II SA/Kr 287/01

WyrokWSA w Krakowie2005-01-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Biernat, Sędzia WSA Renata Czeluśniak, Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy do pozbawienia uprawnień kombatanckich ma obowiązek rozpatrzyć nowe tytuły do tych uprawnień, zgłoszone przez stronę w trakcie postępowania weryfikacyjnego, nawet jeśli pierwotne uprawnienia zostały przyznane z tytułu działalności w ORMO?
Ratio decidendi
Organ właściwy do pozbawienia uprawnień kombatanckich ma obowiązek rozpatrzyć nowe tytuły do tych uprawnień, zgłoszone przez stronę w trakcie postępowania weryfikacyjnego, nawet jeśli pierwotne uprawnienia zostały przyznane z tytułu działalności w ORMO. Niewywiązanie się z tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu A. P. uprawnień kombatanckich, przyznanych pierwotnie z tytułu działalności w ORMO. A. P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując się na swoją działalność w Armii Krajowej. Organ utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, argumentując m.in. upływem terminu do składania wniosków. A. P. zaskarżył decyzję, zarzucając organowi nieuwzględnienie jego działalności w AK. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na podstawie przepisów PPSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2005r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat (spr) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2005r sprawy ze skargi A. P. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 12 stycznia 2001 r., Nr: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] sierpnia 2000r, II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego A. P. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] .08.2000 r., nr [...] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] , działając na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U. 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich A. P., przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w [...] w 1979 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...]. 03.1946 r. do [...] .08.1947 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że A. P. uzyskał uprawnienia kombatanckie w związku z działalnością w Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.... We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. P. powołał się na przekazaną Urzędowi dokumentację potwierdzającą jego działalność w Armii Krajowej i wniósł o rozpatrzenie jego uprawnień kombatanckich w związku z nowym tytułem tych uprawnień. W dniu 12.01.2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] wydał decyzję Nr [...] w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 i art. 129 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach.... W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji oraz dodał, że termin składania odrębnych wniosków o uprawnienia kombatanckie upłynął w dniu [...] .12.1998 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. P. zarzucił, że organ nie wziął pod uwagę jego działalności w Armii Krajowej. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że działalność w ORMO nie stwarza tytułu do uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... . W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego, działalność w ORMO nie daje tytułu do pozostawienia danej osobie uprawnień kombatanckich. Por. np. wyrok NSA z 20.12.1999 r., V SA 2088/98, albo wyrok NSA z 28.07.1995 r., V SA 1662/93. Jednakże, wbrew twierdzeniom Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] zawartym w decyzji z [...] .08.2000 r. możliwe jest wykazywanie przez stronę w ramach postępowania weryfikacyjnego tego, że uprawnienia kombatanckie przysługują jej nie tylko z tytułu udziału w utrwalania władzy ludowej lecz także na podstawie innego tytułu prawnego. Wynika to z nowszego orzecznictwa sądowego (np. z wyroku SN z 22.02.2001, III RN 77/00, OSNAP 2001/15/475). Należy dodać, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, w wyroku z dnia 15.04.2003 r., SK. 4/02, OTK - A 2003 nr 4, poz. 31, iż art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., ustalający końcowy termin do składania wniosków o uprawnienia kombatanckie, jest niezgodny z Konstytucją RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący przesiał do Urzędu do Spraw Kombatantów po wszczęciu postępowania weryfikacyjnego, ale jeszcze przed wydaniem pierwszej decyzji, wniosek o pozostawienie mu uprawnień kombatanckich w związku z tego działalnością w szeregach Armii Krajowej. Do tego wniosku A. P. dołączył wypełniony kwestionariusz, życiorys oraz oświadczenia dwóch świadków (k. 11-21 akt postępowania weryfikacyjnego). Zdaniem Sądu, obowiązkiem organu było zbadanie w ramach postępowania weryfikacyjnego przesłanek do zachowania uprawnień kombatanckich przez skarżącego na podstawie nowego tytułu. Wynika to z prawidłowej wykładni art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach..., jak również z art. 7 i 77 k.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło