II SA/Kr 2913/02

Dnia 1 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA ( del.) Krystyna Kutzner Sędziowie : NSA ( del.) Alina Paluch ( spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant : Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2004 roku sprawy ze skargi R. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 22 października 2002r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] , Delegatura w [...] decyzją z dnia 22 października 2002r. Nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r.w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. Dz. U. Nr 61 z 1989r. poz. 364 ), po rozpatrzeniu odwołania R. T. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2002r. , znak: [...] w sprawie nie stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu ( poz. 7 wykazu chorób zawodowych ) u wyżej wymienionej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W postępowaniu administracyjnym ustalono, co następuje: R. T. pracowała w latach 1985-1996 jako nauczyciel szkół podstawowych w pełnym wymiarze czasu pracy. Praca ta związana była z ciągłym wysiłkiem głosowym. Od [...] 1996r. R. T. przebywa na rencie. W kierunku choroby zawodowej narządu głosu R. T. badana była w [...] Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w [...] , która w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2002r. ustaliła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej etiologii schorzeń narządu głosu, ze względu na brak charakterystycznych zmian chorobowych strun głosowych, typowych dla ich uszkodzenia nadmiernym wysiłkiem głosowym. Była także badana w Instytucie Medycyny Pracy w [...] , który w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2002r. ustalił brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu, ze względu na brak danych o stanie narządu głosu w okresie ustania narażenia na nadmierny wysiłek głosowy t.j. od roku 1995. Organ odwoławczy biorąc pod uwagę dwa jednobrzmiące orzeczenia lekarskie zakładów służby zdrowia uprawnionych do rozpoznawania klinicznego chorób zawodowych oraz fakt braku narażenia na nadmierny wysiłek głosowy od roku 1995 nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o nie stwierdzeniu choroby zawodowej narządu głosu u R. T. i dlatego orzekł o utrzymaniu w mocy tej decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę ostateczną decyzję R. T. podnosi, że ogólny stan zdrowia nie pozwala jej na wykonywanie pracy w wyuczonym zawodzie , a podejmowane leczenie wraz z pobytami w sanatorium nie wpłynęły na poprawę stanu zdrowia. Podnosi także , iż rozpoznane przez jednostki służby zdrowia zmiany chorobowe na strunach głosowych były m.in. powodem otrzymania przez nią renty inwalidzkiej i wobec czego winny być uznane za chorobę zawodową. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga R. T. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych , inspektor sanitarny wydaje decyzję na podstawie orzeczenia właściwej jednostki i wyników dochodzenia epidemiologicznego. Celem dochodzenia jest ustalenie czy , w jakim okresie i w jakich okolicznościach pracownik był narażony na działanie czynników szkodliwych. Dopiero te ustalenia pozwalają na stwierdzenie, czy rozpoznane schorzenie , mieszczące się w wykazie chorób zawodowych , pozostaje w związku z narażeniem, a więc czy jest chorobą zawodową. Oba zatem wymienione na wstępie elementy postępowania są ze sobą powiązane i wzajemnie zależne. Oba też winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji i to w sposób odpowiadający przepisom art. 107 § 3 kpa. W sprawie dochodzenie zostało przeprowadzone , w wyniku którego ustalono, że R. T. w okresie od 1985r. do 1996r. wykonywała zawód nauczyciela w szkołach podstawowych w pełnym wymiarze czasu pracy, co powodowało, że była narażona na nadmierny wysiłek głosowy. Była także badana przez dwie uprawnione jednostki służby zdrowia , które wydały orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, a które to orzeczenia bezkrytycznie zostały przyjęte za podstawę negatywnej decyzji dla skarżącej. Podkreślić należy, iż orzeczenie uprawnionej jednostki, o jakim mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych ma walor opinii biegłego. Organ administracji jest nim związany tylko w takim znaczeniu, że nie może samodzielnie i we własnym tylko zakresie zmienić jego treść. Ma jednak obowiązek dokonać oceny tego orzeczenia jako jednego z dowodów w sprawie . W sytuacji, kiedy orzeczenie jest niezrozumiałe, niejasne, nie zawiera wyjaśnienia przyjętej konkluzji, organ winien podjąć działania zmierzające do uzupełnienia tego braku. Podstawą wydania decyzji może być tylko taka opinia lekarska, która nawet dla laika jest czytelna i z treści której wynika, że opiniujący uwzględnił wszystkie aspekty konkretnego przypadku. Orzeczenia, które uczyniono podstawą rozstrzygnięć w sprawie niniejszej wymogom tym nie odpowiadają. Orzeczenia obu jednostek odnoszą się do schorzenia opisanego w pkt. 7 wykazu chorób zawodowych. Pełna treść zapisu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w tym punkcie brzmi: "przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacze, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe)". Zarówno w orzeczeniu lekarskim [...] Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych ( k. 1 akt postępowania administracyjnego ) jak i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] ( k. 8 akt postępowania administracyjnego ) rozpoznany został u skarżącej m.in. niedowład strun głosowych, a więc choroba wymieniona w pkt. 7 wykazu chorób zawodowych. W takiej zaś sytuacji zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa Naczelnego Sadu Administracyjnego, gdy choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Oznacza to, że w takiej sytuacji nie pracownik ma udowodnić , iż jego zachorowanie na niedowład strun głosowych spowodowany został w związku z jego pracą nauczyciela, lecz wprost przeciwnie, orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej rozpoznanego schorzenia jako choroby zawodowej może zapaść po obaleniu tego domniemania. W dotychczasowym postępowaniu to domniemanie nie zostało obalone. Żadne z przyjętych przez organy orzeczeń nie stanowiło dostatecznej podstawy do rozstrzygnięcia o braku choroby zawodowej. Ich wadą, o usunięcie której organ winien się zwrócić jest brak logicznego, zrozumiałego i powiązanego ze wszystkimi elementami stanu faktycznego i z wiedzą medyczną wywodu, uzasadniającego sformułowaną konkluzję. Omówione naruszenia przepisów art. 7,77§ l, 80,107 § 3 kpa jako mogące mieć wpływ na wynik sprawy, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).