II SA/Kr 2841/01

WyrokWSA w Krakowie2004-10-06

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Halina Jakubiec, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku rozwodu i orzeczenia o sposobie korzystania z lokalu przez byłych małżonków, każdy z nich może ubiegać się o dodatek mieszkaniowy, jeśli prowadzą odrębne gospodarstwa domowe w różnych lokalizacjach, mimo wspólnego zameldowania w jednym z nich?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że powołany przez skarżącego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie ze względu na odmienny stan faktyczny. Kluczowe dla odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego było ustalenie, że mimo wspólnego zameldowania i współwłasności lokalu, skarżący faktycznie zamieszkuje w nim sam, prowadząc odrębne gospodarstwo domowe w innej miejscowości niż jego była małżonka, która również zamieszkuje oddzielnie. Nie zostały spełnione przesłanki dotyczące wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego w rozumieniu przepisów ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. ubiegał się o przyznanie dodatku mieszkaniowego do lokalu o powierzchni 48 m2, wybudowanego po 1945 r. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując na przekroczenie normatywnej powierzchni lokalu (35 m2 + 30% = 45,50 m2). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że mimo zameldowania byłej żony Z. K., nie prowadzą oni wspólnego gospodarstwa domowego, a Z. K. faktycznie zamieszkuje w innej miejscowości. Skarżący odwołał się do orzeczenia NSA dotyczącego sytuacji byłych małżonków po rozwodzie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 września 2001 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Krystyna Kutzner Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004r sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 września 2001 r Nr [...] w przedm. dodatku mieszkaniowego - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] 2001r. nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił B. K. zam. [...] ul. [...] przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji podano, że powierzchnia użytkowa lokalu, który zajmuje B. K. stanowi 48 m2. Budynek został wybudowany po 1945r., a zatem Normatywna powierzchnia lokalu dla jednoosobowego gospodarstwa domowego wynosi 35m2, a z uwagi, że budynek został wybudowany po 1945r. powierzchnia lokalu nie może być większa od normatywnej powierzchni użytkowej o więcej niż o 30% tj.45.50m2. Tym samym nie zostały spełnione wymagane przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego. Jako podstawę prawna decyzji wskazano art.42 ust.l,3,4,5 Ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 120 poz.787 z dnia 16 września 1998r.z późn.zm./ oraz parag.1,2,4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1999r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. Nr 40 poz.403/. W odwołaniu od decyzji B. K. podniósł, że w lokalu w którym zamieszkuje zameldowana jest jeszcze Z. K. czasowo zamieszkała w [...], natomiast wydatki mieszkaniowe pokrywa w całości sam ze swoich dochodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 14 września 2001r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium Odwoławcze podniosło, że nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego nie zależy od uznania administracyjnego, lecz od spełnienia szeregu przesłanek określonych w przepisach ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych z dnia [...] 1994r. Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, które mają tytuł prawny do lokalu, a nadto jeżeli średni miesięczny dochód w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku w gospodarstwie jednoosobowym nie przekracza 150% najniższej emerytury. Nabycie dodatku mieszkaniowego zależy ponadto od powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu mieszkalnego. Dodatek mieszkaniowy nie przysługuje jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30%. Zgodnie z art.42 ust. 1 pkt 2 powołanej wcześniej ustawy powierzchnia normatywna lokalu dla jednej osoby wynosi 35m2. Natomiast art.42 ust.5 stanowi, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje jeżeli powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30%. Kolegium Odwoławcze wskazuje, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy tj. wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego jak również deklaracji o dochodach wynika, B. K. zamieszkuje sam w lokalu przy ul. [...] w [...] o powierzchni 48m2. Uwzględniając możliwość przekroczenia powierzchni użytkowej lokalu o 30%, dla jednej osoby, dopuszczalna powierzchnia nie powinna przekraczać 45,50m2. Nadto Kolegium wskazuje, że sam fakt zameldowania na pobyt stały, nie powoduje jeszcze automatycznego uwzględnienia tej osoby przy obliczaniu kryterium normatywnej powierzchni lokalu. W świetle przepisów ustawy należy bowiem uwzględniać osoby prowadzące wspólne gospodarstwo i stale ze sobą zamieszkujące. W przedmiotowej sprawie Z. K. nie przebywa pod wyżej wymienionym adresem do 1986r. W tym stanie faktycznym i prawnym Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i utrzymało ja w mocy. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył B. K.. W uzasadnieniu skargi podaje, że Kolegium w uzasadnieniu decyzji przyjmuje normatyw odnoszący się do warunków gdy gospodarstwo domowe dotyczy jednej osoby i stan prawny mieszkania dotyczy jednej osoby, natomiast stosowanie takiej normy do innych /moich/ warunków jest bezpodstawne. Skarżący powołuje się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 1996r., ISA/1557/95 ONSA z 1997r.nr 2, które powinno znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje wywody zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał skargi za zasadną i zgodnie z art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił. W skardze skarżący powołuje się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 1996r. I S.A. 1557/95, ONSA 1997/2/96 i uważa że takie rozstrzygnięcie winno mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Teza powołanego wyroku NSA jest następująca "Po orzeczeniu rozwodu i po ustaleniu przez sąd w wyroku rozwodowym sposobu korzystania z lokalu zajmowanego dotychczas przez byłych małżonków, w sytuacji polegającej na prowadzeniu przez nich odrębnych gospodarstw domowych, każde z nich jest uprawnione do wystąpienia o przyznanie dodatku mieszkaniowego w odniesieniu do powierzchni lokalu zajmowanej z mocy wyroku sądowego, określającego sposób korzystania z mieszkania". Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, pogląd zawarty w tezie powołanego orzeczenia NSA nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem stany faktyczne obu spraw są różne. W sprawie rozstrzyganej przez Naczelny Sąd Administracyjny, byli małżonkowie nadal zajmują dotychczasowy lokal mieszkalny. Każdy z byłych małżonków korzysta z mieszkania w sposób jaki został określony w wyroku rozwodowym, a nadto każdy z nich prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. W takiej sytuacji powstają dwa odrębne gospodarstwa domowe i każdemu z byłych małżonków przysługuje uprawnienie do ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, po spełnieniu przesłanek określonych w ustawie. W rozpoznawanej sprawie skarżący B. K. przedłożył ksero wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]1986r. sygn. akt [...], którym orzeczony został rozwód pomiędzy Z. K. a B. K.. W pkt IV wyroku sąd orzekł "Na czas wspólnego zamieszkiwania stron orzeka o sposobie korzystania z mieszkania położonego w [...] ul. [...] w ten sposób, że powódce Z. K. przyznaje pokój większy o powierzchni 16m2, zaś pozwanemu B. K. pokój mniejszy o powierzchni 12m2, zastrzegając obu stronom korzystanie z kuchni i pozostałych pomieszczeń". Jednak jak wynika z niekwestionowanych okoliczności stanu faktycznego Z. K. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, a zamieszkuje w [...] ul [...], jak podaje przeniosła się w okolice zamieszkania zamężnej córki z uwagi na stan zdrowia. Z. K. podaje również, iż udostępniła korzystanie z dużego pokoju byłemu mężowi, który reguluje całość kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania. Sam skarżący potwierdza, że w przedmiotowym lokalu mieszka sam, co znajduje wyraz w składanych wnioskach o dodatek mieszkaniowy. Tym samym w przedmiotowej sprawie byli małżonkowie nie zamieszkują w lokalu, który wspólnie zajmowali przed orzeczeniem rozwodu, a prowadzone przez nich odrębne gospodarstwa realizowane są w dwóch odrębnych mieszkaniach położonych w różnych miejscowościach. Fakt, iż Z. K. jest nadal zameldowana w mieszkaniu w którym mieszka sam B. K. nie oznacza, że spełniona została przesłanka zamieszkania. Stąd też powoływany przez skarżącego wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego został wydany w innych okolicznościach faktycznych, niż okoliczności faktyczne w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy pośrednio wynika, że na podstawie umowy notarialnej z dnia 19 stycznia 1998r. B. K. i Z. K. nabyli własność przedmiotowego lokalu jako współwłaściciele po ½. Zmianie uległ zatem tytuł prawny do lokalu, ale nie zmieniły się okoliczności dotyczące faktu, że w lokalu tym nadal mieszka sam B. K., który za zgodą Z. K. korzysta z całego lokalu i ponosi całe koszty związane z jego utrzymaniem, a Z. K. nadal zamieszkuje w [...]. O ile początkowo B. K. i Z. K. byli współnajemcami przedmiotowego lokalu z którego w całości korzystał jeden z najemców B. K., za zgodą Z. K., to obecnie są współwłaścicielami i nadal z lokalu korzysta wyłącznie B. K., za zgodą drugiego współwłaściciela Z. K.. Zgodnie z art.39ust.l ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. z 1998r. Nr 120, poz.787 z późn.zm/, która obowiązywała w momencie wydania zaskarżonej decyzji, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach do których mają tytuł prawny, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 150% najniższej emerytury. Natomiast art.42 powołanej ustawy w ust. 1 pkt 1 określa, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu nie może przekraczać 35m2 dla jednej osoby, a ust.5 stanowi, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, jeżeli, powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 % w budynkach wybudowanych po 1945r. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności faktyczne i obowiązujący stan prawny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło