II SA/Kr 2868/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) Sędziowie WSA Aldona Gąsecka - Duda AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi E. B., W. B., R. H., J. K., M. L., M. R., J. S., K. Z., R. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 lipca 2002 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji oraz decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] marca 2002 r. znak: [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. L. kwotę 40 zł. ( czterdzieści złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 2868/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2002r, wydaną na podstawie art. 105 § 1, w związku z art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071), Wójt Gminy S. umorzył postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia 26.03.2002 r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną własną z dnia [...].03.2000r. znak [...] zmienioną decyzją z dnia [...].11.2000 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia miejsca gromadzenia odpadów przeznaczonych do wykorzystania i unieszkodliwiania, sposobu gromadzenia odpadów oraz ich ilości. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na wniosek Przedsiębiorstwa "A" G. N. - Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...].03.2000 r. Znak [...] orzekł o uzgodnieniu miejsca i sposobu gromadzenia odpadów przeznaczonych do wykorzystania i unieszkodliwiania (z wyjątkiem składowania) określając jednocześnie ilość odpadów oraz warunki zezwolenia. Następnie - na kolejny wniosek P "A" - decyzją z dnia [...].11.2000 r. znak [...] Wójt Gminy S. zmienił decyzję własną z dnia [...].03.2000 r. w zakresie ilości i rodzaju odpadów. W dniu [...].06.2001 r. Komitet na Rzecz Życia w Czystym Środowisku w S. (M. L., K. Z., J. K., R. H., W. B., E. B., M. R., J. S.) wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wymienionymi wyżej decyzjami ostatecznymi - uzasadniając to pominięciem w dotychczasowym postępowaniu wnioskodawców posiadających - ich zdaniem - prawa strony na zasadzie przepisu art. 28 k.p.a. Postanowieniem z dnia 26.03.2002 r. znak [...] Wójt Gminy S. wznowił postępowanie w sprawie w przedmiocie określenia miejsca gromadzenia odpadów, rodzaju odpadów i ich ilości. Nadto organ I instancji wskazał, że G. N. w dniu 21.03.2002 r. złożył oświadczenie o wyrażeniu zgody na zmianę decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...].03.2000 r. i [...].11.2000 r. wnosząc o ustalenie nowych ( znacznie zmniejszonych) ilości odpadów, rezygnując z gromadzenia odpadów niebezpiecznych oraz wnosząc o ustalenie nowych warunków segregowania odpadów. Decyzją z dnia [...].03.2002 r. znak [...] Wójt Gminy S. zmienił - za zgodą strony - decyzję własną z dnia [...].03.2000r. zmienioną decyzję z dnia [...].11.2000r. Decyzja ta stała się ostateczną z dniem 5.04.2002r. W związku z powyższym postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia 26.03.2002r stało się bezprzedmiotowe, dotyczyło bowiem decyzji z dnia [...].03.2000 i [...].11.2000r w ich pierwotny brzmieniu i jako takie podlega umorzeniu. W odwołaniu od tej decyzji M. L., K. Z., J. K., R. H., W. B., E. B., M. R., J. S.) wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zarzucili, że Wójt Gminy S. nie dokonał oceny, czy istnieje prawna możliwość zastosowania przepisu art. 155 K.p.a., w sytuacji, gdy prowadzone jest postępowanie o wznowienie przez tego samego Wójta, a przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] zalega nie rozpoznany do chwili obecnej wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji W tym zakresie powołali się na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z 6 .01.1999r. sygn akt III RN 101/98 ( ONSAP 1999/20/637 ) , w którym stwierdzono, że uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania (art. 145 K.p.a.) lub stwierdzenia nieważności ( art. 156 § 1 K.p.a.). Z uwagi na to, że postępowanie administracyjne o wznowienie zaistniało, to prowadzenie postępowania w trybie art. 155 K.p.a było niedopuszczalne. Nadto podali, że warunkiem koniecznym do zmiany decyzji w trybie art. 155 K.p.a jest zgoda wszystkich stron postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, został wyrażony pogląd, że katalog stron postępowania może różnić się od katalogu stron postępowania ogólnego, ale zgoda ma być wyrażona przez wszystkie strony w sposób nie budzący wątpliwości. Skoro wiec Wójt Gminy S. przyznał im status stron we wznowionym postępowaniu, to za uzasadnioną należy uznać konieczność zwrócenia się też do nich o wyrażenie zgody na zmianę decyzji w trybie art. 155 K.p.a. Decyzja wydana w trybie art. 155 k.p.a. nawet nie została im przesłana, dlatego też nie mogli złożyć odwołania. Odwołujący się podnieśli także, że bezspornym jest, że decyzje wymienione na wstępie objęte zostały postępowaniem o wznowienie, dlatego też istniał i istnieje przedmiot do wznowienia. Bezprzedmiotowość zaistniałaby w sytuacji, gdyby upłynął okres ważności tych decyzji, ale takt taki nie zaistniał. Wójt w pierwszej kolejności winien był rozpatrzyć wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji (dwukrotnie składany), następnie zakończyć postępowanie o wznowienie postępowania poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Wynik postępowania mógł bowiem rzutować na to, czy ww. decyzje będą nadal funkcjonowały w obrocie prawnym. Być może przestałby istnieć przedmiot do prowadzenia postępowania w trybie art. 155 K.p.a. Stwierdzili, że decyzja Wójta Gminy S. jest przedwczesna i z tego względu odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Decyzją z dnia 11 lipca 2002r znak: SKO [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 28 i art. 155 kpa po rozpatrzeniu odwołania M. L., R. i K. Z., R. H., W. B., E. B., M. R. i J. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że udostępnione przez organ orzekający akta sprawy dowodzą, że odwołanie jest nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stwierdziło, iż jest niesporne, że postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia 26 marca 2002 r. o wznowieniu postępowania w sprawie decyzji z dnia [...] marca 2000 r. i [...] listopada 2000 r. zostało podjęte w czasie, gdy decyzja z dnia [...] marca 2002 r. o zmianie za zgodą strony ( w trybie art. 155 K.p.a.) decyzji z dnia [...] marca 2000 r. i [...] listopada 2000 r. nie była decyzją ostateczną ( nie istniała w obrocie prawnym ). Natomiast zaskarżone umorzenie postępowania nastąpiło w dniu 13 maja 2002r., gdy przedmiotowa decyzja była już decyzją ostateczną. Organ orzekający posiadał zatem przesłanką do umorzenia postępowania, bowiem dotyczyło ono w istocie innej decyzji ( zmienionej [...] marca 2002 r.). Wszczęcie postępowania w dniu 26 marca 2002 r. nastąpiło w istocie w związku z wnioskiem zainteresowanych, jednakże nie może się ostać zarzut o nie dokonaniu przez Wójta Gminy oceny, czy istnieje w ogóle możliwość zastosowania przepisu art. 155 w sytuacji wszczętego postępowania o wznowienie postępowania. Jak bowiem wyżej wykazano wszczęcie postępowania nastąpiło po zmianie decyzji w trybie art. 155 K.p.a/ Nie może być także uwzględniony zarzut podjęcia decyzji z art. 155 w czasie gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie orzekło jeszcze w przedmiocie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2002 r. bowiem organ orzekający w pierwszej instancji nie jest ( w przedmiocie zmiany decyzji własnej ) związany wszczętym postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji przed organem drugiej instancji. Przepis art. 155 stanowi bowiem, że decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być za ztiodą strony uchylona lub zmieniona w każdym czasie (.-.). Kolegium stwierdziło również, że nieuzasadniony jest zarzut podjęcia decyzji na podstawie art. 155 K.p a. bez uprzedniego zbadania, czy nie istnieją przesłanki do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności . Zmiana decyzji w trybie art. 155 K.p.a. jest dopuszczalna jeżeli wystąpił o nią podmiot, który na podstawie decyzji nabył takie prawo w rozumieniu art. 155 kpa. Nabycie prawa z decyzji - rozumiane jest jako pewne korzyści, treścią których jest rozstrzygniecie odnoszące się do adresata decyzji, znajdujące oparcie w sferze prawa materialnego. Zgodnie z poglądem utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie, nabycie praw odnosi się tylko do prawa materialnego, zatem nie dotyczy uprawnień procesowych. Podstawową przesłanką zmiany decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. jest zgoda strony, która nabyła prawo. Stanowisko orzecznictwa i doktryny w kwestii strony, która nabyła prawo jest jednolite: "za stronę w' myśl tego przepisu ( art. 155 K.p.a.) należy rozumieć wyłącznie inwestora, ponieważ tylko ten podmiot nabył prawa do decyzji" ( wyrok NSA z dnia 21 września 1999 r. sygn. akt II SA/Kr 362/99). Zatem biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że nabycie praw nie odnosi się do sfery procesowej uznać należy, że praw takich nie nabyli właściciele gruntów sąsiednich, nawet jeżeli uzyskali przymiot strony na zasadach określonych w art.28 kpa. W sprawie będącej przedmiotem postępowania powyższe przesłanki zostały spełnione. Nie została natomiast spełniona negatywna przesłanka z art. 155 K.p.a., to znaczy, nie istnieją w rozpatrywanej sprawie przepisy szczególne zawierające zakaz zmiany decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję M. L., R. i K. Z., R. H., W. B., E. B., M. R. i J. K. wnieśli o : stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzyli zarzuty odwołania. W odpowiedzi ma skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W myśl art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego. Na wstępie zauważyć należy, że weryfikacja, w trybie art. 155 kpa, decyzji ostatecznej może nastąpić jeśli wyraża na to zgodę strona. Jednak warunek ten nie jest ograniczony tylko do zgody strony, która na podstawie tej decyzji nabyła prawo ale obejmuje również te strony postępowania, których praw czy obowiązków dotyczy decyzja. Podnieść należy, iż nie zawsze występuje tożsamość stron postępowania zakończonego decyzją ostateczną z kręgiem stron postępowania opartym o treść art. 155 kpa zmierzającym do zmiany decyzji ostatecznej na podstawie której strona nabyła prawo i organ administracji każdorazowo w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego i prawnego musi oceniać jaki jest krąg osób, którym przysługuje status strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie wymienionego przepisu i zbadanie czy wyrażają one zgodę na zmianę decyzji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przez zgodę strony w rozumieniu przepisu art. 155 kpa, niezbędną do zmiany decyzji ostatecznej, uznaje się nie wyłącznie zgodę strony wszczynającej takie postępowanie, lecz zgodę wszystkich osób mających przymiot strony w postępowaniu, w którym została wydana decyzja podlegająca uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa. ( np. wyrokNSAzdnia23.05.2000r IV SA 890/98). Tak więc stwierdzenie organu , iż zgoda taka nie jest wymagana w niniejszej sprawie, nawet , gdyby skarżącym przysługiwał status strony w rozumieniu art. 28 kpa , jest błędne. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 6.01.1999r (III RN 101/98OSNP 1999/20/637) , a stwierdzające, że uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 KPA może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § l KPA) lub do stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 KPA). Niedopuszczalne jest bowiem weryfikowanie decyzji, dotkniętej wadą nieważności , czy też wadą skutkującą wznowieniem postępowania, w trybie art. 155 kpa. Przepis ten służy do uchylenia decyzji ostatecznej, zgodnej z prawem, bądź zawierającej wady niekwalifikowane. Oba tryby postępowania nie mogą być stosowane zamiennie. Zgłoszenie wad decyzji wymienionych w art. 145 Kpa wyłącza możliwość weryfikacji decyzji na podstawie art. 155 Kpa. Dlatego też wydanie w niniejszej sprawie decyzji w trybie art. 155 kpa, mimo złożenia przez skarżących wniosku o wznowienie postępowania, nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei zgodnie z art. 135 p.o.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dlatego też, na podstawie powołanych wyżej przepisów orzeczono jak w punkcie I wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.