II SA/Kr 2852/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski spr. Sędziowie: WSA Bożenna Blitek WSA Tadeusz Wołek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006 r sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 7 listopada 2003 r Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala Decyzją z dnia 7 listopada 2003 r , znak[...], po rozpatrzeniu odwołania Z.B. , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] 2003 r znak [...] w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w obrębie [...] gm[...] przez zmianę powierzchni działki ewid. Nr [...] ha na [...] ha i działki ewid. [...] [...] ha na [...] ha .W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego powołano przepisy art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz art. 7 "b" ust.2 pkt 2 i art.20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj.Dz.U. z 2000 Nr 100 , poz. 1086 ze zm. ).Uzasadniając swoją decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. Z. B. wystąpił o ustalenie prawidłowej powierzchni dla nieruchomości oznaczonych numerami działek [...] i [...] stanowiących jego własność na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...]. 1977 , Nr [...]. Wskazywał , że powierzchnia działek w ewidencji gruntów jest inna niż przyjęta w akcie własności ziemi. Decyzją z dnia [...] 2003 r Starosta wprowadził w ewidencji gruntów zmianę w zakresie powierzchni działki [...] z [...] ha na [...] ha i działki [...] z [...] ha na [...] ha. Podejmując takie rozstrzygniecie Starosta ustalił , że według ewidencji gruntów założonej po raz pierwszy w 1968 r opartej na pomiarze działek , działka Nr [...]miała pow[...] ha , a działka Nr [...] ha i na sumę tych powierzchni działek przyjęto w akcie własności ziemi .W 1983 r na terenie obrębu [...] gmina [...] przeprowadzono aktualizację ewidencji i połączoną z ponownym pomiarem działek. W następstwie pomiaru działek w tych samych granicach , powierzchnię działki [...] ustalono na [...] ha , a działki [...]-bez zmian - na [...] ha .Zmiana powierzchni działki [...] wynikała z zaokrąglenia powierzchni w dół do 1 ara , zgodnie z obowiązującą wówczas instrukcją. Taki stan powierzchni działek figurował w ewidencji. W roku 2000 , na rzecz Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych wywłaszczono część działki Nr [...] , oznaczoną jako działka [...] o pow. [...] ha ( [...] ) , w operacie Nr [...] , a przy właścicielu pozostała działka [...] o pow. [...] ha. W roku 2002 dla działek [...] i [...] założona została księga wieczysta przy wykazaniu ewidencyjnej powierzchni działek [...] - [...] ha i [...]-[...] ha Łączna powierzchnia działek w księdze wieczystej [...] wynosi [...] ha. W związku z żądaniem właściciela Z. B. zlecono pomiar kontrolny działek. Wyniki pomiaru wykonanego przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego odzwierciedla operat techniczny przyjęty do Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za Nr [...] .Zgodnie z tym operatem powierzchnia działki [...]w niezmienionych od 1968 r jej granicach ewidencyjnych wynosi [...] ha , a działki [...] powstałej z podziału działki [...]w celu wywłaszczenia , [...] ha. Organ I instancji wskazał , że wyliczenie powierzchni nastąpiło wg współrzędnych i do ewidencji przyjęto aktualnie pomierzoną i obliczona powierzchnię działek. Od decyzji Starosty odwołanie złożył Z. B. , który powołując się na własne wyliczenia twierdził, że powierzchnia jego działek przekracza [...] arów. Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Geodezji Kartografii za własne przyjął ustalenia organu I instancji w oparciu o zebrany materiał , a nadto dokonał dalszych ustaleń. Stwierdzono , że do pomiaru kontrolnego działek oznaczonych numerami [...] i [...] przyjęto zgodny z ewidencją przebieg granic tych działek z działkami sąsiednimi. Wskazano , że granicę działek [...] i [...] z działkami [...] i [...] przyjęto z danymi zawartymi w operacie sporządzonym za Nr [...] do zasiedzenia działek [...] i [...] i przyjętym do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej .Natomiast współrzędne punktów granicznych działek [...] i [...] z działkami [...] i [...] zostały obliczone na podstawie szkicu podstawowego z 1967 r . Podkreślono , że Z. B., był obecny na gruncie ( w dniu [...].2003 ) i nie zgłosił zastrzeżeń co do przebiegu okazanych granic i punktów granicznych. Powołując się na powyższe ustalenia organ odwoławczy doszedł do przekonania , że przebieg granic działek ewidencyjnych [...] i [...] nie uległ zmianie, natomiast różnica w ich powierzchni wynika z dokładności, aktualnie przeprowadzonego pomiaru , co uzasadniało utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego podkreślono także , iż dział I księgi wieczystej zawierającej opis nieruchomości , a w tym jej obszar nie jest objęty rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych , i może być zmieniany na podstawie danych z ewidencji gruntów , co uzasadniało sprostowanie błędu ewidencyjnego. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy na powyższą decyzję złożył Z. B. podnosząc , ze łączna powierzchnia ([...] ha ) jego działek [...] i [...] jest zaniżona i wynosi " sporo powyżej [...] ha " .Nie wskazując naruszonego przepisu prawa skarżący podnosił, że wyznaczenie w terminie punktów granicznych do pomiaru kontrolnego , dało mu podstawę do wykonania własnych pomiarów , według których działka jest dłuższa i szersza. Podnosił , że organy nie podały mu długości działki przyjętej do obliczeń , oraz , że w jednym z pism wskazano rok 1980 jako datę aktualizacji ewidencji , a w decyzji wskazywano rok 1983 , przy czym o obu tych terminach nie wiedział. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasowe ustalenia i stanowisko prawne. W odniesieniu do zarzutów skargi , wskazując na przepisy art. 11 i 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wyjaśniono , że tylko przyjęte do zasobu geodezyjnego i kartograficznego materiały i opracowania mogą stanowić podstawę wprowadzonych zmian .Wyjaśniono także , że aktualizacja ewidencji gruntów w obrębie Dąbrowa została rozpoczęta w 1980 r a zakończona w 1983 r i operat aktualizacji przyjęto do zasobu za Nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył : Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie przed tą datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r .Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153 , poz. 1271 z późn.zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny , na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ) , stanowi , że sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem ( art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Sprawując te kontrolę , zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dalej ustawa o p.s.a. ). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem wskazuje iż skarga nie jest uzasadniona. Nie zachodzą bowiem opisane przepisem art. 145 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanki do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. Przedmiotem sprawy było żądanie ustalenia powierzchni działek [...] i [...] stanowiących na podstawie aktu własności ziemi , własność skarżącego , przy uwzględnieniu , że objęta tym aktem działka [...], została w części oznaczonej jako działka 173/2 wywłaszczona. Skarżący zarzucał, że uwidoczniona w ewidencji gruntów łączna powierzchnia działek [...] ha , jest mniejsza od wykazanej w akcie własności i zaniżona. Przedmiotem zaskarżonej decyzji , było ustalenie łącznej powierzchni tych działek , poprzedzone pomiarem odzwierciedlonym w operacie przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego na [...] ha , w tych samych granicach ewidencyjnych. Podniesione w skardze zarzuty , iż z pomiarów dokonanych przez skarżącego wynika , że powierzchnia jest zaniżona , wymagają przybliżenia istoty postępowania ewidencyjnego , w którym zapadła zaskarżona decyzja. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz.U. z 2000 r Nr 100 , poz. 1086 z późn.zm. ) przepisem art.2 pkt 8 definiuje ewidencję gruntów i budynków ( kataster nieruchomości ) jako jednolity dla kraju , systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach , budynkach i lokalach , ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami , budynkami lub lokalami. Nośnikiem tych informacji , zgodnie z art. 24 ust.1 ustawy jest operat ewidencyjnych , który składa się z map , rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów .Stosownie do przepisów art. 20ust.1 pkt 1 ustawy , tzw. przedmiotowy zakres informacji w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia , granic , powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych , oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów , jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne , nie reguluje szczegółowo trybu i zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budunków . W dacie wydania decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty obowiązywało już (od dnia [...] 2001 ) Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38 , poz. 454 ) zwane dalej Rozporządzeniem. Rozporządzenie to nakłada na starostę jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ( art.22 ust.1 ustawy ) m.in. obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi ( § 44 pkt 2 ). W świetle postanowień przepisów powołanego wyżej Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków - dalej Rozporządzenia z 29.03.2001 -podstawową jednostkę powierzchniową podziału kraju dla celów ewidencji stanowi działka ewidencyjna (§5) definiowana ( § 9 ust. 1 ) jako ciągły obszar gruntu , położony w granicach jednego obrębu , jednorodny pod względem prawnym , wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych . W tym miejscu należy wskazać na relację między informacjami zawartymi w operacie ewidencji gruntów dotyczącymi m.in. obszaru granic działek ewidencyjnych , a danymi zawartymi w księdze wieczystej założonej dla nieruchomości składającej się z działki ( działek) ewidencyjnych. Oznaczenie nieruchomości , w tym jej obszar i granice oznaczone na mapie i opisie nieruchomości , są elementem oznaczenia nieruchomości zawartym w dziale I - O księgi wieczystej , stosownie do przepisu art. 25 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece ( tj.Dz.U. z 2001 r Nr 1214 , poz. 1361 z późn.zm. ) oraz paragrafu 28 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów ( Dz.U.Nr 102 , poz. 1122 ).Identyczną regulację zawierają postanowienia §§ 15,16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 20 sierpnia 2003 r w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym ( Dz.U. Nr 162 , poz. 1575 ). Powszechnie jest przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego ( por.np. wyrok SN z 24.11.1997 II CKU 110/97 Prok.I Pr.1998/28 jak i w piśmiennictwie ( por. St.Rudzicki, Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece , Wyd.III 2000 r str. 36 wraz z powołanym orzecznictwem ) , że elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa ( art.3 ) , ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych ( art.5 ) statuowanymi tą ustawą. Przeciwnie podstawą oznaczenia nieruchomością w księdze wieczystej zgodnie z art. 26 ust. 1 powołanej ustawy są dane z ewidencji gruntów i budynków ( katastru nieruchomości).Przepis art. 27 tej ustawy przewiduje tryb postępowania w przedmiocie sprostowania oznaczenia nieruchomości przed sądem prowadzącym księgę wieczystą, w wypadku stwierdzenia niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej , na wniosek właściciela , wieczystego użytkownika lub z urzędu - na skutek zawiadomienia właściwej państwowej jednostki organizacyjnej prowadzącej ewidencję gruntów i budynków. Jak z powyższego wynika znajdujące się w ewidencji gruntów mapa i opis nieruchomości stanowią podstawę jej oznaczenia w księdze wieczystej. Skoro elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa , ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych , opis tej samej nieruchomości może ulegać zmianom w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków. Taka sytuacja zachodzi w sprawie , gdyż przy niezmienionych granicach ewidencyjnych działek [...] i [...] ich łączna powierzchnia w następstwie dokładności pomiarów uległa zmniejszeniu i wynosi [...] ha Stan sprawy wskazuje zatem , że istnieje niezgodność pomiędzy danymi w ewidencji gruntów , a przyjętą w księdze wieczystej [...] powierzchnią łączną działek [...] i [...]. W świetle wskazanego wyżej przepisu art.27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece usunięcie tej niezgodności należy do sądu powszechnego - sądu rejonowego prowadzonego księgi wieczyste , a organowi prowadzenia ewidencji służy tylko - jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 1997.04.15 I CK 26/97 ( OSNIC 11/97, poz. 167)- uprawnienie do zawiadomienia sądu o dostrzeżonej niezgodności. Czynności geodezyjne i kartograficzne podlegają określonym standardom i zgodnie z przepisami art.11,12 i 13 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne mogą być wykonywane przez uprawnione podmioty .Słuszne jest zatem stanowisko organów , że dokonywane przez skarżącego pomiary nie mają żadnej doniosłości prawnej dla zmiany powierzchni przyjętej w ewidencji gruntów. Zgodnie z przepisami powołanego Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 200 w sprawie ewidencji gruntów i budynków , aktualizacja danych ewidencji gruntów nastąpić może z urzędu lub na wniosek , przy czym przepisy wyczerpująco określają rodzaje dokumentów ( § 46 ust.2 pkt 1-4 ) na podstawie , których mogą być wprowadzone zmiany .Na wniosek skarżącego organ z urzędu zlecił pomiary , które doprowadziły do korekty powierzchni działek. Jeżeli skarżący przedstawi organom ewidencji gruntów opracowanie geodezyjne i kartograficzne , odpowiadające wymaganiom ustawy i rozporządzenia ( § 46 ust. 2 pkt 2 ) , tj. sporządzone na zlecenie skarżącego przez uprawniony podmiot i przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz zawierające wykaz zmian gruntowych , to taki dokument stanowi podstawę wprowadzenia zmiany w ewidencji. Samo niezadowolenie z . wyników przeprowadzonego pomiaru , nie dowodzi sprzeczności z prawem decyzji. Z tych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 z późn.zm.) orzeczono jak w sentencji.