II SA/Kr 286/15
WyrokWSA w Krakowie2015-05-05
Skład orzekający: Beata Łomnicka, Iwona Niżnik-Dobosz, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły legalność wykonanych robót budowlanych, uwzględniając zarówno pozwolenie na budowę, jak i dokonane zgłoszenia, a także czy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji uchybiły w zakresie oceny zebranego materiału dowodowego. Dotyczy to zarówno oceny legalności zrealizowanych inwestycji na podstawie zgłoszeń, jak i oceny legalności realizacji inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę z 1989 r. Ustalenia te mają znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zastosowania przepisów prawa, a ich brak stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy budynku gospodarczego na podstawie pozwolenia na budowę z 1989 r. W trakcie budowy stwierdzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu, w tym zmiany wymiarów, kubatury i lokalizacji budynku. Organy nadzoru budowlanego nakładały na inwestorów obowiązki sporządzenia projektu zamiennego lub doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. Inwestorzy wnosili odwołania i skargi, podnosząc m.in. kwestie kosztów i braku aktualnych planów zagospodarowania przestrzennego. W aktach sprawy znajdowały się również zgłoszenia budowy wiaty i garażu, które organy pominęły w ocenie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 grudnia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 1 sierpnia 2012 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie WSA Iwona Niżnik- Dobosz WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2015 r. sprawy ze skargi B. K. i R. K. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 grudnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Decyzją z dnia 30 września 1989 r., znak: [....] , wydaną przez Kierownika Urzędu Miasta i Gminy S. na rzecz Państwa R.K. i B.K. , zatwierdzono i udzielono pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budowę budynku gospodarczego typ WB-3507 na działce położonej w R. nr [....] z uwzględnieniem, między innymi następujących wymagań: budynek usytuować w odległości 9,0 m od istniejącego budynku mieszkalnego i w granicy działki [....] ; dane techniczne: powierzchnia zabudowy 104,0 m2, powierzchnia użytkowa 145,7 m2, kubatura 601,0 m3 (akta administracyjne sprawy, karty nr 5 i 6). Po uzyskaniu pozwolenia na budowę, inwestor przystąpił do wykonywania robót budowlanych.
Pismem z dnia 11 września 1997 r. R.B. zawiadomił organ budowlany, iż (...) Pan K. wykonuje budowę bez planu, niezgodnie z przepisami (akta administracyjne sprawy, karta nr 4).
W związku z dokonanym zgłoszeniem, organ administracji przeprowadził czynności kontrolne, a następnie decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 23 października 1997 r. znak: [....] nakazano rozbiórkę wszystkich elementów budowlanych prowadzonej rozbudowy budynku gospodarczego położonego na działce nr [....] w R. oraz doprowadzenie w/w budynku do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę NR [....][....] z dnia 30-10-1989 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 8). Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody [....] z dnia 8 kwietnia 1998 r., znak: [....] , a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia w całości organowi I instancji. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA/Kr 1038/98 została oddalona skarga na decyzję Wojewody K.
W związku z reformą administracji publicznej, organem właściwym do rozpoznania sprawy został Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu K.
W toku postępowania dowodowego w sprawie, organ I instancji przeprowadził oględziny wykonanych robót budowlanych w dniu 12 października 2000 r. (akta administracyjne sprawy, karty nr 16-20). Ponadto akta sprawy zostały uzupełnione o ustalenia planu miejscowego dla działki nr [....] położonej w R. (akta administracyjne sprawy, karty nr 96-100), kserokopię projektu budowlanego (akta administracyjne sprawy, karty nr 112-119). Ponownie przeprowadzono także oględziny wykonanych robót budowlanych (akta administracyjne sprawy, karty nr 123-128).
W oparciu o dokonane ustalenia, postanowieniem Nr [....] z dnia 26 stycznia 2004 r., znak: [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych oraz zobowiązał go do przedłożenia określonych dokumentów (akta administracyjne sprawy, karty nr 137-138).
Następnie, postanowieniem nr [....] z dnia 4 października 2011 r., znak: [....] [....] organ I instancji ponownie wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w sposób istotny odbiegający od warunków określonych w decyzji (...) z dnia 30.10.1989 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 272).
W tym samym dniu,4 października 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał decyzję Nr [....] , znak: [....] [....] którą nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w terminie do dnia 30 grudnia 2011 r. (akta administracyjne sprawy, karty nr 273-274). Pismem z dnia 30 grudnia 2011 r., datowanym na dzień 27 grudnia 2011 r., inwestorzy poinformowali, iż (...) ponowne inwestowanie w przygotowanie i realizacją kolejnego projektu zastępczego, przewyższa moje możliwości finansowe. Decyduje się na przywrócenie budynku do stanu zgodnego z projektem WB-3507 (akta administracyjne sprawy, karta nr 277).
Decyzją Nr [....] z dnia 1 sierpnia 2012 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał B.K. i R.K. wykonanie określonych w sentencji robót budowlanych w terminie do dnia 31 października 2012 r.
Odwołanie w ustawowym terminie od powyższej decyzji wnieśli B.K. i R.K. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją Nr [....] z dnia 31 grudnia 2014 r. znak: [....] uchylił zaskarżoną decyzję nr [....] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu K. z dnia 1 sierpnia 2012 r., znak: [....] [....] w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że przedmiotem postępowania są roboty budowlane, polegające na budowie budynku gospodarczego, wykonywane w związku z otrzymanym przez inwestora pozwoleniem na budowę z dnia 30 października 1989 r., znak: [....], umożliwiającym realizację budynku gospodarczego typu WB-3507.
Organ odwoławczy przyjął dotychczas poczynione przez organ I instancji ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzonych odstępstw do zatwierdzonego decyzją z dnia 30 września 1989 r. projektu budowlanego. Mianowicie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ustalił, iż zostały zmienione wymiary budynku z projektowanych: powierzchnia zabudowy 104,0 m2, powierzchnia użytkowa 145,7 m2, kubatura 601,0 m3 (akta administracyjne sprawy, karty nr 5 i 6) na budynek o wymiarach: 14,90 m x 9,00 m (k-16). Zmieniła się również wysokość budynku z 7,25 metra (akta administracyjne sprawy, karta nr 247) do 5,8 metra (akta administracyjne sprawy, karta nr 135) oraz jego lokalizacja na działce i odległość od budynku mieszkalnego (akta administracyjne sprawy, karta nr 127).
Z powyższych ustaleń wynika, iż inwestor odstąpił od warunków wydanego pozwolenia na budowę poprzez faktyczne wykonanie budynku o innych parametrach, w zmienionej lokalizacji, w stosunku do projektu zagospodarowania działki.
W dniu 31 maja 2004 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888), które nadały aktualne brzmienie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowanego. Zgodnie z przepisami wprowadzającymi ustawę nowelizującą - Prawo budowlane do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje się przepisy zmienione (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.). A więc przepisy ustawy nowelizującej znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie, w związku z istotnym odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę przez inwestora.
Prawidłowo zatem organ I instancji, po ustaleniu, iż inwestor istotnie odstąpił od warunków wydanego pozwolenia na budowę, wydał decyzję, którą nałożył na niego obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego (decyzja Nr ... z dnia 4 października 2011 r.).
Po nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, organy nadzoru budowlanego nie badają ponownie zakresu dokonanych przez inwestora nieprawidłowości, lecz jedynie ustalają w jaki sposób, po upływie wskazanego terminu, inwestor wykonał nałożony na niego obowiązek (art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego). Wykonanie obowiązku skutkuje zatwierdzeniem projektu budowlanego zamiennego i obliguje organ nadzoru budowlanego do zobowiązania inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie wykonanych robót budowlanych.
Natomiast ustalenie, iż inwestor nie wykonał nałożonego na niego obowiązku, lub obowiązek został wykonany nienależycie, skutkuje koniecznością orzeczenia bądź rozbiórki wykonanych robót budowlanych, bądź koniecznością doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego bądź obowiązkiem zaniechania dalszych robót budowlanych (art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego). Obowiązki nakładane w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego mają doprowadzić roboty budowlane wykonane z odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę do stanu zgodności z prawem.
W toku postępowania dowodowego, organ I instancji ustalił, iż w związku z upływem terminu wskazanego w decyzji z dnia 4 października 2011 r. oraz w związku z pismem inwestora z dnia 30 grudnia 2011 r., inwestor nie wykonał ciążącego na nim obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Zatem zasadnie należało w takim przypadku wydać rozstrzygniecie w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.
