II SA/Kr 2866/00
WyrokWSA w Krakowie2004-06-15
Skład orzekający: Jan Zimmermann, Izabela Dobosz, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił J.S. uprawnień kombatanckich, opierając się wyłącznie na braku udokumentowanego udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem w latach 1948-1950, pomijając analizę innych potencjalnych podstaw przyznania tych uprawnień, w tym działalności w B. Ch. w okresie okupacji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa, nie badając wyczerpująco materiału dowodowego. Pominięto analizę dokumentów dotyczących domniemanej działalności skarżącego w B. Ch. w okresie okupacji, która mogłaby stanowić podstawę do zachowania uprawnień kombatanckich. Ponadto, powołano się na przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP.Stan faktyczny
Skarżący J.S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ jego służba w LWP w latach 1948-1950 nie wiązała się z walką z oddziałami wymienionymi w ustawie, a jedynie z działalnością w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Skarżący kwestionował ustalenia organu, wskazując na swój udział w walkach z "resztkami Wehrwolfu" oraz uczestnictwo w akcji "Wisła", a także na potencjalne uprawnienia wynikające z działalności w B. Ch. w okresie okupacji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, powołując się na brak dokumentów potwierdzających walkę z UPA lub Wehrwolfem oraz na upływ terminu do składania nowych wniosków o przyznanie uprawnień.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 19 października 2000r. Zasądzono od Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego J.S. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt. II SA/Kr 2866/ 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie : NSA Izabela Dobosz / spr. / AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 19 października 2000r. Nr [ ] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego J.S. kwotę 10/ dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt. II SA/Kr 2866/ 00
UZASADNIENIE
Decyzją Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z 09. 05. 2000r. Nr [.....] , wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 1997r. Nr 142, póz. 950 ze zm. / pozbawiono J.S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z dnia 7.11.1984r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" [.....] . 1948 - [.....] 1948r. i [.....] . 1948 - [.....] . 1948r. /łącznie 5 miesięcy /.
Jak ustalono na podstawie akt b. ZBOWiDu J.S. w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w LWP i nie walczył podczas tej służby z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach... . W tej sytuacji Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął, iż J.S. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", co skutkuje obecnie ich pozbawieniem. Powołano się na stanowisko SN, iż organ nie jest obowiązany wyjaśniać czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.S. podaje, że odbywając służbę wojskową w [.....] / J.W. ....../ od [.....] . 1948r. do [.....] 1950r. brał m. in. udział w walkach z "resztkami Wehrwolfu" oraz uczestniczył w akcji "Wisła". Uważa, że organ poczynił nieodpowiednie ustalenia, gdyż winien zasięgnąć o nim informacji z CAW w R. oraz uwzględnić póz. .....wykazu MON.
Uważa, że podstawą jego kombatanctwa jest art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach... . Dodaje, że Urząd naruszył szereg przepisów kpa, w tym m. in. art. 7 - 9, 11 - 12, 75, 77, 80 i 107 § 3 kpa. Nie można bowiem powoływać się na bliżej nieokreślone orzecznictwo SN bez wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki do przyznania uprawnień kombatanckich / wymienione w ustawie /. Decyzja pozbawiająca praw słusznie nabytych narusza zasadę sprawiedliwości społecznej oraz Konstytucję RP. W ślad za wnioskiem J.S. przedłożył szereg dokumentów dotyczących działalności w B. Ch. w okresie okupacji.
Decyzją Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z 19. 10. 2000r. Nr [.....] , wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /1. j. Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. / oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymano w mocy decyzję własną z 9. 05. 2000r. Urząd podtrzymał dotychczasowe stanowisko i powołał się na pismo CAW z [.....] 1995r. stwierdzające, że [.....] KBW w latach 1948 - 1950 nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA lub Wehrwolfu. Co do nadesłanego wniosku o przyznanie uprawnień z tytułu służby w B. Ch. powołano się na upływ terminu do składania nowych wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich, który zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy upłynął z dniem 31. 12. 1998r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.S. wnosi o uchylenie decyzji o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich.
Uważa, że Urząd naruszył art. 7 - 9, 11 - 12, 75, 77, 80 i 107 § 3 kpa. Sądzi, że bezpodstawnie uznano go za "utrwalacza władzy ludowej", gdy w istocie służył w [.....] Pułku KBW i brał udział w walkach z Wehrwolfem i innymi bandami. Informacja CAW, iż nie odnaleziono dokumentów z tych walk nie stanowi podstawy do ustalenia, że pułk nie brał udziału w walkach. Opiera zatem prawo do statusu kombatanta na art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach...
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 / Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / p. o. p. p. s. a. / sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1. 01. 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone / co ma miejsce w niniejszym przypadku / podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy / art. 97 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. /.
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
Bezsporne jest, iż skarżący jako żołnierz [.....] Pułku KBW w latach 1948 -1950 nie mógł walczyć z UPA ani z Wehrwolfem. Pułk ten walczył z UPA, ale w 1947r.
Prawidłowo zatem Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych oparł się na wykazie CAW, stanowiącym załącznik do pisma z [.....] . 1995r. / k. 39 i 40 akt administracyjnych / i nie dał wiary gołosłownym zapewnieniom skarżącego, iż ów walczył z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /1. j. Dz. U. z 1997r. , Nr 142 poz. 950 ze zm. / . Tym niemniej, aby pozbawić skutecznie skarżącego uprawnień kombatanckich należało przeanalizować złożone przed wydaniem zaskarżonej decyzji dokumenty dotyczące jego domniemanej działalności w B. Ch. w okresie okupacji. Istnienie uprawnień z tego tytułu mogłoby bowiem być podstawą ewentualnego zachowania uprawnień w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach.... Urząd nie dokonał tej analizy powołując się na art. 22 ust. 3 tej ustawy. Przepis ten jednakże wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 15. 04. 2003r. / Dz. U. Nr 72, poz. 658 / został uznany za niezgodny z art. 2 i 32 Konstytucji RP.
W tym stanie rzeczy, zważywszy, iż wspomniane dokumenty dotyczące udziału w B. Ch. zostały przedłożone dopiero na etapie postępowania odwoławczego, uchylono wyłącznie zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p. o. p. p. s. a. / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 / w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, póz. 1271 /.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA z 11. 05. 1995r. / Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm. / w zw. z art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło