 XII 2000 r. (II SA/Kr 1620/00) w sprawie "B" Polska, a także inne orzeczenia NSA i stwierdzono, że w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy i zagospodarowania terenu chodzi o interes prawny, a nie faktyczny właścicieli sąsiednich nieruchomości, a zdaniem organu Spółka nie ma interesu prawnego, brak bowiem przepisu prawa materialnego, który byłby źródłem jej uprawnień. Stwierdzono również, że przedmiotowa inwestycja polegająca na budowie linii kablowej dla zasilania stacji paliw firmy "B" przebiega przez działki nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 przy ul. [...] w O. t. j. przez działki Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" oraz w liniach rozgraniczających ulicy [...]. Istota zatem inwestycji nie oddziaływuje na nieruchomości bezpośrednio przyległe, a więc ich właścicielom - w tym także Spółce "A" nie przysługuje status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] spółka z o.o. "A" zarzuca wydanej decyzji naruszenie art. 28 k.p.a. i wnosi o jej uchylenie. Spółka twierdzi, że jest właścicielem nieruchomości położonej w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, na której planowana jest budowa stacji paliw "B" - zasilanej z planowanej linii kablowej. Spółka została uznana za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę tejże linii, a nie została uznana za stronę w postępowaniu o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, co jest niezrozumiałe. Strona odwołująca się dowodzi, że realizacja inwestycji na nieruchomości należącej do Spółki jest możliwa jedynie w przypadku prawidłowego dostępu do dróg publicznych - wjazdy i wyjazdy, a planowana inwestycja "B" może w przyszłości uniemożliwić skomunikowanie planowanej na gruntach Spółki stacji paliw. Co prawda decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jak wiadomo nie narusza prawa własności, ale może wpłynąć na sposób jej wykonywania przez zlokalizowanie na nieruchomości konkretnej inwestycji (powołuje się w tym przypadku na art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz uchwałę NSA z 25 IX 1995 r. (VI SA 13/95, ONSA 1995/4/154). Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 1 X 2002 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Organ stwierdził, że decyzja organu I instancji nie dotyczyła interesów Spółki "A", a okoliczności przez Spółkę wskazane nie mieszczą się w pojęciu interesu prawnego. Powołano się na uchwałę 5 sędziów NSA z 4 XII 1995 r., z której wynika, że właściciele sąsiednich działek mogą być stronami postępowania o wydanie decyzji w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, nie muszą być jednak stronami takiego postępowania bowiem nie każda zmiana zagospodarowania terenu wpływa na sferę interesów właściciela sąsiedniej nieruchomości. Zdaniem organu II instancji w niniejszej sprawie planowana inwestycja polegająca na budowie linii kablowej do zasilania stacji paliw "B" przebiega w sąsiedztwie nieruchomości Spółki w liniach rozgraniczających ulicy [...], a jej przebieg nie wpływa na zagospodarowanie tej nieruchomości. Zdaniem organu budowa linii kablowej nie spowoduje ograniczenia możliwości wykonania włączenia nieruchomości Spółki do ulicy [...]. Sieci uzbrojenia terenu prowadzone w pasach drogowych nie uniemożliwiają wykonania zjazdów z nieruchomości sąsiednich. W ulicy [...] znajdują się już sieci uzbrojenia terenu obsługujące tereny przyległe - gazociąg, linia energetyczna, wodociąg. W tej sytuacji brak było podstaw do uznania firmy "A" Spółka z o.o. za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia [...].II.2002 r. W skardze do NSA Spółka z o.o. "A" wnosi o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Powołuje się na art. 42 ust. 5 i 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i podtrzymuje argumenty przedstawione poprzednio w odwołaniu, twierdząc, iż posiadała nie tylko interes faktyczny, ale także i prawny, aby uczestniczyć jako strona w postępowaniu w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przebiegu linii zasilającej planowaną stację paliw "B". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1 I 2004 r. do NSA podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uchwale 5 s. NSA z 25 IX 1995 r. (VI SA 13/95, ONSA 1995, nr 4, poz. 154), której treść podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdzono, że "stronami postępowania administracyjnego o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek". Analizując art. 46 ust. 2 ustawy z 7 VII 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415) stwierdzający, iż decyzja o warunkach zabudowy "nie narusza prawa własności" NSA zwrócił uwagę, iż taka decyzja może wpłynąć np. na sposób wykonywania własności przez zlokalizowanie na nieruchomości konkretnej inwestycji. Dotyczy to nie tylko właściciela nieruchomości, do której odnosi się wspomniana decyzja, ale może też dotyczyć właściciela sąsiedniej nieruchomości. NSA precyzuje, iż ta możliwość nie dotyczy wszystkich inwestycji (np. budowa obiektów małej architektury nie wymaga uczestniczenia w postępowaniu właścicieli sąsiednich nieruchomości), a nawet nie da się wskazać kategorii spraw, w których właściciel sąsiedniej nieruchomości powinien uczestniczyć. Nie odbiera mu to jednak prawa wykazywania w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach przymiotu strony i wystąpienia przesłanek z art. 28 k.p.a. Przepis ten przez "stronę" każe rozumieć "każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie" albo tego "kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Przez "interes prawny" w doktrynie prawa administracyjnego rozumie się "(...) subiektywny, własny pogląd podmiotu zewnętrznego (obywatela) na to, że administracja publiczna powinna podjąć na jego rzecz jakieś działania lub powstrzymać się od jakiegoś działania (...), pogląd ten znajduje odzwierciedlenie w obowiązującym prawie i z tego powodu jest przez to prawo chroniony" (J. Zimmermann: Prawo administracyjne, Zakamycze 2005, s. 319). Jak stwierdza J. Zimmermann (tamże) "interes faktyczny przeobraża się w interes prawny, gdy uzyskuje odniesienie prawne, to znaczy gdy wynika z normy prawnej, opiera się na niej lub daje się z nią powiązać". Normą prawa, na której opiera się interes prawny nie musi być norma prawa administracyjnego, a np. norma prawa cywilnego. Tak więc np. z art. 144 k.c. definiującego własność płynie zagwarantowane prawo swobodnego korzystania z rzeczy, a z art. 145 k.c. odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. W świetle materiału zgromadzonego w aktach sprawy należy zatem stwierdzić, że skarżąca Spółka z o.o. "A" wykazała, iż posiada nie tylko interes faktyczny, aby uczestniczyć w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie linii kablowej dla zasilania stacji paliw na wymienionych we wniosku działkach przy ul. [...] w O.. Co prawda linia ta nie biegnie po działkach skarżącej i w dużej mierze biegnie w pasie drogowym ulicy [...], tym niemniej w trakcie realizacji planowanej inwestycji przebiegającej wzdłuż działek skarżącej może dojść do ograniczenia swobodnego korzystania z działek oraz do ograniczenia (choćby przejściowego) dostępu do drogi publicznej. Jak wynika bowiem z załącznika graficznego do decyzji z [...].II.2002 r. (k. 13 akt administracyjnych) linia kablowa w ulicy [...] będzie przebiegała wzdłuż działek 10 i 9 graniczących z tą ulicą. Działki te, jak to wynika z oświadczenia B. pełnomocnika Spółki z o.o. "A" z 10 X 2001r. (k. 21 akt administracyjnych) oraz szkicu na k. 20 i wypisu z rejestru gruntów (k. 19 akt administracyjnych), stanowią własność Spółki. Dodatkowym argumentem za uznaniem Spółki za stronę tego postępowania może być uznanie jej za stronę postępowania o wydanie pozwolenia na budowę wspomnianej linii kablowej, a nadto informacje podane przez pełnomocnika strony skarżącej na rozprawie przed WSA w dniu 27 IX 2006 r., z których wynika, że strona skarżąca była uczestnikiem innych postępowań związanych z inwestycją firmy "B" o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla stacji paliw "B". W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" p.o.p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 VIII 2002 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.). Do spraw, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 I 2004 r. i postępowania nie zostało zakończone (co dotyczy niniejszej sprawy) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 V 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 75, poz. 364 ze zm.) oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - p.o.u.s.a. i ustawę - p.o.p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło