II SA/Kr 291/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w przedmiocie zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. na rzecz adwokata A.L. - Kancelaria Adwokacka w K. , tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240,00 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych ) podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług. do wyroku z dnia 20 grudnia 2007 roku. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił przyznania M. P. zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że postępowanie w sprawie prowadzone było na wniosek M. P. z dnia [...] r. Organ pierwszej instancji podkreślił także, iż M. P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, nie posiada stałego źródła utrzymania, pozostaje w leczeniu farmakologicznym. Dochód skarżącego stanowi zasiłek okresowy ze środków MOPS w kwocie 161,40 zł. Podniesiono, iż dodatkowo skarżący ze środków MOPS uzyskał zasiłki celowe na łączną kwotę 480 zł. Jak stwierdzono w uzasadnieniu decyzji, dochód ten przekracza ustawowe kryterium dochodowe, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł. Przepisy dotyczące zasad przyznawania pomocy społecznej zawarte w ustawie o pomocy społecznej wskazują, iż przyznawanie pomocy winno polegać na realnej pomocy prowadzącej do rozwiązania zaistniałych konkretnych problemów przy wykorzystaniu własnych możliwości. Organ administracyjny zaznaczył, iż skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m kw i ma możliwości zamiany go na mniejsze lub wynajęcia pokoju. Ponadto zdaniem organu w świetle stanu technicznego zaobserwowanego podczas przeprowadzonych wywiadów w miejscu zamieszkania zgłoszona prośba nie jest pierwszoplanowa, nie stwierdzono konieczności pilnych i nie cierpiących zwłoki remontów. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. P. przedstawiając dokładnie swoją trudną sytuację zdrowotną, materialną i mieszkaniową. W szczególności wskazał na zagrzybienie mieszkania spowodowane zalewaniem mieszkania fekaliami i nieszczelnością rury kanalizacyjnej. Nadto podniósł, iż stosowna dokumentacja mykologiczna i wyniki badań alergicznych oraz kosztorys remontu była dołączona do MOPS. Skarżący zakwestionował stwierdzenie zawarte w decyzji, iż mieszkanie nie wymaga remontu. M. P. zwrócił także uwagę, że z dniem [...] r. zakończył pobieranie zasiłku dla bezrobotnych, zaś jako osoba niepełnosprawna, prowadząc jednoosobowo gospodarstwo domowe, nie posiada obecnie żadnych źródeł Sygn. akt. II SA/Kr 291/07 utrzymania na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko SKO stwierdziło, iż z ustawy o pomocy społecznej wynika, że pomoc udzielana na jej podstawie, ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. W myśl przepisu art. 39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zdaniem SKO przyznanie zasiłku jest uzależnione od potrzeby pokrycia podstawowych potrzeb osoby i jej koniecznych życiowych wydatków. Ponadto przyznanie zasiłku celowego jak i innych świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Skarżący zdaniem SKO spełnia pierwszy ze wskazanych wyżej warunków tj. kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej. SKO podkreśliło także, iż decyzja dotycząca przyznania świadczenia z pomocy społecznej na podstawie art. 39 jest decyzją podejmowaną w granicach tzw. uznania administracyjnego. Polega ono na możności dokonania przez organ wyboru jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań, po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny oraz na skutek uznania przez ten organ celowości konkretnego rozstrzygnięcia. SKO zaznaczyło, iż z akt sprawy wynika bezspornie, iż M. P. objęty jest nie tylko w miesiącu [...] ale od dłuższego już czasu pomocą MOPS. Ośrodek regularnie świadczy skarżącemu pomoc w różnych formach. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż zgodnie z powołanym powyżej art. 39 ustawy o pomocy społecznej przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej jest możliwe, jeżeli Sygn. akt. II SA/Kr 291/07 wnioskowany zasiłek jest nieodzowny do pokrycia podstawowych potrzeb osoby i jej koniecznych życiowych wydatków. Skoro organ l instancji nie pozostawił skarżącego bez wsparcia i udzielił mu pomocy, dokonując jednak wyboru i przeznaczając pomoc na niezbędne potrzeby życiowe nie można, zdaniem SKO, zarzucić organowi l instancji przekroczenia granic uznania administracyjnego. Organ odwoławczy stwierdził także, iż zgłoszona przez skarżącego potrzeba nie uzasadnia w świetle zebranego materiału dowodowego oraz w kontekście przyznawanego rozmiaru i form pomocy przez Ośrodek udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego. Wynika to z przywołanego art. 39 ustawy o pomocy społecznej określającego sytuacje - wskazując na ich szczególny charakter - w których możliwe jest przyznanie zasiłku celowego. Krańcowo nierozwiązywalna sytuacja życiowa zdecydowanie nie może pozostać bez pomocy finansowej Ośrodków Pomocy, jednakże brak albo bardzo słabe przejawy aktywności zmierzającej do samodzielnego wyjścia z trudnej sytuacji nie pozostają bez wpływu na przyznawanie świadczeń. Organ odwoławczy podkreślił także fakt, iż wyznacznikami przyznania i ustalania wysokości zasiłku jest nie tylko sytuacja materialna i życiowa wnioskodawcy, lecz także możliwości finansowe organów pomocy społecznej. M. P. złożył skargę na powyższą decyzję o treści identycznej ze złożonym wcześniej odwołaniem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swoje stanowisko w sprawie oraz przytoczoną uprzednio argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 134 i 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że jeżeli wydana w Sygn. akt. II SA/Kr 291/07 granicach sprawy której dotyczy skarga decyzja administracyjna narusza prawo w sposób określony w art. 145 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega uchyleniu bez względu na to, czy skarga formułuje zarzuty o naruszeniu prawa. Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd doszedł do wniosku, że nie doszło w niej do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 litera a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotowe postępowanie toczyło się na wniosek skarżącego, który zwrócił się do organów pomocy społecznej o przyznanie mu świadczeń finansowych ze środków publicznych. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący powołał się na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. W odniesieniu do powołanych w skardze zarzutów oraz analizującą postępowanie organów administracyjnych w tym zakresie wskazać należy, iż organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie dokonały właściwej oceny stanu faktycznego i wykładni obowiązujących przepisów oraz prawidłowej subsumcji. W ocenie sądu postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało prawidłowo, a wydane decyzje administracyjne nie zawierają wad prawnych uzasadniających ich uchylenie. Wskazać należy, iż świadczenie z tytułu zasiłku celowego ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego, decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma więc charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie przez ubiegającego się o zasiłek kryteriów określonych ustawą nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości przez siebie określonej. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej (wyrok WSA w Warszawie 13. 04. 2006 r. l SA/Wa 440/05 opubl. LEX nr 209727). Organ administracyjny, analizując wniosek o przyznanie zasiłku celowego, w pierwszej kolejności zobowiązany jest do dokonania oceny, czy w okolicznościach sprawy o przyznanie tego zasiłku, udzielenie wnioskowanej pomocy zmierzałoby do zaspokojenia niezbędnych potrzeb wnioskodawcy i Sygn. akt. II SA/Kr 291/07 umożliwiło mu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W razie zaistnienia wskazanych okoliczności istnieje możliwość odmowy przyznania pomocy społecznej wówczas, gdy przemawia za tym interes społeczny bądź przekraczałoby to możliwości organu. Z punktu widzenia niniejszej sprawy istotne jest także to, iż organy pomocy społecznej nie mogą brać pod uwagę przy ocenie sytuacji skarżącego zaciągniętych przez niego zobowiązań. Wynika to m. in. z art. 32 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 1993 r. Nr 13 póz. 60) określającego sytuacje - wskazując na ich szczególny charakter - w których możliwe jest przyznanie zasiłku celowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 1994 r., sygn. akt. l SA 2289/93 opubl. Lex Polonica nr 300474). Pomimo, iż skarżący spełnił wymagane ustawą kryteria uzasadniające przyznanie mu pomocy społecznej, to organ administracyjny nie miał obowiązku przyznawania mu zasiłku celowego. Uznanie administracyjne obejmuje zarówno ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję co do jej wysokości. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego, a także prawidłowo i wyczerpująco swoje stanowisko uzasadnił, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z póz. zm.).