II SA/Kr 2894/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Bożenna Blitek AWSA Dorota Dąbek sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2004 r sprawy ze skargi N. i U. W. " [...]" Sp. z .o. o w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 28 sierpnia 2001 r, Nr : [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Uzasadnienie. Decyzją z dnia 28.08.2001r., nr [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2001r., nr [...] , którą orzeczono o stwierdzeniu u K. B. choroby zawodowej słuchu. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że jednostka służby zdrowia właściwa do rozpoznawania chorób zawodowych rozpoznała schorzenie z poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że K. B. pracował jako hartownik w N. i U. W. sp. z o.o. w ekspozycji na hałas. Biorąc to pod uwagę istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a wykonywaną pracą. Z treścią tej decyzji nie zgodził się ostatni pracodawca K. B. - N. i U. W. sp. z o.o. w [...] . W wyniku rozpatrzenia jego odwołania organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji stwierdzono, że w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie zostało ustalone, iż K. B. w latach 1968-1996 pracował w F. M "[...] " S.A. w [...] jako robotnik transportowy i hartownik, w tym w latach 1972-1996 wykonywał pracę w narażeniu na hałas o natężeniu 85-88 dB, tj. w warunkach przekroczenia NDN hałasu. W latach 1996-1997 wykonywał obowiązki hartownika w Z. N. i U. W. sp. z o.o. w [...] , tj. w tych samych warunkach zatrudnienia i narażenia - zmianie uległa jedynie nazwa zakładu. Organ wskazał jednocześnie, że powyższe ustalenia są zgodne z wydaną przez F. M. "[...]" S.A. charakterystyką stanowiska pracy. Wielkość zaś natężenia hałasu na stanowisku pracy hartownika potwierdzona jest wynikami badań pomiaru hałasu w Wydziale Obróbki Cieplnej - N. i U. W. sp. z o.o. Biorąc to pod uwagę ustalono związek przyczynowy pomiędzy rozpoznaną chorobą a wykonywaną pracą zawodową, a decyzja została skierowana do zakładu pracy, w którym pracownik ostatnio był narażony na czynnik etiologiczny choroby. W skierowanej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję N. i U. W. sp. z o.o. w [...] podnosi, że wydanie decyzji organu I instancji było przedwczesne, albowiem nie upłynął jeszcze wyznaczony przez PIS termin do uzupełnienia przez skarżącego pkt. 15 formularza wyjaśniającego. Podnosi ponadto, że w formularzach postępowania wyjaśniającego występują nieścisłości, w szczególności w pkt 5 określono niewłaściwe stanowisko pracy K. B.. Zarzuca ponadto, że K. B. pracując u skarżącego nie był narażony na czynnik etiologiczny choroby zawodowej, a uszkodzenie słuchu nastąpiło wcześniej. Zaskarżona decyzja zawiera zatem niezgodne ze stanem faktycznym stwierdzenie, że warunki zatrudnienia i narażenia w N. i U. W. sp. z o.o. w [...] były identyczne z warunkami pracy w F. M. "[...]" S.A., podczas gdy natężenie hałasu w skarżącej spółce było poniżej dopuszczalnych norm, a warunki zatrudnienia i narażenia były diametralnie lepsze w związku ze zmniejszeniem intensywności pracy, ograniczeniem produkcji, poprawą warunków higieniczno-sanitarnych i wentylacyjnych w Spółce, a przede wszystkim brakiem narażenia na uszkodzenie słuchu wobec nieprzekroczenia dopuszczalnych norm oraz stosowania ochronników słuchu. Decyzja powinna być zatem skierowana do F. M. "[...]" S.A., a nie do skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Podniósł, że wydanie decyzji przed uzupełnieniem formularza wyjaśniającego przez skarżącego nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, albowiem uwagi te były znane organowi II instancji i nie zostały uwzględnione także przy rozpoznawaniu odwołania.. Twierdzenie o zmniejszeniu produkcji i poprawie warunków pracy oraz wyposażeniu pracowników w ochronniki słuchu nie jest materiałem dowodowym mającym istotny wpływ na treść wydanych decyzji. W ocenie organu jest to dodatkowy dowód na występowanie hałasu w środowisku pracy. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego dołączył do akt sprawozdanie w badań środowiska pracy w zakresie hałasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2001r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. W ocenie sądu wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne naruszają prawo. Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie, oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W pozycji 15 wykazu chorób zawodowych wymieniono "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. Jeżeli zatem u danej osoby stwierdzone zostanie tego typu schorzenie, stanowi ono chorobę zawodową w rozumieniu cytowanych przepisów. Zgodnie z treścią §10 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, inspektor sanitarny wydaje decyzję w sprawie choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. W ocenie Sądu z powodu wadliwości przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego orzekający w tej sprawie zespół lekarski nie miał prawidłowej wiedzy na temat faktycznych zagrożeń występujących w środowisku pracy K. B.. W orzeczeniu lekarskim [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] .2001r. rozpoznając chorobę zawodową, wzięto bowiem pod uwagę "narażenie na hałas podane przez PIS" i na podstawie tych informacji ustalono istnienie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a pracą. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte później, zawiadomienie o jego wszczęciu jest datowane [...] 2001r. Nie wiadomo zatem, jakie informacje o narażeniu na hałas przekazał PIS Ośrodkowi Medycyny Pracy jeszcze przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie, skoro postępowanie mające na celu zbadanie środowiska pracy i występujących w nim zagrożeń nastąpiło dopiero po tej dacie. Informacje zaś te, jak wynika z treści orzeczenia lekarskiego, były podstawą rozstrzygnięcia lekarskiego. Przyjąć zatem należy, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszeń prawa procesowego. Zgodnie bowiem z treścią §6 cyt. powyżej Rozporządzenia, wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy przesyła się do zakładu społecznej służby zdrowia właściwego do rozpoznania choroby zawodowej, które - stosownie do treści §7 ust. 4 - wydają orzeczenia w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy. Skoro zatem orzeczenie lekarskie wydane zostało bez należytego wyjaśnienia sprawy, także decyzje organów obu instancji zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy, co naruszyło art. 7 i art. 77 §1 kpa. Należy nadto podkreślić, że przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym, bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Tymczasem w niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie nie spełnia wskazanych powyżej wymogów proceduralnych. Uzasadnienie opinii jest jednozdaniowe. Nie można zatem uznać, że w sposób wyczerpujący i przekonywujący uzasadnia ono treść dokonanego rozpoznania i wysuniętych wniosków. Dodatkowo stwierdzić należy, że zasadnym jest zarzut skarżącego, iż decyzja organu I instancji wydana została przedwcześnie, bo przed zakończeniem postępowania wyjaśniającego. Przeprowadzone w niniejszej sprawie dochodzenie epidemiologiczne nie może być zatem uznane za prawidłowe. Wydając decyzję organ oparł się jedynie na charakterystyce narażenia zawodowego FM "[...]" S.A. W aktach sprawy (k.5) znajduje się wprawdzie kopia pisma zawierającego wyniki pomiarów u skarżącego, niemniej jednak nie można go uznać za dowód: nie wiadomo kiedy (brak daty) i kto go sporządził (brak podpisu), nie jest pewne, jakiego okresu one dotyczą (ręcznie dopisano na nim datę 1998 i 1999r.). Decyzja zaś uznająca skarżącego za ostatniego pracodawcę u którego występował czynnik narażenia zawodowego wydana została przed uzyskaniem charakterystyki narażenia zawodowego skarżącej spółce. Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że decyzje organów obu instancji zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy, co naruszyło art. 7 i art. 77 §1 kpa. Zastrzeżenia budzą też zbyt lakoniczne uzasadnienia decyzji organów obu instancji, które nie wyjaśniają w sposób wyczerpujący przyjętego stanu faktycznego, nie spełniają zatem wymogów art. 107 §3 kpa. Przeprowadzone więc w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne było dotknięte wadami. Powyższe uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowią zatem przesłankę do uchylenia decyzji obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne winny w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej, uwzględniając w tym zakresie zawarte powyżej wskazówki Sądu. Dopiero wydane w oparciu o takie postępowanie rozstrzygnięcie nie będzie obarczone wadami prawnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 §2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na koszty składają się: wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie [...] zł, koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie [...] zł oraz zwrot wpisu w kwocie [...]zł. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.