II SA/Kr 2912/00

WyrokWSA w Krakowie2005-02-23

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, NSA Andrzej Niecikowski, WSA Renata Czeluśniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie nowej ściany z pustaków i wylewanego stropu żelbetowego w istniejącym budynku gospodarczym, które nie zwiększa kubatury ani powierzchni obiektu, stanowi przebudowę obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, czy też remont obiektu budowlanego, który nie wymaga takiego pozwolenia?
Ratio decidendi
Wykonanie nowej ściany obiektu, usztywnionej słupkami, z wypełnieniem dylatacji między budynkami styropianem, oraz wykonanie wylewanego stropu żelbetowego podpartego słupem murowanym, stanowi przebudowę obiektu budowlanego. Roboty te wykraczają poza zakres remontu, który polega na odtworzeniu stanu pierwotnego, i prowadzą do istotnej zmiany struktury obiektu, nawet jeśli nie zwiększają jego kubatury ani powierzchni. W związku z tym, wykonanie tych prac bez wymaganego pozwolenia na budowę uzasadnia nakazanie rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej M.Z. rozbiórkę samowolnie wykonanych części budynku gospodarczego: żelbetowego stropu i ściany z pustaków z ociepleniem. Inwestor twierdził, że wykonał jedynie remont, a nie przebudowę, i nie potrzebował pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały wykonane prace za przebudowę, ponieważ polegały na wykonaniu nieistniejących wcześniej elementów konstrukcyjnych. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie świadków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lutego 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki - skargę oddala - II SA/Kr 2912/00 Uzasadnienie Decyzją z dnia 9.08.2000r , wydaną na podstawie art.48 , art.80 ust.2 pkt 1 , art.83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r Prawo budowlane / Dz.U. Nr 89 poz.414 z późn.zm./ oraz art.104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał M.Z. dokonanie rozbiórki zrealizowanych samowolnie części budynku tj. żelbetowego stropu o wymiarach w rzucie 6,80 x 6,80 m oraz ściany z pustaków wraz z ociepleniem ze styropianu od strony budynku mieszkalnego L.J. /strona południowa/ , których wykonanie stanowi przebudowę części gospodarczej o wymiarach 6,80 x 6,80 budynku znajdującego się na działce nr ew. [....] w . przy ul. [....] . W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [....] .2000r i [....] .2000r ustalono, że na działce ewidencyjnej nr [....] w . M.Z. rozpoczął w czerwcu 2000r bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę, przebudowę części istniejącego budynku usytuowanego przy granicy działki, przy czym część objęta przebudową znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej. Organ ustalił , że przebudowa polegała na wykonaniu od strony południowej ściany z pustaków grubości 18 cm usztywnionej 3 słupkami z wypełnieniem dylatacji między budynkami styropianem grubości 3 cm /poprzednio ściany nie było/ oraz na wykonaniu w tej części budynku żelbetowego wylewanego stropu /poprzednio nie było żadnego stropu/. Inwestor oświadczył do protokołu, że ze względu na zły stan techniczny części gospodarczej budynku w 2000r rozpoczął jej remont polegający na wymianie drewnianego słupa stanowiącego podporę dachu na słup murowany , wymurowaniu ściany zewnętrznej wraz z umieszczeniem styropianu oraz wylaniu żelbetowego stropu. Inwestor oświadczył, że roboty te rozpoczął bez zgłoszenia. Na wykonanie robót nie uzyskał również pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 prawa budowlanego rozpoczęcie przebudowy wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie do art.3 pkt 6 prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć również przebudowę obiektu budowlanego. Zdaniem organu wykonanie zewnętrznej konstrukcyjnej ściany oraz wylanie stropu żelbetowego stanowi przebudowę obiektu budowlanego. Wykonanych prac nie można uznać za remont obiektu budowlanego , bowiem inwestor wykonał nie istniejące uprzednio elementy budynku gospodarczego. Zgodnie z art.48 prawa budowlanego należało o rozbiórce wybudowanych samowolnie części obiektu , gdyż przepis ten przewiduje bezwzględny nakaz rozbiórki obiektów lub ich części realizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W odwołaniu inwestor zarzucił, że decyzja jest dla niego krzywdząca. Podkreślił, że w przedmiotowym budynku prowadził remont , a nie dokonał jego przebudowy. Podał , że nie wymurował ściany zewnętrznej budynku , tylko ścianę wewnętrzną, na starym fundamencie. Na miejscu słupa drewnianego podpierającego dach postawił słup z pustaków , wzmacniający strop. Strop wylał wewnątrz budynku. Przeprowadzone prace nie uczyniły żadnego uszczerbku w wyglądzie zewnętrznym budynku i poprawiły j ego stan wewnętrzny. Podniósł, że po pierwszych oględzinach nie nakazano wstrzymania prac. Prace zostały wstrzymane dopiero po wylaniu stropu. W piśmie z dnia [....] .2000r inwestor wyjaśnił , że wykonanie prac polegało na wymianie drewnianej południowej ściany na ścianę murowaną , wymianie drewnianego słupa na słup z pustaków i wymianie drewnianego stropu na strop żelbetowy , co stanowiło wyłącznie remont istniejącego budynku. Podkreślił , że wykonane prace nie wyszły poza obręb budynku i znacznie podniosły stopień ognioodporności budynku. Wniósł o przesłuchanie 3 świadków na okoliczność istnienia drewnianych elementów ściany , istnienia na niej instalacji elektrycznej oraz faktu istnienia budynku od 1975r. Decyzją z dnia 23 października 2000r znak : [....][....] i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W związku z twierdzeniem odwołującego się , że prace przez niego wykonane stanowiły remont budynku , organ odwoławczy przeprowadził w dniu [....] .10.2000r kolejne oględziny. Inwestor oświadczył , że w 1999r rozebrał ścianę drewnianą budynku usytuowaną w granicy i drewniany strop , a w 2000r wykonał w tym samym miejscu ocieploną styropianem ścianę murowaną i strop żelbetowy. Przedmiotowe części budynku zostały wykonane samowolnie. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ wskazał , że skoro inwestor wykonał przedmiotowe roboty bez uzyskania pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia, dopuścił się samowoli budowlanej. Organ administracji obowiązany był zatem wypełnić dyspozycję art.48 ustawy i orzec rozbiórkę samowolnie wybudowanej części obiektu. W myśl tego przepisu właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji , rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia , bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na po wyższą decyzję M.Z. zarzucił, identycznie jak w odwołaniu , że wykonał jedynie remont obiektu i dlatego orzeczenie rozbiórki jest niezasadne. Nadto podniósł, że organ odwoławczy pominął zgłoszony przez niego wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków. W odpowiedzi na skargę strona przecina wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniła , że inwestor dokonał samowolnej przebudowy obiektu budowlanego, i dlatego należało zastosować przepis art.48 prawa budowlanego. Podniosła również , że przesłuchanie świadków w przedmiotowej sprawie było niecelowe , gdyż złożone przez inwestora oświadczenia były jednoznaczne i nie zostały zanegowane przez L.J. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. Zgodnie z treścią art.28 prawa budowlanego z 1994r roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art.29 i art.30. W myśl art.3 pkt 7 prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Przez remont należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Organy obydwu instancji przyjęły , że wykonane przez inwestora roboty budowlane stanowiły przebudowę obiektu a nie remont. Podstawą takiej oceny było przyjęte przez organy założenie , ze roboty te nie mogą być uznane za remont , gdyż definicja remontu zawarta w art.3 pkt 8 prawa budowlanego ściśle wiąże pojęcie remontu z odtworzeniem stanu pierwotnego. Ustawa nie zawiera definicji pojęcia "przebudowa" , dlatego też dla wyjaśnienia zakresu robót budowlanych objętych tym sformułowaniem , należy posłużyć się wykładnią semantyczną. Należy więc stwierdzić , że przebudową obiektu budowlanego jest wykonanie takich robót budowlanych , które wykraczają poza zakres remontu oraz które , bez zwiększenia kubatury i powierzchni obiektu , prowadzą do istotnej zmiany struktury obiektu. Za przebudowę uznać zatem należy wybudowanie ściany obiektu , usztywnionej 3 słupkami , z wypełnieniem dylatacji między budynkami styropianem oraz wykonanie wylewanego stropu żelbetowego podpartego słupem murowanym. Roboty budowlane wykonane przez inwestora nie są objęte zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę określonym w art.29 ust. l prawa budowlanego. Dlatego na ich wykonanie niezbędnym było uzyskanie pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią art.48 prawa budowlanego właściwy organ nakazuje , w drodze decyzji , rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części , będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia , bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Działania inwestora wyczerpały znamiona tego przepisu. Dlatego też obowiązkiem organu było orzeczenie o nakazaniu rozbiórki samowolnie wybudowanej części obiektu. Co do pozostałego zarzutu skargi , stwierdzić należy , że teza dowodowa przedstawiona we wniosku dowodowym zgłoszonym przez odwołującego się w piśmie z dnia [....] 09.2000r nie była istotna dla rozstrzygnięcia. Niewątpliwie błędem organu było nie ustosunkowanie się do tego wniosku w uzasadnieniu decyzji , ale naruszenie to nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. W myśl art.78 kpa , organ może nie uwzględnić wniosku dowodowego , który nie został zgłoszony w toku przeprowadzania dowodów , jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu / wyrok NSA z dnia 5.05.1998r III SA 193/97 , wyrok NSA z dnia 2.10.1998r I SA/Gd 1863/96/. Stosownie do treści art.145 § l pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego , nie stwierdzając takiego typu naruszenia , na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło