II SA/Kr 2883/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do rozpatrzenia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego J. L. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem z dnia [...] 2003 r. znak: [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3, art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z 7.07.1994 r. - Prawo Budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126) w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z 27.03. 2003 r. o zmianie ustawy Prawo Budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 718) oraz art. 123 k.p.a. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez J. L., przy budowie budynku magazynu, zlokalizowanego na działce ewidencyjnej numer 2297, położonej w K. Nałożył również na inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 grudnia 2003 r., wskazanych dokumentów i opracowań. Postanowienie to w dniu [...] 2003 r. odebrała matka J. L. – Z. L., co wynika z potwierdzenia odbioru przedmiotowego postanowienia podpisanego przez Z. L. W dniu [...] 2003 r. J. L. wniósł zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] 2003 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu podniósł, że niedotrzymanie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, bowiem w/w postanowienie zostało doręczone jego matce – Z. L., która zamieszkuje w domu położonym obok jego domu, a listonosz pozostawił przez pomyłkę postanowienie w jej domu, a nie w domu adresata. Z. L., która jest osobą starszą, choruje na miażdżycę z zanikami pamięci, zapomniała oddać synowi skierowanego do niego pisma. Nadto wskazał, że przedmiotowe postanowienie przypadkowo znalazł "na stoliku w domu swoich rodziców" w dniu [...] 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z [...] 2003 r. znak: [...] na podstawie art. 58 oraz art. 59 § 2 w związku z art. 123 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego odmówił przywrócenia terminu W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w świetle art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma adresatowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Brzmienie art. 58 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i nastąpić może jedynie w przypadku, gdy zostaną spełnione wszystkie określone w nim przesłanki. W szczególności, więc przywrócenie takie możliwe jest tylko wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Orzecznictwo NSA i SN, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego wskazuje obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (postanowienie SN z 14.01.1972 r. sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972 nr 7-8 póz. 144). Przywrócenie terminu, nie jest więc możliwe gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contario, przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku, z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć można np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar. W świetle powyższego, stwierdzenie żalącego się, że dopiero w dniu [...] 2003 r., znalazł skierowane do niego pismo w domu rodziców, nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Mając powyższe ustalenia na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że okoliczności podane przez ]. L. nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia. Jednocześnie organ wskazał, że strona odwołująca się nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń o braku winy w uchybieniu terminu. J. L. złożył skargę od powyższego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 43 k.p.a. powinien zostać zawiadomiony o doręczeniu pisma jego matce, co jednak nie zostało uczynione. Podniósł, że matka cierpi na miażdżycę i ma zaniki pamięci oraz załączył kserokopię oświadczenia matki o zanikach pamięci oraz zaświadczenie lekarskie o chorobie matki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] 2003 r. W ocenie organu II instancji spełnione zostały przesłanki skutecznego doręczenia zakreślone w art. 43 k p. a., gdyż postanowienie z [...] 2003 r. zostało doręczone dorosłemu domownikowi, a w takiej sytuacji art. 43 nie wymaga pozostawienia zawiadomienia o doręczeniu w drzwiach mieszkania adresata. Takie zawiadomienie jest wymagane gdy doręczenie następuje do rąk dozorcy lub sąsiada. Nadto organ II instancji wskazał, że jak wynika z załączonego do skargi zaświadczenia lekarskiego, adres Z. L. jest taki sam jak adres J. L. tj.[...], a zatem adres Z. L. jest tożsamy z adresem, pod który kierowana została korespondencja w niniejszym postępowaniu i który skarżący podał w skardze. Z. L. należy uznać więc za dorosłego domownika, któremu w pierwszej kolejności doręcza się przesyłkę w razie nieobecności adresata. Organ podkreślił, że J. L. nie uwiarygodnił w najmniejszym stopniu podanych przez siebie okoliczności dotyczących zdrowia matki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została złożona przed dniem 1.01. 2004 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z 30.08. 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga jest uzasadniona gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. § l i 2 k.p.a. Stosownie do art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbą zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, ze uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Stosownie do art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo, doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej, lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] 2003 r. znak: [...] skierowane do J. L. zam. [...] odebrała w dniu [...] 2003 r. matka J. L. – Z. L., co wynika z potwierdzenia odbioru przedmiotowego postanowienia podpisanego przez Z. L. oraz, że listonosz nie zostawił w skrzynce pocztowej ani w drzwiach domu adresata zawiadomienia o dokonanym doręczeniu zastępczym. Ustawowy termin do wniesienia zażalenia od postanowienia z [...] 2003 r., stosownie do art. 141 § 2 k.p.a. stanowiącego, że zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, o czym organ I instancji poinformował stronę skarżącą w w/w postanowieniu, upływał w dniu [...] 2003 r. natomiast J. L. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie z [...] 2003 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu [...] 2003 r., w którym podniósł, że niedotrzymanie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy ponieważ przedmiotowe postanowienie zostało "pomyłkowo" doręczone jego matce – Z. L., zamieszkującej w domu, który jest położony obok jego domu. Podniósł, że Z. L., która jest osobą starszą i choruje na starczą miażdżycę z zanikami pamięci, zapomniała oddać synowi skierowanego do niego pisma, które on znalazł sam - przypadkowo - w domu matki w dniu w dniu [...] 2003 r. W niniejszej sprawie sporne jest czy przyczyny podane przez J. L. we wniosku o przywróceniu terminu - tj.: że Z. L. mieszka w swoim domu, innym niż dom skarżącego i tam zostało jej doręczone postanowienie z [...] 2003 r. oraz, że czy jest osobą cierpiąca na zaniki pamięci - mogą zostać uznane za przyczyny uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia [...] 2003 r. Organ II instancji uznał, że J. L. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu wskazując, że stosownie do wymogów art. 43 k.p.a., ze względu na nieobecność adresata doręczono postanowienie PINB w L. z [...] 2003 r. za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi tj. matce – Z. L. Nadto organ II instancji stwierdził, że podniesienie przez J. L., że przedmiotowe odwołanie znalazł przypadkowo na stoliku w domu rodziców nie stanowi potwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu oraz stwierdził, że skarżący nie przedstawił innych dowodów na okoliczność uznania uchybienia terminu za usprawiedliwione. Stosownie do art. 7 organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, z treści art. 77 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji (postanowienia) powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organ II instancji nie wyjaśnił podstawowej kwestii, jaką jest ustalenie czy Z. L. przysługiwał status dorosłego domownika w chwili, gdy pod nieobecność J. L., odebrała w dniu [...] 2003r. postanowienie z [...] 2003 r. Organ przyjął, że Z. L. status taki przysługiwał ponieważ mieszka ona w tym samy domu co adresat tj. w domu oznaczonym nr[..] w miejscowości Z. i tam odebrała pismo. Tym samym organ uznał, że doręczenie przedmiotowego postanowienia do rąk Z. L. bez pozostawienia zawiadomienia o zastępczym doręczeniu w odbiorczej skrzynce pocztowej lub drzwiach domu adresata było zgodne z prawem, ponieważ art. 43 k.p.a. wymaga pozostawienia zawiadomienia o dokonaniu doręczenia zastępczego tylko w przypadku doręczenia do rąk sąsiada lub dozorcy, a nie dorosłego domownika. Takie rozstrzygnięcie budzi poważne zastrzeżenia ponieważ organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, stanowiącego jego integralną część, nie wskazał na czym oparł swoje ustalenie. Nadto Sąd stwierdził, że organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do podniesionego w zażaleniu zarzutu, że Z. L. mieszka w swoim domu, gdzie zostało przez J. L. przypadkowo znalezione przedmiotowe postanowienie, a nie w domu skarżącego. Należy zwrócić uwagę, że w takich okolicznościach organ odwoławczy dla wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego powinien skorzystać z możliwości jakie daje art. 50 § l k.p.a. i wezwać osobę, która dokonała doręczenia postanowienia z [...] 2003 r. do złożenia wyjaśnień niezbędnych dla ustalenia, czy Z. L. znajdowała się w domu J. L. w chwili odbioru w/w postanowienia. Trudno również podzielić stanowisko organu II instancji, przedstawione w odpowiedzi na skargę, że wystarczającym dowodem na przyjęcie iż Z. L. mieszka w domu J. L. (a więc posiadała w chwili doręczenia status dorosłego domownika) jest umieszczenie na zaświadczeniu lekarskim, dołączonym do skargi, a dotyczącym stanu zdrowia Z. L., adresu tożsamego z adresem skarżącego tj. Z. Wątpliwości te zwiększa oświadczenie J. L., złożone na rozprawie w dniu [...] 2003 r., z którego wynika, że zarówno dom, w którym mieszka Z. L. jak i dom, w którym mieszka J. L. posiadają ten sam numer ewidencyjny, a oba domy są od siebie oddalone o około 100 m. Dla sprawy istotne jest także wyjaśnienie stanu zdrowia Z. L. wobec podniesienia przez skarżącego, że jest ona osobą cierpiącą na zaniki pamięci oraz wyjaśnienie wątpliwości kto napisał w załączonym do skargi zaświadczeniu lekarskim, wystawionym przez. B. S. - lekarza rodzinnego w Ł. w dniu [...] 2003 r., że Z. L. ma "zaburzenia pamięci". Skoro więc kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja narusza prawo, na podstawie art. 145 § l lit. "c" p.p.s.a należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.