II SA/Kr 2875/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : NSA Krystyna Kutzner Sędzia Sędziowie : AWSA Dorota Dąbek sprawozdawca NSA Wiesław Kisiel Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004 r sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 listopada 2000 r, Nr: [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Uzasadnienie. Decyzją z dnia 6.11.2000r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].2000r., nr [...], w sprawie odmowy J. R. przyznania dodatku mieszkaniowego. Orzekające w sprawie organy administracyjne powołały się na treść art. 39 ust. l ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, z którego wynika, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny. J. R. posiada wprawdzie tytuł prawny do zajmowanego lokalu, ale w nim nie przebywa, albowiem przebywa w zakładzie karnym. W skierowanej w dniu [...] 2000r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w [...] skardze na powyższą decyzję J. R. potwierdził fakt czasowego nieprzebywania w lokalu do którego ma tytuł prawny oraz podniósł, że jego matka zobowiązała się do częściowego opłacania czynszu. Wyjaśnił także, że po odbyciu kary chciałby powrócić do mieszkania, lecz jeśli wzrosną zaległości w opłatach za to mieszkanie, to je straci. Dlatego wnosi o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Ponieważ skarżący nie zamieszkuje w lokalu do którego ma tytuł prawny, to tym samym nie legitymuje się uprawnieniem do przyznania dodatku mieszkaniowego, tj. pomocy finansowej przeznaczonej na częściowe dofinansowanie wydatków ponoszonych na zajmowany lokal. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona [...] 2000r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. Stosownie do treści art. 134 i 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że jeżeli wydana w granicach sprawy której dotyczy skarga decyzja administracyjna narusza prawo w sposób określony w art. 145 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega uchyleniu bez względu na to, czy skarga formułuje zarzuty o naruszeniu prawa. W ocenie sądu wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne naruszają prawo. Stosownie do treści art. 39 ust. l ustawy a dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 1998r., nr 120, poz. 787 z późn. zm) dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny. Orzekające w sprawie organy administracyjne odmówiły skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego uznając, że jego pobyt w zakładzie karnym oznacza, że nie mieszka on stale w lokalu, do którego ma tytuł prawny. Sąd nie podziela stanowiska organów administracji w tej kwestii. Pobyt w zakładzie karnym ma charakter okresowy (czas odbywania kary pozbawienia wolności) i nie jest równoznaczny z zamieszkiwaniem w zakładzie karnym. Miejscem zamieszkania jest bowiem miejsce, w którym osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 kc). Takim miejscem zamieszkania pozostawało mieszkanie skarżącego, do którego miał tytuł prawny, a w którym z powodu odbywania kary pozbawienia wolności tylko czasowo nie przebywał. Taki sposób interpretacji treści art. 39 ust. l ustawy uwzględnia istotę i cel samego dodatku mieszkaniowego. Jest to szczególne świadczenie pieniężne wypłacane przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków na zajmowany lokal. Głównym zadaniem instytucji dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych dużymi wydatkami na mieszkanie (zwrócił na to uwagę Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 lutego 1997r. sygn. akt P. 4/96, OTK 1997, nr l, poz. 3). Podstawową funkcją dodatku mieszkaniowego jest zatem udzielenie szczególnej pomocy finansowej gospodarstwom domowym, które jej potrzebują ze względu na trudną sytuację materialną. Takie rozumienie istoty dodatku mieszkaniowego skłania do zastosowania różnych metod wykładni, w ocenie bowiem Sądu zastosowana przez orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne wąska wykładnia literalna nie jest wystarczająca (tak też NSA w uchwale 5 sędziów z 20 maja 2002r., OPK 21/02, ONSA 2003/1/12). Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że orzekające w sprawie organy administracyjne naruszyły prawo materialne poprzez błędną wykładnię art. 39 ust. l ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, dlatego też, stosownie do treści art. 145 § l pkt l litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił decyzje administracyjne obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne winny uwzględnić zawarte powyżej wskazówki Sądu. Dopiero wydane w oparciu o właściwie zinterpretowane przepisy prawne rozstrzygnięcia nie będą obarczone wadami prawnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.