Jednakże Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wadliwie ustalił, w jaki sposób należy osiągnąć w niniejszej sprawie "stan zgodności z prawem". Zauważono, iż przez pojęcie "stanu zgodności z prawem" w niniejszej sprawie należy rozumieć taki stan, który odzwierciedla stan robót budowlanych aż do momentu, w którym roboty budowlane zostały wykonywane z naruszeniem przepisów. W niniejszej sprawie "stanem zgodności z prawem" będzie zatem stan sprzed rozpoczęcia wykonywania robót budowlanych na skutek wydanego pozwolenia na budowę, ponieważ już samo miejsce lokalizacji budynku gospodarczego typu WB-3507 na działce (posadowienie budynku na działce), jest niezgodne z warunkami wydanego pozwolenia na budowę. Budynek bowiem znajduje się w innej odległości od budynku mieszkalnego, niż wskazana odległość w decyzji z dnia 30 września 1989 r. Odległość wskazana w decyzji pozwolenia na budowę wynika z przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które regulowały dopuszczalność lokalizowania obiektów budowlanych w oparciu o ustalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy S.
Mając na uwadze powyższe [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest przedwczesne. W dacie wydania pozwolenia na budowę, lokalizacja obiektu na działce była ściśle określona przepisami o planowaniu przestrzennym, co w konsekwencji wykluczało możliwość posadowienia obiektu na działce, tak, jak to faktycznie uczynił inwestor. Niemniej przepisy te aktualnie nie obowiązują. Należy zauważyć, iż wykonanie obowiązku wskazane w zaskarżonej decyzji oznacza rozebranie istniejącego obiektu i jego lokalizacja zgodnie z warunkami wydanego pozwolenia na budowę, co stanowi działanie niedopuszczalne, ponieważ stanowi o naruszeniu kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej do udzielania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę.
W związku z tym, ponownie prowadząc postępowanie dowodowe w sprawie, organ I instancji ustali, w jaki sposób należy osiągnąć "stan zgodności z prawem" w związku z nieprzedłożeniem przez inwestora projektu budowlanego zamiennego. Okoliczności wskazane powyżej mogą stanowić przesłankę do konieczności wydania nakazu rozbiórki nawet całego obiektu budowlanego, o ile inwestor nie dostarczy projektu budowlanego zamiennego, zgodnie z warunkami decyzji z dnia 4 października 2011 r. Wskazano, iż nawet upływ terminu wyznaczonego w decyzji z dnia 4 października 2011 r. nie przekreśla możliwości wykonania obowiązku przedłożenia przez inwestora projektu budowlanego zamiennego. Zatem w głównej mierze od podjętych przez niego dalszych działań zależy, w jakim stopniu organ nadzoru budowlanego będzie musiał orzec nakazy, o których mowa w art. 51 ust. 4 bądź 5 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazano, iż nie mogą zostać uwzględnione w świetle zgromadzonych materiałów dowodowych. Okoliczność, iż inwestor ponosi znaczne koszty postępowania naprawczego jest skutkiem jego wcześniejszych działań polegających na realizacji robót budowlanych niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę. To nie inwestor decyduje, w jaki sposób winna zostać zakończona niniejsza sprawa, lecz organ nadzoru budowlanego poprzez wydanie stosownej decyzji, uwzględniającej podjęte przez inwestora działania, w związku z nałożeniem na niego obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego decyzją z dnia 4 października 2011 r.
Z powyższą decyzją nie zgodzili się B.K. i R.K. zaskarżając ją w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Skarżący podnieśli, że budowę obiektu rozpoczęto według pozwolenia na budowę opiewającego na cały budynek składający się z trzech modułów. Dokładnie w miejscu zwymiarowanym na części technicznej pozwolenia, tj. planie sytuacyjnym na którym omyłkowo zaznaczono alternatywę WB-3507 składającego się z dwóch modułów po 4,5 m.
Skarżący podnieśli, iż po pierwszej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego spełnili wszystkie wymagania, ponosząc znaczne koszty. Plan zamienny został odrzucony z powodu nieaktualnego planu przestrzennego Gminy S. Po drugim wezwaniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przedłożenie planu nadal nie było planu przestrzennego gminy S. i projekt taki byłby z góry skazany na odrzucenie. Skarżący wnoszą o decyzję umożliwiającą dokończenie budowy zgodnie z planem WB-35-07.
W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W tej sprawie Sąd dostrzegł naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Z tym, że mimo kasacyjnej decyzji [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sąd uznał, że należy także uchylić i tą decyzję, ponieważ uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji błędnie ukierunkowuje postępowanie pierwszoinstancyjne, co w przyszłości mogłoby skutkować wadami tego postepowania.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że część zarzutów skargi nie jest zasadna. Sąd nie podziela stanowiska skarżących, jakoby spełnili oni wszystkie wymagania w postepowaniu tzw., naprawczym prowadzonym przez organy administracji w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.). Skarżący nie spełnili tych wymagań, stąd organ I instancji wydał decyzję w dniu 1 sierpnia 2012 r.
Natomiast zarzut co do braku dokładnej oceny zrealizowanej lub zrealizowanych inwestycji jest częściowo zasadny, co znajdzie rozwinięcie w dalszej części uzasadnienia.
Zgodnie z art. 51 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego w razie stwierdzenia naruszenia przepisów Prawa budowlanego w zakresie realizacji lub zrealizowania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach – może nałożyć obowiązki wynikające z art. 51 ust. 1 pkt 1-3 Prawa budowlanego, a tym w szczególności w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nałożyć obowiązek terminowego sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W tej sprawie organ I instancji wydał decyzję nakazująca inwestorom doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego oraz rozbiórkę dobudowanych części obiektu.
Organ II instancji uchylając tą decyzję nakazał, aby dokonać oceny, czy obiekt budowlany wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 30 października 1989 r. nr [....] w sprawie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego położonego na działce nr [....] w R. Organ II instancji wskazał, że o braku zgodności z prawem świadczy również zmiana miejsca realizacji (posadowienia) tego budynku, mimo uprzedniego posiadania pozwolenia na budowę. Z decyzji z dnia 30 października 1989 r. wynikać ma bowiem, że budynek ten znajduje się w odległości innej niż wynikająca z tego pozwolenia.
Ten kierunek prowadzenia postępowania wyjaśniającego jest tylko częściowo trafny, a na pewno nie jest prawidłowe przesądzające stanowisko organu II instancji co do odmiennej lokalizacji tego budynku.
Przede wszystkim organ I instancji musi ustalić, jaka była odległość posadowienia budynku gospodarczego typu WB-3507 w stosunku do istniejącego budynku mieszkalnego, o którym mowa w pozwoleniu na budowę z dnia 30 października 1989 r. znak [....] . Należy tą okoliczność ustalić na podstawie badania samego pozwolenia na budowę z 30 października 1989 r. Pozwolenie to nie zawiera spójnej treści. Z pierwszej strony tego pozwolenia wynika, że budynek gospodarczy miał być usytuowany w odległości 9 metrów od istniejącego budynku mieszkalnego (akta administracyjne, karty nr 61, 42, 6,152, 265). Ale już z załącznika będącego planem realizacyjnym i dokładnie określającym miejsce posadowienia tego budynku gospodarczego wynika, że miał on się znajdować w odległości nie 9 metrów, ale 20 metrów (akta administracyjne, karty nr 55, 62, 3, 112, 113, 180, 193, 241). Z kolei na karcie nr 5 akt administracyjnych znajduje się rysunek będący kopią planu realizacyjnego zawierającą umiejscowienie budynku gospodarczego w odległości 9 metrów od istniejącego budynku mieszkalnego.
Dalej opis techniczny lokalizacji budynku gospodarczego WB-3507 wyraźnie wskazuje, że budynek ten miał być zlokalizowany w odległości 20 metrów do istniejącego budynku mieszkalnego (akta administracyjne, karty nr 117, 182, 242).
Tym samym mając powyższe na uwadze nie można z góry zakładać, że istniejący budynek gospodarczy na działce nr [....] wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z 30 października 1989 r. został posadowiony wbrew ustaleniom tego pozwolenia. Niewątpliwie kwestia prawidłowości posadowienia także i tego budynku powinna być objęta ustaleniami organu I instancji, ale te ustalenia powinny uwzględnić także treść samego pozwolenia na budowę z 30 października 1989 r. wraz z integralnymi załącznikami tego pozwolenia. Badając tą okoliczność należy ustalić, jakie były dopuszczalne możliwości lub dopuszczalna możliwość posadowienia budynku gospodarczego. Organ I instancji winien także ustalić, czy istnieje oryginał pozwolenia na budowę wraz z załącznikami i jaka jest treść tych załączników. Z akt sprawy wynika bowiem, że zwłaszcza załącznik graficzny (plan realizacyjny) ma kilka wariantów. Przypuszczalnie oryginał załącznika graficznego nie ma różnych wariantów posadowienia budynku.
W prowadzonym obecnie postępowaniu administracyjnym nie można oceniać prawidłowości samego pozwolenia na budowę z 30 października 1989 r., ale należy ocenić, czy tenże budynek, tak co do jego wymiarów i odległości od istniejącego budynku mieszkalnego, został wybudowany zgodnie z tym pozwoleniem lub niezgodnie z nim. Gdyby organ I instancji doszedł do wniosku, że pozwolenie to przewidywało kilka miejsc lokalizacji, to należy ustalić, czy wybudowany budynek gospodarczy typu WB-3507 odpowiadał jednemu z takich miejsc.
Nie jest to jedyna okoliczność uzasadniająca uchylenie zaskarżonej decyzji.
Organy obu instancji przyjęły, że inwestycje zrealizowane po udzieleniu pozwolenia na budowę z 30 października 1989 r. i nie objęte tym pozwoleniem zostały wykonane w ramach robót kwalifikujących się jako samowola budowlana. To stanowisko jest przedwczesne. W aktach sprawy zalegają dwa odrębne zgłoszenia wykonania robót budowlanych. Pierwsze z nich obejmuje zgłoszenie z dnia 1 grudnia 1999 r. dotyczące budowy wiaty gospodarczej o wymiarach 9 na 9 metrów (akta administracyjne, karty nr 3-4, karty nr 62-63) i na to zgłoszenie organ odpowiedział pismem z 4 sierpnia 2000 r. wskazując, że w razie wykonania wiaty mogą nastąpić skutki wynikające z art. 48 Prawa budowlanego a to ze względu na prowadzone postępowanie celem ustalenia przebiegu granic (akta administracyjne, karta nr 5). Z akt nie wynika, aby co do tej wiaty zgłoszono sprzeciw.
W piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 grudnia 2000 r. organ ten informuje, że przyjęcie zgłoszenia na budowę tej wiaty jest przedwczesne, ponieważ kwestia rozbiórki części budynku, na którym ma opierać się ta wiata nie jest jeszcze załatwiona (akta administracyjne, karta nr 58). Co interesujące, nawet i to zgłoszenie ma różne miejsca prezentaty potwierdzające jego dokonanie (akta administracyjne sprawy, karta nr 63 i karta nr 264).
Drugie zgłoszenie znajduje się na karcie nr 194 akt administracyjnych i pochodzi ono z daty 14 czerwca 2000 r., w którym inwestor R.K. zgłosił zamiar wybudowania garażu na maszyny rolnicze o powierzchni 34,2 m2. Na to zgłoszenie organ wezwał pismem z daty 26 czerwca 2000 r. o doręczenie przez zgłaszającego kopii aktualnej mapy ewidencyjnej pod rygorem pozostawienia zgłoszenia be rozpoznania (akta administracyjne, karta nr 195).
W dacie dokonania obu ww. zgłoszeń obowiązywał art. 30 ust. 1a Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku konieczności uzupełnienia zgłoszenia, właściwy organ nakładał w drodze postanowienia na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia – organ ten wnosił w drodze decyzji sprzeciw. Zgodnie z treścią ówczesnego art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, zgłoszenia należało dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych, a do wykonania robót budowlanych mógł inwestor przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Pozostawienie bez rozpoznania zgłoszenia lub pismo organu informujące o potencjalnych skutkach wykonania inwestycji w razie zmiany granic działki nie może być traktowane jako sprzeciw.
Sąd w tej sprawie nie przesądza, że obiekty budowlane wykonane (o ile rzeczywiście zostały wykonane) na podstawie obu ww. zgłoszeń są prawidłowe. Sąd jedynie wskazuje, że obowiązkiem organu I instancji będzie także ocena, jaki skutek należy przypisać tak dokonanym zgłoszeniom. Dopiero ustalenie tej okoliczności będzie stanowiło podstawę do dalszego prowadzenia postępowania. Organy bowiem w istocie w ogóle pominęły te okoliczności i nie rozważały ewentualnych skuteczności dokonanych zgłoszeń. Może to mieć znaczenie co do stosowania trybu postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy obu instancji uchybiły w zakresie oceny zebranego materiału dowodowego tak co do legalności zrealizowanych inwestycji na podstawie zgłoszeń poprzez brak w istocie takiej oceny, jak i co do oceny legalności realizacji inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę z 30 października 1989 r. Ustalenia w tym zakresie mają znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a tym samym także prawidłowego zastosowania obowiązujących przepisów prawa. Uchybienia te naruszają normy prawne zawarte w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które to przepisy nakazują dokonanie oceny całości materiału dowodowego i na tej podstawie ustalenie stanu faktycznego sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił obie wydane w tej sprawie decyzje. Wykazane bowiem naruszenia przepisów postępowania mają charakter istotny i mogły mieć wpływ na wynik sprawy, co stanowi spełnienie przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Podniesione zarzuty stanowią jednocześnie– zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. – wskazówki, którymi organy administracji są związane przy ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło