II SA/Kr 2888/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2005r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr) Sędziowie : WSA Dorota Pędziwilk- Moskal -del AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2005r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2001 r. ,Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody M. na rzecz skarżącej M. D. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II S A/Kr 2888/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].06.2001r. Starosta Powiatowy w Z. na podstawie art.104 i art. 149 § 3 kpa, odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 5.10.1999r zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr "1", "2" i "3" obr.[...] w Z. w rejonie Drogi do W. W uzasadnieniu wskazał, że M.D. w dniu 6.12.1999r poinformowała organ o istniejącej służebności gruntowej obciążającej działki nr "2", "4" i "5", a w dniu 18.05.2001r. wystąpiła o wznowienie postępowania w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę, zarzucając, że nie brała w nim udziału, a usytuowanie projektowanego budynku narusza jej interesy wynikające z art. 5 ust. l pkt 6 prawa budowlanego. Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału organ stwierdził, że M.D. jest właścicielką działki nr "6", która nie graniczy z przedmiotową inwestycją. W projekcie budowlanym (k. 10) znajduje się odpis z księgi wieczystej nr [...] z dnia 23.07.1999r dotyczący działek nr "7" i "1", z którego wynika, że działki te nie są obciążone żadną służebnością. Pismem z dnia 29.12.1999r. organ poinformował M.D.., że lokalizacja projektowanego budynku nie narusza postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...].11.1999r wydanego w sprawie toczącej się do sygn. [...]. W projekcie zagospodarowania działki znajdującego się w zatwierdzonym projekcie budowlanym budynek został bowiem zlokalizowany w odległości 5 m od granicy południowej-zachodniej działki, a taras w odległości 3,5 m od tej granicy. Nadto, z treści postanowienia sądu z dnia [...].02.2001r. o ustanowieniu służebności drogi koniecznej, przedłożonego przez inwestorów, wynika, że lokalizacja budynku inwestorów nie narusza ustaleń postanowienia sądu z dnia [...].02.2001r. w sprawie I [...]. W odwołaniu od tej decyzji M.D. wniosła ojej uchylenie. Domagała się dopuszczenia dowodu z wykazu zmian gruntowych sporządzonego przez J.B. w dniu 29.06.2001 r. oraz aktualnych odpisów z kw [...], [...] i [...]. Podała, że do jej działki wiedzie służebna droga konieczna po działkach nr "5", "1" i "2" w sposób przedstawiony na załączonej mapie ewidencyjnej. Stan własnościowy i owa służebność opisane są w księgach wieczystych wymienionych na wstępie. Podniosła, że jest stroną postępowania dotyczącego zmiany sposobu zagospodarowania przedmiotowych działek inwestorów, gdyż owa zmiana może naruszać jej uprawnienia wynikające z w/w służebności gruntowej. Zarzuciła również, że organ I instancji ocenił merytorycznie decyzję o pozwoleniu na budowę, co przed wznowieniem postępowania nie jest dopuszczalne. Decyzją z dnia [...].08..2001r. znak: [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § l pkt l kpa , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ administracji rozpoznając wniosek o wznowienie może badać sprawę jedynie w granicach wskazanych w art. 145 §1 kpa. Rozważa przy tym okoliczności istniejące w chwili wydawania decyzji dotychczasowej. Zmiana stanu prawnego, która nastąpiła po dacie wydania decyzji , której dotyczy wniosek o wznowienie, nie może działać wstecz na decyzję wydaną z uwzględnieniem ówczesnej sytuacji materialno-prawnej. W dniu wydawania decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę inwestor posiadał dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie zawierający wpisu o obciążeniach na rzecz innych działek. Wobec powyższego w niniejszym postępowaniu nie jest możliwe ani zasadne rozpatrywanie zarzutów, które sprowadzają się jedynie do polemiki z ustaleniami dokonanymi po dacie wydania decyzji ostatecznej. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła M.D. Zarzuciła, że nie jest prawdziwe twierdzenie organu, że zmiana stanu prawnego, polegająca na obciążeniu działek inwestora służebnością gruntową nastąpiła po dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Prawo własności inwestora do przedmiotowych działek ograniczone było od dawien dawna służebnością gruntową ustanowioną na rzecz jej działki nr "6". Przy zakładaniu ksiąg wieczystych wpis o tej służebności został pominięty, co nie oznacza, że służebność ta nie istniała. Oznacza to, że w chwili wydawania pozwolenia na budowę istniały istotne okoliczności nie znane organowi I instancji, które winny być wzięte pod uwagę z punktu widzenia jej interesów. Zatwierdzając lokalizację projektowanego domu w obrębie służebności organ naruszył interesy skarżącej jako właścicielki nieruchomości władnącej. Tak więc jej udział w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę był nieodzowny z punktu widzenia art.28 kpa i art.5 ust. l pkt 6 prawa budowlanego. Poza sporem jest, że skarżąca w tym postępowaniu bez własnej winy nie brała udziału. Wskutek naruszenia prawa przez organy wydające decyzję o pozwoleniu na budowę została pozbawiona dostępu do swojego budynku. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosła, że podnoszony przez skarżącą fakt korzystania z nieruchomości inwestora w zakresie przejazdu i przechodu bez prawidłowej regulacji prawnej tego stanu uzasadnia jedynie istnienie po stronie skarżącej istnienie interesu faktycznego, który nie legitymował jej do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art.134 ustawy/. W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy, że kwestionowana decyzja jest niezgodna z prawem. W myśl art. 145 § l kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli m.in. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4) lub wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję ( pkt 5). Organ zobowiązany jest do podjęcia postanowienia o wznowieniu postępowania wtedy, gdy strona wskazuje we wniosku o wznowienie ustawową podstawę wznowienia. Postanowienie to wywiera jedynie skutki procesowe (nie przesądza o bycie prawnym decyzji ostatecznej), natomiast stwierdzenie, czy przyczyna (przyczyny) wznowienia rzeczywiście wystąpiły mogą być oceniane po wydaniu postanowienia z art. 149 § l Kpa /por. wyrok NSA z dnia 30.09.1999rIVSA 1532/977. Badanie zasadności wskazanych przyczyn wznowienia może nastąpić stosownie do art. 149 § 2 i 151 kpa, po wydaniu postanowienia o wznowieniu. Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi, należało ocenić, czy prawidłowe jest ustalenie organu administracji, że w niniejszej sprawie zmiana stanu prawnego nastąpiła po dacie wydania decyzji. Stwierdzić należy, że ocena ta nie jest zasadna. Po pierwsze, już w odwołaniu skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z odpisów z ksiąg wieczystych: kw [...], [...] i [...], twierdząc, że służebność przez nią opisywana jest wpina do ksiąg wieczystych. Do odwołania dołączyła nadto wykaz zmian gruntowych sporządzony przez J.B. w dniu 29.06.2001 r., z którego wynikało, że w Iwh [...] wpisana jest p.gr. L.kat. "8" oraz prawo służebności na rzecz p.gr. L.kat. "8" przez p.gr. L.kat. "9", "10", "11" i "12", przy czym p.gr.L.kat "8" odpowiada dz.ew. "6" - kw [...], p.gr.L.kat. "10" odpowiada dz.ew. nr "5" - kw [...], p.gr.L.kat. "12" odpowiada dz.ew. nr "1" - kw [...] i dz. ew. nr "1", a p.g.L.kat. [...] odpowiada dz.ew. nr "7" - kw [...]. Z powyższego wynikało , że z własnością działki nr "6" połączone jest uprawnienie przechodu i przegonu przez działkę nr "5", "1" i "2", co przesądzało o tym, że skarżącej przysługiwał przymiot strony w postępowania o udzielenie kwestionowanego pozwolenia na budowę. Po drugie, dowody przedłożone przez skarżącą świadczyły o tym, że okoliczność, na którą powoływała się skarżąca istniała przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz.U. Nr 28 poz. 141) z dniem l stycznia 1989 r. utraciły moc prawną księgi dawne nie zawierające w działach odpowiadających działowi drugiemu, trzeciemu i czwartemu obecnej księgi wieczystej wpisów dokonanych po dniu 31 grudnia 1946 r. Do nowej księgi wieczystej należało przenieść wpisy z księgi dawnej. W myśl § 6 rozporządzenia księgi dawne, które utraciły moc prawną, zachowały jednak znaczenie dokumentu. Z powyższego wynika , że w dacie wydawania kwestionowanej przez skarżącą decyzji o pozwoleniu na budowę istniał wpis w Iwh [...] o obciążeniu działki (obecnie własności inwestora) służebnością. Błędny był zatem pogląd organu, że stan prawny tej działki zmienił się dopiero po wydaniu tej decyzji. Gdyby organ dopuścił wnioskowane przez skarżącą dowody, mógłby stwierdzić, że w nowych księgach wieczystych przedmiotowa służebność wpisana została w dniu 27.06.2001r. Podkreślić przy tym należy, że samo przeniesienie wpisu o służebności z księgi dawnej do nowej nie oznacza, że służebność ta powstała dopiero w momencie dokonania tego wpisu w księdze wieczystej. Dlatego też uznać należy, że skarżąca wykazała istnienie przesłanek z art. 145 § l pkt 5 kpa. Przepis ten wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § l pkt 5 kpa, przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Reasumując uznać należy, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszaj ą prawo. Decyzje te zostały wydane przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia sprawy , co narusza przepis art.7 , 77 , 107, 145 kpa. Stosownie do treści art.145 § l pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.