II SA/Kr 2901/01
WyrokWSA w Krakowie2005-09-14
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Małgorzata Brachel -Ziaja, Andrzej Irla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunek rozbiórki obiektu budowlanego zawarty w decyzji o pozwoleniu na budowę może być egzekwowany jako "przymusowa rozbiórka" w rozumieniu art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a tym samym czy grzywna nałożona na tej podstawie jest prawidłowa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że warunek rozbiórki obiektu budowlanego zawarty w decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest tożsamy z "przymusową rozbiórką" w rozumieniu art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z tym, nałożenie grzywny w celu przymuszenia na podstawie tego przepisu było nieprawidłowe. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji.Stan faktyczny
Skarżący M. i W. J. zostali obciążeni grzywną w celu przymuszenia przez Starostę S. za niewykonanie obowiązku rozbiórki starego domu, wynikającego z decyzji o pozwoleniu na budowę z 1972 r. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący wnieśli skargę, zarzucając m.in. wydanie postanowienia na podstawie podrobionej decyzji, wykonanie obowiązku rozbiórki oraz brak właściwego postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Starosty S. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania w kwocie 10 zł.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 września 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr) Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel -Ziaja NSA Andrzej Irla Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005r. sprawy ze skargi M. i W. J. na postanowienie Wojewody z dnia [...] 2001r, Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących M. i W. J. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 2901/01
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 3.07.2001r , wydanym na podstawie art.64 , 116 , 121 § 4 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , Starosta S. nałożył na M.J. i W.J. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [....] zł. Podał , że grzywnę obliczono zgodnie z art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz obwieszczeniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 19.03.2001r , według wzoru : powierzchnia zabudowy x 1/5 ceny m kw. powierzchni użytkowej , nakazując wykonanie określonego w tytule wykonawczym (którego odpis załączono) obowiązku w terminie 30 dni.
W zażaleniu na to postanowienie M.J. i W.J. wnieśli o jego uchylenie , zarzucając , że zapis w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 17.04.1972 wskazujący , iż dom należy rozebrać po wybudowaniu nowego nie stanowi podstawy do wszczęcia egzekucji. Nie został bowiem obwarowany żadnym terminem ani sankcją realizowania go pod przymusem.
Zarzucili również , sprawa uległa przedawnieniu , a dom jest w dobrym stanie technicznym.
Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2001 r , wydanym na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 144 kpa , Wojewoda S. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał , że w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 17.04.1972r został zawarty warunek , iż "po wybudowaniu nowego budynku należy rozebrać stary dom i letnią kuchnię".
Wobec niewykonania tego warunku organ I instancji przesłał zobowiązanym stosowne upomnienie z dnia [....] .05.2001 r , a następnie wszczął postępowanie egzekucyjne wydając tytuł wykonawczy i postanowieniem z dnia 3.07.2001 r nałożył na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia.
Zgodnie z art. 121 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r , jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa , a jej wysokość , o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny l m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych, obowiązującej w kwartale, w którym grzywna jest nakładana.
Cena l m kw. powierzchni użytkowej za IV kwartał 2000r , będąca podstawą naliczenia wysokości grzywny , wynosiła 2 300 zł. Zatem organ I instancji prawidłowo wyliczył wysokość grzywny.
Decyzja o pozwoleniu na budowę powinna być całkowicie wykonana , zgodnie z przedstawionym warunkiem.
Zamieszczenie w decyzji o pozwoleniu na budowę warunku zobowiązującego inwestorów do rozebrania poprzednio użytkowanego obiektu budowlanego po oddaniu nowego obiektu do użytku, stanowi podstawę do wykonania tej rozbiórki, w miarę potrzeby przy zastosowaniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (wyrok NSA z dnia 28.03.1986r sygn. akt II S.A. 1759/85.)
Fakt wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przed 30 laty i dobry stan techniczny obiektu , którego warunek dotyczył , nie ma wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie M.J. i W.J. wnieśli o jego uchylenie.
Zarzucili, że postanowienie zostało wydane na podrobionej kopii decyzji. Podali , że budynek dawno został rozebrany , a na jego miejscu pobudowane zostały wiaty gospodarcze. W dalszej części skargi podnieśli natomiast , że w przedmiotowym budynku prowadzą działalność gospodarcza , która jest ważnym źródłem ich utrzymania. Podali , że w decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę były wymienione 2 budynki : letnia kuchnia i stary dom. Letnia kuchnia Jak i stary dom zostały rozebrane i dawno nie istnieją. Stary dom był budynkiem mieszkalno-gospodarczym , w części drewniany , w części murowany. Został rozebrany w 1974-74 r. Zarzucili też , że postanowienie zostało wydane bez przeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego.
Zaginęły im dokumenty związane z pozwoleniem na budowę , dali się zastraszyć urzędnikom i przyznali fakty , które nie miały miejsca.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda S. podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W uzupełnieniu dodał, że fakt, iż stary dom nie został rozebrany wynika z protokołu rozprawy z dnia [....].02.2001 r , ze szkicu sytuacyjnego stanowiącego załącznik do tego protokołu , treści zażalenia oraz załączonych zdjęć.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 pOz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Stosownie do treści art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.
Treść przepisu art. 121 była następująca :
§ l. Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4.
§ 2. Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 5.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej kwoty 25.000 zł.
§ 3.Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej - 100.000 zł.
§ 4. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa.
§ 5.Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny l m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych, obowiązującej w kwartale, w którym grzywna jest nakładana.
Przez "przymusową rozbiórkę budynku lub jego części" rozumieć należy niewątpliwie obowiązek orzeczony w decyzji wydanej na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane , względnie art.37 ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane. Jeżeli natomiast w decyzji o pozwoleniu na budowę nałożono warunek rozbiórki obiektu budowlanego, to obowiązku tego nie można rozumieć jako "przymusowej rozbiórki", o jakiej mowa w art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Dlatego też przy wydaniu zaskarżonego, jak i poprzedzającego je postanowienia naruszony został przepis art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Natomiast zarzuty skarżących co do przedawnienia obowiązku, ewentualnie jego wykonania należy uznać za niezasadne. Obowiązek rozbiórki nie podlega przedawnieniu , a z materiałów zabranych w sprawie wynika , że nie został on wykonany.
Stosownie do treści art. 145 § l pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło