II SA/Kr 289/00

WyrokWSA w Krakowie2004-02-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, NSA Andrzej Niecikowski, WSA Bogusław Wolas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanej szopy, wzniesionej około 40 lat temu, może zostać wydana bez dokładnego ustalenia przebiegu granicy działki w dacie budowy oraz bez przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego w celu wykazania samowolności budowy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż szopa została wybudowana niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jej wzniesienia. Brak było ustaleń dotyczących przebiegu granicy działki w dacie budowy, a założenie o samowolności budowy oparte jedynie na braku dokumentacji przez obecnego właściciela było nieuzasadnione. Postępowanie dowodowe nie spełniło wymogów Prawa o postępowaniu przed organami administracji państwowej (kpa), co miało wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę szopy drewnianej wybudowanej około 40 lat temu. Organy uznały, że szopa została wybudowana samowolnie i narusza przepisy dotyczące usytuowania obiektów blisko granicy działki, zarówno te obowiązujące w czasie budowy, jak i obecne. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego poprzez ich zastosowanie do zdarzeń sprzed 1995 r. oraz błędne ustalenie naruszenia granic działki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla ( spr. ) Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski WSA Bogusław Wolas Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2004r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 1999r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. D. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; Decyzją z dnia [....] 1999r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa, [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru. Budowlanego w K. , po rozpatrzeniu odwołania J.D. , utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] 1999r. w przedmiocie nakazu rozbiórki szopy drewnianej o wymiarze w rzucie : 4,3 x 2,8m, znajdującej się na działce nr ewid. .... w W. gm. M. , usytuowanej przy granicy z działką W.W, i A.W. . W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, że szopa ta została wybudowana samowolnie, około 40 lat temu przez E. A. - dziadka. J.D. W tym czasie obowiązywały przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli ( Dz. U. RP Nr 343, poz. 216 z dnia 17.04.1939r. ). Wybudowana wówczas szopa narusza przepis art. 278 tegoż rozporządzenia, obowiązującego w czasie budowy. Przepis ten przewidywał, że obiekty usytuowane w odległości mniejszej niż 6m od granicy działki powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniowy wyprowadzony 30cm ponad dach. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że konstrukcja szopy jest niezgodna z §270 ust. 2 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 10, poz. 46 z późn. zm. ). Zgodnie z powołanym przepisem budynek usytuowany przy granicy działki powinien mieć od strony działki sąsiedniej ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej 60 min. Takiej zaś ściany przedmiotowa szopa nie posiada. Stosownie zaś do art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm. ) obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegaj ą przymusowej rozbiórce, jeżeli pozostawienie tych budynku powodowałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Taka sytuacja występuje w rozpatrywanym przypadku w związku z czym orzeczenie rozbiórki szopy jest uzasadnione. Na powyższą decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.D. W skardze zarzucił, iż zaskarżona decyzja narusza art. 108 ustawy Prawo budowlane poprzez zastosowanie tego przepisu do zdarzeń polegających na budowie obiektów wznoszonych przed dniem l stycznia 1995r. Skarżący zarzucił ponadto, iż błędne jest ustalenia jakoby szopa naruszała granice działki sąsiedniej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej skargą decyzji. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację powoływaną w jego uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm. ). Zgodnie z treścią powołanego przepisu obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli pozostawienie tych budynków powodowałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla zastosowania tego przepisu jest więc konieczne w pierwszej kolejności wykazanie w sposób nie budzący wątpliwości, iż nastąpiło naruszenie prawa obowiązującego w czasie budowy. W rozpatrywanej sprawie organ prowadzący postępowanie dopatruje się tego naruszenia z uwagi na fakt, iż szopa usytuowana jest zbyt blisko granicy z działką sąsiednią co jest niezgodne z przepisem art. 278 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli ( Dz. U. RP Nr 343, poz. 216 z dnia 17.04.1934r. ) mówiącym, iż obiekty usytuowane w odległości mniejszej niż 6m od granicy działki powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniowy wyprowadzony 30 cm ponad dach. W tym miejscu należy zauważyć, iż w trakcie postępowania nie zostało wskazane ani ustalone gdzie w dacie powstania szopy biegła granica pomiędzy działką inwestora, a działką sąsiednią ani też jak granica ta przebiega aktualnie i czyjej obecny przebieg jest taki sam jak w chwili budowy. Nie można było w związku z tym przyjmować, gdyż dotychczas brak było dostatecznych do tego podstaw, że sporna szopa wybudowana została niezgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili jej wzniesienia. Również za pobawione dostatecznych dotychczas podstaw należy uznać założenie organów administracji samowolnego wzniesienia tej szopy. Ustalenie to przyjęto z uwagi na brak przez obecnego posiadacza tej szopy dokumentacji związanej z jej budową ( pozwolenia na budowę ). Takie schematyczne przyjmowanie samowolnego wybudowania obiektu budowlanego w sytuacji braku przez obecnego właściciela ( posiadacza ) dokumentu pozwolenia na budowę nie jest uzasadnione i nie znajduje oparcia w przepisach regulujących postępowanie administracyjne. Powszechnie wiadomo, że w związku z wydarzeniami wojennymi znaczna część właścicieli budynków wzniesionych w okresie międzywojennym lub wcześniejszym nie może obecnie przedstawić dokumentacji dotyczącej tych budynków ( pozwoleń na budowę ). Niemożność przedstawienia tych dokumentów nie może oznaczać w każdym przypadku, że budynki te wzniesione zostały samowolnie. Konieczne jest w tym zakresie stosowne postępowanie dowodowe i dokonanie konkretnych ustaleń. Wszelkie uproszczenia i schematy nie mogą zastępować ustaleń faktów niezbędnych do załatwienia sprawy. Co najmniej wszechstronne i dokładne przesłuchanie stron - w razie braku innych dowodów - jest niezbędne. Postępowanie dowodowe powinno doprowadzić do ustalenia tych wszystkich okoliczności, które są istotne z punktu widzenia przepisu prawa materialnego, zastosowanego przez organy administracji. Ustalenia te winny przy tym znajdować oparcie w wynikach przeprowadzonych dowodów. Ponieważ dotychczasowe postępowanie nie spełniało powyższych wymogów i nie zostało wykazane w nim w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnione zostały przesłanki art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozpoznania sprawy i bez pełnej oceny materiału dowodowego, a więc z naruszeniem art. 7, 75, 77, 80 kpa oraz, że naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie przepisu art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ) w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło