II SA/Kr 2914/03

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann ( spr. ) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska AWSA Mariusz Kotulski Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2004r. sprawy ze skargi A. W., L. W. na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia [...] 2003r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy D. I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. zasądza od Miasta Dobczyce na rzecz skarżącej A. W. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na podstawie uchwały Rady Miejskiej w D. z dnia [...] marca 1999 r. Nr [...], zmienionej uchwałą tej Rady z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...], przystąpiono do sporządzania zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy D. Przedmiotem zmiany ma być poszerzenie terenów usług i mieszkalnictwa. Zmiana uchwały o przystąpieniu dokonana 27 maja 2003 r. polegała na dopuszczeniu podziału całego obszaru objętego projektem na niezależne strefy przestrzenne i dopuszczeniu możliwości odrębnego uchwalania planu dla każdej z tych stref. W tym samym dniu dokonano takiego podziału, wyodrębniając m.in. sołectwo R. Projekt planu jako całości został wyłożony do publicznego wglądu wcześniej, w dniach od 7 kwietnia 2003 r. do 30 maja 2003 r. W dniu 29 maja 2003 r. zarzut do tego projektu wnieśli A. i L. W., zam. w R. Napisali oni, że sprzeciwiają się projektowi rozbudowy drogi przez będące ich własnością działki nr "1", "2", "3", "4", "5", "6". Uważają, że istniejąca droga polna jest wystarczająca dla dojazdu dla 4 domów. W piśmie z dnia 25 września 2003 r. A. L. W. podtrzymali swoje zastrzeżenia. Rada Miejska w D. uchwałą z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] odrzuciła powyższy zarzut "w części obejmującej zakres terenowy do obecnie działającego dojazdu przy zachowaniu szerokości 8 m". W części uzasadnienia nazwanej "uzasadnieniem faktycznym" wskazano najpierw dokumenty związane ze sporządzeniem planu i przedstawiono przebieg procedury planistycznej. Stwierdzono, ze zarzut został uwzględniony częściowo, tj. zwężono linie rozgraniczające projektowanej drogi z 12 m do 8 m. Napisano, że zwiększenie ilości działek budowlanych i konieczność zapewnienia realizacji uzbrojenia lub jego przebudowy wymaga zachowania ustalonej wielkości a stan faktyczny potwierdza prawidłowość rozwiązań projektu planu, przyjmując rozwiązania zgodne z wymogami ładu przestrzennego i urbanistyki. Ewentualne rozwiązanie alternatywne, tzn. uwzględnienie zarzutu wiązałoby się z naruszeniem obowiązujących normatywów dla dróg dojazdowych. Napisano, że zarzut został rozpatrzony w kontekście ochrony interesu prawnego właścicieli. Stwierdzono, że analizując to zagadnienie na podstawie przedstawionego wyżej stanu faktycznego stwierdzono, że zgodnie z obowiązującym obecnie planem teren działek pp W. jest przeznaczony pod tereny mieszkaniowe bez wydzielenia dróg. Projekt obecny uściśla zakres terenowy dróg. W uzasadnieniu "prawnym" powołano przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, tłumacząc ich zastosowanie w sprawie. W dniu 26 listopada 2003 r. Al. i L. W. wnieśli na powyższą uchwałę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sformułowali ją jako prośbę "o zmianę decyzji odnośnie rozbudowy drogi", którą planuje się poszerzyć kosztem ich ogrodu ze starymi, wieloletnimi drzewami. Skarżący uważają, że drogę nr [...] poszerzyć z drugiej strony, gdzie jest pole orne. Nie będzie trzeba niszczyć drzewostanu, a koszt wykupu gruntu będzie niższy. Ma również zostać poszerzona droga nr [...], przebiegająca po działce skarżących i proszą oni, aby nastąpiło to od strony lasku, a nie ogrodu. W odpowiedzi na skargę Miasto D. przedstawiło przebieg postępowania w sprawie stwierdzając, że podtrzymuje swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Proces planistyczny składa się z kilku etapów i na każdym z nich zainteresowanemu służą środki obrony przed regulacjami planu, które godzą w jego uprawnienia lub w jego interesy prawne. Na etapie, w którym doszło do wydania zaskarżonej uchwały, obowiązkiem organów Miasta D. była analiza przedstawionego zarzutu i - w przypadku jego odrzucenia - udzielenie odpowiedzi zawierającej faktyczne i prawne uzasadnienie. Należy podkreślić, że w tej fazie procedury nie dochodzi jeszcze do oceny samego planu, a tylko do oceny jego projektu. Także więc odpowiedź udzielona na zarzut nie wywołuje skutków prawnych w obrębie samego planu. Zawiera ona jedynie stanowisko organów planistycznych, które zależy od ich uznania z tym, że powinno zostać uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych do niego aktów w zakresie sprawy, w jakiej zostały one podjęte. Dlatego też, badając uchwałę o odrzuceniu zarzutów wniesionych do projektu planu zagospodarowania przestrzennego nie może on kontrolować poglądów organów planistycznych, a tym bardziej nie może poddawać analizie samego projektu planu. Analizując taką uchwałę Sąd bada natomiast zwłaszcza jej uzasadnienie. Trzeba bowiem zauważyć, że zarzut do projektu planu jest indywidualnym środkiem prawnym opartym na indywidualnym interesie prawnym wnoszącego. Dlatego odpowiedź na ten zarzut (zwłaszcza odpowiedź negatywna) powinna dotyczyć właśnie jego indywidualnej i konkretnej sytuacji, a powinna ona znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w D. nie jest prawidłowe. W tej jego części, która powinna mieć charakter uzasadnienia "faktycznego" użyto kilku ogólnych zdań, w niczym nie nawiązujących ani do treści zarzutu, ani do sytuacji, w jakiej znajdują się działki państwa W. Nie podano tu żadnych konkretów dotyczących parametrów i przebiegu planowanej drogi, ani nie określono części działek, jakie mają być pod tę drogę zajęte, a także utrudnień, jakie droga ta spowoduje w zagospodarowaniu działek. Nie wytłumaczono też powodów, jakie kierowały Radą przy wyborze takiego, a nie innego rozwiązania planistycznego. W tekście uzasadnienia używa się zwrotu: "stan faktyczny" lub "w nawiązaniu do przedstawionego wyżej stanu faktycznego", lecz stanu faktycznego sprawy w ogóle tu nie przedstawiono. Te same ogólniki powtarzają się zresztą w jednakowym brzmieniu w innych uchwałach podejmowanych przez Radę Miejską w D. w podobnych sprawach i w niczym nie indywidualizują sytuacji. Używanie w sprawach indywidualnych takiego szablonu jest niedopuszczalne. W części uzasadnienia, która ma spełniać rolę uzasadnienia "prawnego" zadowolono się tylko wyliczeniem kilku przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, które - jak wiadomo - mają swoje znaczenie przy podejmowaniu decyzji planistycznych. W żaden jednak sposób nie wytłumaczono skarżącym ani tego, dlaczego przepisy te mają zastosowanie w ich sprawie, ani tego, że prawo pozwala organom gminy na ingerencję w prawo własności. Samo wyliczenie obowiązujących przepisów nie przekona właścicieli, że organy planistyczne mogą rzeczywiście w to prawo ingerować. Nie przekona ich również o tym, że w tym konkretnym przypadku ich pretensje nie były uzasadnione z punktu widzenia prawa. Zaskarżona uchwała jest więc sprzeczna z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139), obowiązującej w dacie wydania uchwały na mocy art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 147 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). Od niniejszego wyroku służy skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Skargę powinien sporządzić adwokat lub radca prawny.