II SA/Kr 288/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie WSA Krystyna Daniel AWSA Janusz Kasprzycki / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w miejscowości A w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w miejscowości A na rzecz adw. J.Z. kwotę 292, 80 zł / w tym należny VAT/ tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia ... 2005 r., znak:.... wydaną na podstawie art. 104, art. 107 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8 ust. 1, art. 14, art. 17 ust. 2 pkt 1, art. 41 pkt 1, art. 102 ust. 1, 2, art. 104, art. 106 ust. 1, 3 i 4, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej) oraz Upoważnienia Nr..../2004 Prezydenta Miasta [....] z dnia .....2004 r. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy oraz właściwości powiatu, po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu ....2005 r. przez M.P., Kierownik Filii Nr . Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w .[....] przyznał M.P. zasiłek celowy specjalny w wysokości 50 zł na leki i nadał decyzji klauzulę natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tej decyzji Kierownik Filii Nr .. Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w.... wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji ustalił sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy. Z ustaleń tych wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a uzyskiwany przez niego dochód przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, tj. 461 zł. W ocenie Kierownika zebrane w toku postępowania dowody jednoznacznie wskazują, iż znajduje się on w trudnej sytuacji bytowej i nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. Dlatego - pomimo osiągania dochodu przekraczającego kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, wynikające z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej – Kierownik uznał sytuację wnioskodawcy za szczególnie uzasadniającą przyznanie pomocy. Wysokość świadczenia została ustalona w oparciu o przedstawione przez wnioskodawcę potrzeby przy uwzględnieniu ograniczonych środków finansowych będących w dyspozycji ośrodka pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy, Kierownik, działając w oparciu o art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, orzekł jak w sentencji. Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Kierownik nadał natomiast w oparciu o art. 108 k.p.a. ze względu na wyjątkowo ważny interes strony spowodowany jej trudną sytuacją. Z decyzją tą nie zgodził się M.P. wnosząc od niej odwołanie. Postanowieniem z dnia .... grudnia 2005 r., .wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ..... stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ..... wskazało, że zaskarżona decyzja została doręczona M.P. w dniu 11 października 2005 r. (odbiór decyzji został potwierdzony przez niego osobiście podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonej decyzji, pozostającym w aktach sprawy). Data ta decyduje o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia odwołania. Kolegium stwierdziło, iż ostatnim dniem, w którym można było skutecznie złożyć odwołanie był dzień 25 października 2005 r. Tymczasem odwołanie od zaskarżonej decyzji wpłynęło do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w ... w dniu 10 listopada 2005 r., i zostało złożone osobiście przez M.P.. Tym samym czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji ustanowiony w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego został przekroczony. Kolegium podniosło, że jedyną możliwością skutecznego wniesienia odwołania przy uchybieniu terminowi ustawowemu jest wnioskowanie o przywrócenie tego terminu w trybie art. 58 § 1 i następnych k.p.a. Warunkiem przywrócenia terminu jest złożenie przez zainteresowanego wniosku o jego przywrócenie wraz z dokonaniem czynności, dla której termin był określony. We wniosku należy uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego. W przedmiotowej sprawie nie został złożony taki wniosek. Biorąc zatem pod uwagę powyższe, Kolegium orzekło jak na wstępie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w.... na powyższe postanowienie wniósł M.P.. Podniósł w niej, że mieszka w trudnych warunkach, w zagrzybionym mieszkaniu, ma trudną sytuacje finansową i nie może wynająć innego mieszkania. Zamierza zamieszkać ze swoją córką i wnuczką, które będą się nim opiekować. Nie jest w stanie ponieść kosztów na podstawowe potrzeby bytowe. Uważa, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w .... podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w ..... zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 134 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wniesienie przez M.P. odwołania od decyzji organu I instancji spowodowało zatem wszczęcie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w ... postępowania odwoławczego, którego pierwszym etapem był etap badania formalnego. Nie ulega żadnym wątpliwościom, że M.P. miał legitymację odwoławczą. Rzeczą organu II instancji było więc ustalenie drugiej z przesłanek skutecznego wniesienia przez niego odwołania – zachowania terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Przeprowadzone przez organ odwoławczy ustalenia w tym zakresie nie budzą żadnych wątpliwości. Rzeczywiście decyzja organu I instancji została doręczona skutecznie M.P. w dniu 11 października 2005 r. Termin do wniesienia przez niego odwołania mijał zatem z dniem 25 października 2005 r. Skarżący tymczasem odwołanie wniósł osobiście w dniu 10 listopada 2005 r. Przekroczył więc czternastodniowy termin przewidziany do wniesienia tego rodzaju środka zaskarżenia. W tym więc względzie organowi odwoławczemu nie można postawić zarzutu naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Stwierdzenie natomiast tej obiektywnej okoliczności uchybienia przez M.P. terminu do wniesienia odwołania obligowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w......, działające jako organ odwoławczy, do wydania postanowienia o uchybieniu terminu, przewidzianego w art. 134 k.p.a. Skarżący nie domagał się też przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i następnych k.p.a. Organ w takiej sytuacji nie ma zatem żadnej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Nie jest to zależne od jego swobodnego uznania, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej, wyrażonej w art. 134 k.p.a. (por. niepublikowany wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94, w którym przyjęto, że : "gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosowania się do dyspozycji art. 134 k.p.a."). Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony spowodowałoby, że wydana w wyniku tego decyzja byłaby obarczona wadą skutkującą stwierdzenie jej nieważności. Oznaczałoby to bowiem weryfikację decyzji ostatecznej korzystającej z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.). Wobec tego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ........ jest zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w ...., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę oddalił. O zwrocie kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w oparciu o art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).