II SA/Kr 291/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: NSA Izabela Dobosz (spr.) NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 r. sprawy ze skargi E.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonywane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej E.B. kwotę 255 zł (dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...].10.2004r. znak:[...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 kpa nakazano E.B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na dz. "1" w J. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że 9.06.2004 r. Z.L. - sąsiad, właściciel nieruchomości "2" wniósł o sprawdzenie legalności budowy budynków na dz. "3" i "1" w J. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że bezzasadne jest prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego i jednego z budynków gospodarczych wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę usytuowanego przy granicy z działkami "4" i "5". Przedmiotem postępowania był natomiast budynek gospodarczy (oznaczony na załączniku graficznym do decyzji jako nr 2), którego budowę rozpoczęto bez wymaganego prawem pozwolenia w 1995r., po rozbiórce starego budynku wykonanej na przełomie 1994r. i. 1995r. Budynek ten rozpoczęto budować w odległości 3,50 m od budynku gospodarczego oznaczonego na załączniku graficznym do decyzji jako "1" i w zbliżeniu do granicy działki sąsiedniej nr "2" (ok. 0,60m). Zgodnie z oświadczeniem inwestorki E.B. budowę przedmiotowego budynku gospodarczego rozpoczęto po rozbiórce starego budynku wykonanej na przełomie 1994 i 1995 bez pozwolenia na budowę. Ustalono również, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla gminy W., który obowiązywał do 31.12.2002r. nie zezwalał na zabudowę w zbliżeniu do granicy. Obecnie gmina W. nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalono także, że E.B. nie legitymuje się ostateczną na dzień wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy dla budowy przedmiotowego budynku. Organ następnie przeprowadził analizę przepisów prawa budowlanego wskazując powody, dla których w tym przypadku samowola budowlana nie może zostać zalegalizowana. Odwołanie od tej decyzji wniosła E.B. podnosząc istnienie błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, iż budynek gospodarczy objęty nakazem rozbiórki nie został wybudowany na podstawie pozwolenia budowlanego [...], a także zarzucając naruszenie art. 81 i 28 kpa. Odwołująca się wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, gdyż miała pozwolenie na rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego z 29.06.1993r. i pozwolenie to było na tyle ogólne, iż nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że budynek, którego rozbiórkę nakazano powstał jako obiekt samowoli budowlanej. Podniesiono, że strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dokumentów, a z uwagi na wiek (80 lat) może nie pamiętać wielu zdarzeń związanych z budową. Podniesiono także niewyjaśnienie tytułu prawnego stron do nieruchomości. Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].12.2004r., znak:[...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego z 7.07.1994 r. (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu II instancji organ l instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy. Przyjęto, iż tylko jeden z budynków gospodarczych został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z [...].06.1993r., natomiast drugi o wymiarach 4,0 * 13,5 m był realizowany w warunkach samowoli budowlanej, po wcześniejszej rozbiórce starego budynku gospodarczego. Stwierdzono, że w sprawie brak przesłanek, o których mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem nie są spełnione warunki określone w art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. "a" i "b" tej ustawy. Przestał bowiem obowiązywać miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a w dniu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie nie istniała ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizowanej inwestycji. Nie ma zatem podstaw do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, co powoduje konieczność rozbiórki przedmiotowego budynku. Organ podnosi, że odwołująca nie ma racji utrzymując, że pozwolenie na budowę z [...].06.1993r. jest na tyle ogólne, że nie pozwala na jednoznaczność ustaleń co do przedmiotowego budynku. Zdaniem organu pozwolenie to w sposób wystarczający precyzuje zakres rozbudowy. Organ odrzuca także zarzuty proceduralne, w tym zarzut naruszenia art. 81 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E.B. podnosi te same zarzuty, o których była mowa w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumenty, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa organy nadzoru budowlanego nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie m.in. słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrały w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie nie zbadano w sposób jednoznaczny kiedy skarżąca zakończyła prace budowlane przy przedmiotowym budynku. Z protokołu kontroli z 6.07.2004r. wynika z zeznań skarżącej, że rozebrała ona istniejący, stary budynek gospodarczy na przełomie 1994/1995r. i rozpoczęła budowę nowego budynku gospodarczego i budowę przerwaną na etapie, o którym mowa w protokole, zakończono w roku 1997. Równocześnie jednak w tymże protokole jest mowa o wstrzymaniu budowy samowolnie realizowanego obiektu (k. 5 akt administracyjnych). Protokół ten nie jest jasny i nie daje odpowiedzi na pytanie, czy rzeczywiście ten etap robót został zakończony w 1997r. (k. 5 akt administracyjnych). Poza tym protokołem w aktach sprawy brak jakichkolwiek ustaleń, potwierdzających lub zaprzeczających twierdzeniom skarżącej, iż od 1997 r. nie kontynuowała już robót przy przedmiotowym budynku. Okoliczności te mają istotne znaczenie w sprawie, gdyż nie można wykluczyć, że skarżąca zakończyła budowę opisanej w aktach sprawy części budynku rzeczywiście w 1997r., a zatem do dnia 10.07.2003r. upłynął 5-letni termin pozwalający zastosować art. 49 ust. 1 ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane w brzmieniu pierwotnym obowiązującym do 24.12.1997r., a tym samym niepozwalający dokonywać rozbiórki w trybie art. 48 Prawa budowlanego bez przeprowadzenia wcześniejszego postępowania o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Trudno bowiem przypuszczać, że skarżąca jakiekolwiek prace przy budowie prowadziłaby po 24.12.1997r., kiedy to zaczął obowiązywać art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w nowym brzmieniu, zawężający zakres tego przepisu. Jednak nawet i w takiej sytuacji zasadne jest zwrócenie uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18.10.2006 r., sygn. P 27/05 (OTK - A 2006/9/124), z którego wynika, że "art. 7 ust. 2 ustawy z 27.03.2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, póz. 718) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126; Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, póz. 1268; z 2001 r. Nr 5, poz. 42; Nr 100, poz. 1085; Nr 110, poz. 1190; Nr 115, poz. 1229; Nr 129 poz. 1439 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r., Nr 74, poz. 676) w brzmieniu obowiązującym do dnia 10.07.2003 r. do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin do zakończenia budowy upłynął do dnia 10.07.2003r. jest niezgodny z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (...)". Identyczne stanowisko zawarł w tym wyroku Trybunał Konstytucyjny co do art. 2 ust. 1 ustawy z 16.04.2004r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888). Sąd nie podziela twierdzenia skarżącej, iż przedmiotowy budynek budowała w oparciu o ogólnikowo sformułowane pozwolenie na budowę z 1993 r. Załącznik bowiem do decyzji z [...].06.1993r. zawierający plan realizacyjny zagospodarowania terenu wyraźnie dotyczy budynku nr 1, który miał być dobudowywany do projektowanego budynku nr 2 na działce Pana Z., natomiast pomiędzy istniejącym budynkiem nr 3 (obecnie rozebranym) pozostawiono odległość ok. 3 m do granicy z działką Pana B. (k. 14 i 18 akt administracyjnych). Obecnie jak wynika to ze szkicu oraz opisu na k. 5 akt administracyjnych - odległość ta wynosi ok. 60 cm od granicy sąsiada Pana L. Zważywszy jednak opisane wyżej wątpliwości związane z terminem realizacji samowolnie wzniesionego budynku orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 poppsa.